پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 592 |
| تعداد مقالات | 5,809 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,765,112 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,418,004 |
بررسی اختلافات ایران و جمهوری آذربایجان در رژیم حقوقی دریای خزر از منظر حقوق بینالملل | ||
| مطالعات راهبردی سیاست بین الملل | ||
| مقاله 11، دوره 7، شماره 13، شهریور 1403، صفحه 279-301 اصل مقاله (817.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jpir.2024.27281.1383 | ||
| نویسندگان | ||
| میثم رضازاده1؛ رحمت حاجی مینه* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری روابط بین الملل/دانشگاه آراد اسلامی واحد تهران شمال | ||
| 2استادیار روابط بین الملل، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 27 خرداد 1403، تاریخ بازنگری: 01 مهر 1403، تاریخ پذیرش: 15 آبان 1403 | ||
| چکیده | ||
| فروپاشی شوروری و تبدیل دو همسایه آبی خزر ایران و روسیه و اضافه شدن سه کشور دیگر آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان، موجب بروز اختلافات مرزی بین آنها شده است. در همین حال نگرش این کشورها نیز نسبت به اوضاع و احوال این پهنه آبی و روش‌های مالکیت و بهرهبرداری از آن تغییر کرده است. از جمله مهمترین کشورهایی که در این زمینه با یکدیگر اختلاف دارند ایران وجمهوری آذربایجان می‌باشند. دو کشور با وجود داشتن اشتراکات تاریخی در مسائل مربوط به دریای خزر از منظر حقوقی با یکدیگر اختلاف دیدگاه اساسی دارند. بدین سان این پژوهش در نظر دارد به این سوال پاسخ دهد که عوامل تأثیر گذار بر اختلافات ایران و جمهوری آذربایجان به لحاظ حقوقی در دریای خزر چیست؟ به روش توصیفی-تحلیلی و جمع آوری منابع کتابخانه‌ای فرضیه مقاله پاسخ داده است که نگرش‌های مختلف دو کشور در مورد دریا یا دریاچه بودن، نگرش مختلف به کنوانسیون‌های 1941 و 1920، تفاوت نگرش در تعیین حدود و اختلافات در مسائل تقسیم میادین مشترک انرژی و جزایر مصنوعی از نقاط اختلاف دو کشور می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تداوم رویکرد‌های فعلی و عدم حل و فصل مسالمت آمیز آنها مانع همگرایی دو کشور در حوزه همکاری‌های آبی -انرژی خواهد شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مرز؛ تحدید حدود؛ جمهوری آذربایجان؛ ایران؛ دریای خزر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| بررسی اختلافات ایران و جمهوری آذربایجان در رژیم حقوقی دریای خزر از منظر حقوق بینالملل ۸۶ / ۵٬۰۰۰ Examining the differences between Iran and the Republic of Azerbaijan in the legal regime of the Caspian Sea from the perspective of international law | ||
| نویسندگان [English] | ||
| meysam rezazadeh1؛ Rahmat hajimineh2 | ||
| 1Doctoral student of international relations/ Islamic Azad University, North Tehran branch | ||
| 2Assistant Professor of International Relations, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The collapse of Iran and the transformation of two Caspian water neighbors, Iran and Russia, and the addition of three other countries, Azerbaijan, Turkmenistan, and Kazakhstan, have caused border disputes between them. At the same time, the attitude of these countries has also changed towards the conditions of this water area and the methods of ownership and exploitation of it. Among the most important countries that have differences in this field are Iran and the Republic of Azerbaijan. Despite having historical commonalities, the two countries have a fundamental difference of opinion on issues related to the Caspian Sea from a legal point of view. Thus, this research intends to answer the question that what are the factors influencing the differences between Iran and the Republic of Azerbaijan in legal terms in the Caspian Sea? The hypothesis of the article has been answered by the descriptive-analytical method and the collection of library sources, that the different attitudes of the two countries regarding whether it is a sea or a lake, different attitudes towards the conventions of 1941 and 1920, the difference of attitude in determining the boundaries and differences in the issues of dividing common fields of energy and islands Artificial is one of the points of difference between the two countries. The findings of the research show that the continuation of the current approaches and their lack of peaceful resolution will hinder the convergence of the two countries in the field of water-energy cooperation. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Border, Delimitation, Republic of Azerbaijan, Iran, Caspian Sea | ||
| مراجع | ||
|
اطاعت، جواد و جمیدرضا نصرتی و اسماعیل ورزش (1390)، «عوامل مؤثر در عدم تعیین خطوط مرزی دریایی کشورهای ساحلی دریای خزر»، فصلنامۀ راهبرد، سال 20، شمارۀ 61: 152-123.
پوراحمدی میبدی، حسین و محمد پدین (1399)، «عوامل تأثیرگذار بر روابط ج.ا.ایران و ج آذربایجان از سال 1992 تا 2016»، فصلنامۀ رهیافت‌های سیاسی و بینالمللی، دورۀ 11، شمارۀ 3: 145-115.
پورعلی، علیرضا (۹ اردیبهشت ۱۳۹۷)، احداث جزیرههای مصنوعی در دریای خزر؛ فرصت یا تهدید ؟ خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، https://www.irna.ir/news/82900868/%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB-
تیزتک، علی و حمید احمدی (1401)، «ایران و روسیه در دریای خزر: رژیم حقوقی و همکاری‌ها»، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، دوره 28، شماره 117، ص 99-126.
تیزتک، علی و حمید احمدی و کیهان برزگر (1399)، «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر و تأثیر آن بر همکاری میان کشورهای ساحلی»، فصلنامۀ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شمارۀ 111: 23-1.
جهانی، فرخزاد (1390)، «بهرهبرداری از میادین مشترک نفت و گاز و تحدید حدود دریایی»، مجلۀ حقوقی دادگستری، شمارۀ 75: 145-113.
جعفری، افشین و عبدالکریم شاحیدر و سمیه رسول پور نالکیاشری (1399)، «تحدید حدود مناطق دریایی در پرتو آراء قضایی و داوری مطالعه موردی خلیج بنگال»، فصلنامۀ علمی دیدگاه‌های حقوق قضایی، شمارۀ 90، دورۀ 25: 70-49.
حسینی، محمدرضا (1402)، «چالش‌ها و رهیافت‌های تحدید حدود دریای خزر در چارچوب کنوانسیون آکتائو»، فصلنامۀ مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی، شمارۀ 52: 69-47.
خدادادی، اشرف و اشرف رضائی نژاد و کارن روحانی (1400)، «احداث جزایر مصنوعی در خلیج فارس و دریای خزر از منظر حقوق بینالملل دریاها و کنوانسیون‌های منطقه‌ای»، فصلنامۀ روابط بینالملل، دورۀ 11، شمارۀ 3: 296-281.
دهقانی، رضا (1395)، «بررسی ابعاد مختلف رژیم حقوقی حاکم بر منابع مشترک نفت و گاز»، فصلنامۀ سیاست خارجی، سال 30، شمارۀ 1: 91-66.
ساداتیان، جلال (1398)، «رژیم حقوقی دریای خزر، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ علمی امنیت ایران، سال9، شمارۀ 34: 345-311.
شریعت‌باقری، محمدجواد و فرخزاد جهانی (1390)، «تحولات رژیم بهرهبرداری از منابع مشترک نفت و گاز دریای مازندران»، فصلنامۀ راهبرد، سال 20، شمارۀ 58: 176-131.
صوفی، فریده (1396)، «تحلیل حقوق بینالملل دریاها با نگاهی بر جایگاه ایران در زمینۀ بینالملل»، فصلنامۀ علمی حقوقی قانون‌یار، دورۀ 4: 277-265.
ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1376)، حقوق بینالملل عمومی، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
ضیائی‌بیدگلی، محمدرضا (1388)، «رژیم حقوقی دریایی خزر از دیدگاه جاشینی کشورها»، پژوهش حقوق و سیاست، سال 11، شمارۀ 26: 274-261.
کرم‌زاده، سیامک و افشین قشلاقی نیگجه (1399)، «تحدید حدود دریای خزر با تأکید بر کنوانسیون آکتائو 2018»، نشریۀ اقیانوسشناسی، دورۀ 11، شمارۀ 42: 123-111.
کنشلو، محبوبه و کیومرث یزدان‌پناه درو و حیدر لطفی و حمید بحیرایی (1401)، «تحلیل و بررسی جایگاه ژئوپلیتیک ایران در طرح‌های انتقال منابع انرژی از حوزۀ دریای خزر در راستای تأثیر آن بر توسعۀ ژئواکونومیک آسیای میانه و قفقاز»، فصلنامۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 12، شمارۀ 2: 879-848.
کوزه‌گرکالجی، ولی (1399)، «جایگاه جزایر مصنوعی در کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر»، مؤسسۀ مطالعات ایران و اوراسیا.
کیانی، جواد و رضا بیرانوند(1397)، «شناسایی عوامل همگرایی و واگرایی در روابط ایران و جمهوری آذربایجان»، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 6، شماره 3: 78-55.
مجتهدزاده، پیروز و رضا حسین‌پور پایان و یدالله کریمی‌پور (1386)، «تحلیل و بررسی همپوشی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در تعامل با جمهوری آذربایجان با واقعیت‌های ژئوپلیتیک»، فصلنامۀ مدرس علوم انسانی، دورۀ 2: 255-213.
مجتهدزاده، پیروز و احمد رشیدی نژاد (1390)، «رقابت روسیه با ایران در حوزۀ انرژی (فسیلی) آسیای‌مرکزی-خزری و قفقاز»، فصلنامۀ راهبرد توسعه، شمارۀ 25: 276-266.
ممتاز، جمشید و مسعود علیزاده و شهرام زرنشان (1401)، «تقابل ملاحظات اقتصادی و امنیتی در رژیم کنونی حقوقی دریای خزر»، مجلۀ پژوهش‌های حقوقی، دورۀ 21، شمارۀ 52: 31-7.
میرحیدر، دره (1400)، «نکاتی چند دربارۀ وضعیت وضعیت حقوقی ایران در دریای خزر»، فصلنامۀ ژئوپلیتیک، شمارۀ 1: 18-1.
ناظمی، مهرداد (1380-1381)، «دریای خزر و حقوق بینالملل: گزینه‌های متفاوت با توجه به آرای دیوان بینالمللی دادگستری»، مجلۀ حقوقی، شمارۀ 27: 348-147.
هرمیداس باوند، داود (1373)، ماهنامۀ جامعۀ سالم، شمارۀ 18، به نقل از آقائی، بهمن، مجموعه مقالات حقوق بینالملل دریاها و مسائل ایران.
یاکوشیک، والنتین و زیبا فرزین نیا (1377)، «اختلافات سیاسی معاصر در مورد وضعیت حقوقی دریای خزر»، فصلنامۀ مطالعات آسیای مرکزی، دورۀ 3، شمارۀ 22: 33-21.
Abdolhay, H(2004), “Sturgeon stocking programme”. FAO Fisheries Technical Paper, (429), 133.
Araral, E., Mukherjee, M., Qi, F. V. S. Y., & Orazgaliyev, S(2019),” Water Commons: A Critical Appreciation and Revisionist View”. Handbook of the Study of the Commons. London: Routledge. DOI: https://doi. org/10.4324/9781315162782-12.
Amirbek A(2015), “Status and Limitation of the Caspian After the Cold War Problem: Analysis of the Approaches of the Riparian States in Terms of Their Approaches”. Karadeniz Journal of Researches, number 46, p. 30-32/Origin: Амирбек А (2015),” Состояние и ограничения Каспия после проблемы холодной войны: анализ подходов прибрежных государств с точки зрения их подходов”. Журнал исследований Карадениз, № 46, с. 30-32.
Behzadi R (2010), “Iran’s Foreign Policy in the Caspian Sea Basin”. (Electronic Version), Central Asia and the Caucasus, volume: 11 Issue: 3: http://cyberleninka.ru/article/n/iran-s-foreign-policy-in-the-caspian-sea basinoscillation-between-national-interests-and-islamic-adventures.
Blank, S(2018), “Thinking Big about Caspian Energy, The Central Asia-Caucasus Institute and Silk Road Studies Program Joint Center”, Available at: https://www.cacianalyst.org/publications/ analytical-articles/item/ 19064-thinking-big-about-caspian-nergy.html, (Accessed on:12/12/2023).
Franckx E., Razavi, A(2001), “The Problem of the Delimitation in the Caspian Sea”. Proceedings of The International Symposium on The Problems of Regional Sea, İstanbul.
Gavashelishvili, S(2020), “Depreciation of the Georgian Lari and Interventions of the National Bank of Georgia: An Empirical Analysis”, International Student Academy, https://www.researchgate.net/publication/357867560.
Granmayeh, A (2004), “Legal history of the Caspian Sea”. In S. Akiner (Ed.) , The Caspian: Politics, Energy and Security (pp. 17–47). London: Routledge.
Gunawan, Y., Sastra, V. J., Prakosa, A. T., Ovitasari, M., & Kurniasih, L. Y. (2020), “The Validity of Turkey-Libya’s Agreement on Maritime Boundaries in International Law”. Jurnal Hukum dan Peradilan, 9(2), 170-185.
Janusz, b (2005), “The Caspian Sea: Legal status and regime problems”,The Royal Institute of International Affairs, 2005) available at http://www.chathamhouse.org/sites/files/chathamhouse/public/Research/Russia%20and%20Eurasia/bp0805caspian.pdf.
Karataeva, E(2020), “The Convention on the Legal Status of the Caspian Sea: The Final Answer or an Interim Solution to the Caspian Question?”, The International Journal of Marine and Coastal Law ,35 ,pp 232–263.
Kasim, K(2021), The impact of azerbaigan- Turkmenistan energy cooperation on the Caspian energy security, Asbi Abant Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 3.pp 945-960.
Kuchins, A. C (2009, May 15), Azerbaijan’s strategic role in Eurasian pipeline politics. CSIS. https://www.csis.org/events/azerbaijans-strategic-role-eurasian-pipeline-politics.
Lee, Y(2005), “Toward a new international regime for the Caspian Sea”, Problems of Post-Communism, 52, 37–48. DOI: https://doi.org/10.1080/10758216.2005.11052202.
Masimova, t(2021), Energy security policy of the Republic of Azerbaijan, DOI https://doi.org/10.24195/2414- 9616.2021-5.19.
Makili-Aliyev, K (2013), “Azerbaijan’s foreign policy: between east and west”. from https://www.iai.it/sites/default/files/iaiwp1305.pdf.
Mareto, Irvan (2022), “perspective of international of internationational low on maritlme territorial dispute: Case between Indonesia and timorleste”, ,https://www.researchgate.net/publication.
Muller, D. and Betaneli, K (2018),“The new Convention on the Legal Status of the Caspian Sea: New Opportunities and New Challenges”, from http://knowledge.freshfields.com/en/Global/r/3848/the_new_convention_on_the_legal_status_of_ the_caspian_sea.
Ogan, S (2001), “Hazar’da Tehlikeli Oyunlar:Statü Sorunu, Paylaşılamayan Kaynaklar ve Silahlanma Yarışı”. Avrasya Dosyası. Türkmenistan Özel, 7(2).
Orazgaliyev, S (2018), “State intervention in Kazakhstan’s energy sector: Nationalisation or participation?”, Journal of Eurasian Studies, 9(2), 143–151. DOI: https://doi.org/10.1016/j.euras.2018.06.001.
Orazgaliyev, S and Araral. E (2019), “Conflict and Cooperation in Global Commons: Theory and Evidence from the Caspian Sea”, International Journal of the Commons, 13(2), pp. 962–976. DOI: https://doi.org/10.5334/ijc.914.
Pannier, B(2021), “Analysis: Turkmenistan, Azerbaijan Resolve A 30-Year Dispute Over Caspian Field”, Radio Free Europe/Radio Liberty, https://www.rferl.org/a/analysis-turkmenistan-azerbaijan-resolve-a30-year-dispute-over-caspian-field-/31063736.html, (Accessed: 26.11.2023).
Pritchin, Stanislav., & Anceschi, L. (2019). “Caspian Sea. Russian Analytical Digest”. (RAD), 235.
Vinogradov, S. and Wouters, P(1995), “The Caspian Sea: Current Legal Problems”, Heidelberg Journal of International Law (HJIL), 55 (2), 604-623.
Zaınullına, N (2020), Political and legal status of the Caspian Sea: The position of the Republic of Kazakhstan in regard to the Caspian Sea. (Master's thesis, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 323 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 295 |
||