پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 592 |
| تعداد مقالات | 5,809 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,768,059 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,419,691 |
عدالت به مثابه نظم الهی: تحلیل تطبیقی ابن مسکویه و توماس آکوئیناس | ||
| کاوش‌های فلسفه و دین | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، آذر 1404، صفحه 177-198 اصل مقاله (442.16 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی اصیل (Original Article) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jepr.2025.30425.1304 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم اردشیر لاریجانی1؛ عبدالله عابدی فر* 2 | ||
| 1استادیار / گروه فلسفه اخلاق / دانشکده الهیات دانشگاه قم/قم/ایران | ||
| 2دانش آموخته دکترای فلسفه اخلاق دانشگاه قم | ||
| تاریخ دریافت: 11 آبان 1404، تاریخ بازنگری: 05 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 15 آذر 1404 | ||
| چکیده | ||
| در عصری که نظریه‌های عدالت غالباً در چارچوب‌های سکولار و قراردادگرایانه محصور شده‌اند، ضرورت بازخوانی دیدگاه‌های کلاسیک، برای دستیابی به فهمی جامع‌تر از این فضیلت بنیادین آشکار می شود. این مقاله با اتکا به روش تحلیلی-تطبیقی و با تأکید بر تفسیر ماجد فخری، به این پرسش اصلی می‌پردازد که ابن مسکویه و توماس آکوئیناس، علی‌رغم تفاوت‌های تاریخی و کلامی، چگونه مفهوم «عدالت» را به مثابه بازتابی از یک نظم الهی و کیهانی صورت‌بندی می‌کنند ؟ این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو متفکر، عدالت را نه محصول توافقات بشری، بلکه جلوه‌ای از یک حقیقت متعالی می‌دانند. ابن مسکویه در کتاب تهذیب‌الاخلاق، عدالت را برآمده از هماهنگی و اعتدال قوای درونی نفس و بازتابی از نظم کلی عالم معرفی می‌کند. توماس آکوئیناس در سوما تئولوژیکا، آن را در مشارکت عقلانی انسان در قانون ازلی خداوند که از طریق قانون طبیعی قابل کشف است، می‌داند. این هم‌گرایی چشمگیر، ریشه در یک میراث فلسفی مشترک (افلاطونی-ارسطویی) دارد که از طریق اندیشمندان مسلمان به غرب مسیحی منتقل شده است. در کنار این شباهت ساختاری، تفاوت‌های کلامی بنیادینی نیز آشکار می‌گردد؛ از جمله رویکرد وحدت‌گرایانه و نوافلاطونی ابن مسکویه که عدالت را به اتحاد وجودی با مبدأ الهی پیوند می زند، در مقابل تأکید آکوئیناس بر تمایز خالق و مخلوق و ضرورت فیض الهی برای نیل به سعادت. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که رهیافت تطبیقی به سنت‌های اسلامی و مسیحی، امکان صورت‌بندی چند وجهی از مفهوم عدالت را فراهم می‌آورد، به نحوی که ضمن ارائه ابعاد متافیزیکی این بحث ، به جنبه های حقوقی و سیاسی و اجتماعی آن نیز پرداخته شود و بستری برای گفت‌وگوی فلسفی میان سنت‌های متعدد فکری پدید آورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عدالت؛ ابن مسکویه؛ آکوئیناس؛ نظم الهی؛ ماجد فخری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Justice as Divine Order: A Comparative Analysis of Ibn Miskawayh and Thomas Aquinas | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Maryam Ardeshir Larijani1؛ abdollah abedifar2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Moral Philosophy, University of Qom | ||
| 2Ph.D. in the Philosophy of Ethics, University of Qom | ||
| چکیده [English] | ||
| In an era where theories of justice are often confined to secular and contractualist frameworks, re-examining classical perspectives is crucial for a more comprehensive understanding of this foundational virtue. Using an analytical-comparative method and emphasizing Majid Fakhry’s interpretation, this paper addresses the central question of how Ibn Miskawayh and Thomas Aquinas, despite their historical and theological differences, formulate the concept of “justice” as a reflection of a divine and cosmic order. This research demonstrates that both thinkers perceive justice not as a product of human convention but as a manifestation of a transcendent reality. While Ibn Miskawayh, in Tahdhib al-Akhlaq, presents justice as arising from the harmony of the soul’s faculties and a reflection of the universal order, Aquinas, in the Summa Theologica, finds it in humanity’s rational participation in God’s eternal law, discoverable through natural law. This notable convergence stems from a shared Platonic-Aristotelian philosophical heritage transmitted to the Christian West via Muslim scholars. Alongside this structural similarity, fundamental theological differences are revealed, including Ibn Miskawayh’s Neoplatonic, monistic approach linking justice to an existential union with the divine source, contrasted with Aquinas’s emphasis on the Creator-creature distinction and the necessity of divine grace for salvation. Ultimately, this study shows that a comparative approach to Islamic and Christian traditions enables a multi-faceted formulation of justice, addressing its metaphysical, legal, and socio-political dimensions, thereby fostering a foundation for philosophical dialogue between diverse intellectual traditions. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Justice, Ibn Miskawayh, Aquinas, Divine Order, Majid Fakhry | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
ابن مسکویه. احمد بن محمد. (1396). الرسائل و المکاتیب (ترتیب السعادات و منازل العلوم، مقاله فی النفس و العقل فی الذات و الالام، دفع الم من الموت مساله فی حد الظلم، رساله فی مائیه العدل .تحقیق ابوالقاسم امامی. تهران. موسسه نشر میراث مکتوب
ابن مسکویه. احمد بن محمد. (1369). اخلاق و راه سعادت. ترجمه امین نصرت بیگم. تهران. فیض کاشانی
ابن مسکویه. احمد بن محمد. (1437ق/2016م). تهذیب الاخلاق. تحقیق سیدحسین مومنی. قم. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
ابن مسکویه. احمد بن محمد . (1381) . تهذیب الاخلاق. ترجمه علی اصفر حلبی. انتشارات اساطیر
خواجه نصیرالدین طوسی، (1413ق)، اخلاق ناصری. تهران. علمیه اسلامیه
دوانی. جلال‌الدین. (1379). اخلاق جلالی. ترجمه عبدالله مسعودی آرانی. تهران: انتشارات اطلاعات
فارابی. ابونصر محمد. (1361). اندیشه اهل مدینه فاضله. ترجمه سید جعفر سجادی. تهران: کتابخانه طهوری.
کاظمی. بهرام اخوان. (1379). جایگاه عدالت در اندیشه سیاسی اسلام. تهران: دانشگاه تهران (رساله دکتری).
کنی، آنتونی. (1398). تاریخ فلسفه غرب جلد2. ترجمه رضا یعقوبی.تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه.
محمدخانی مهدی. دهباشی مهد. واعظی، سید حسین.)1395( بررسی و بازخوانی دیدگاه خواجه نصیر الدین طوسی درباره عدالت،پژوهش های اخلاقی سال هفتم پاییز 1395 شماره 1 (پیاپی 25)
Aquinas. S. T. (1947). Summa Theologiae. Trans. Fathers of the English Dominican Province. London: Burns Oates and Washbourne
Aristotle. (2014). Nicomachean Ethics. Trans. C. D. C. Reeve. Indiana: Hackett Publishing Company, Inc.
Craig. Edward. (1998). Routledge Encyclopedia of Philosophy: Descartes to gender and science. London: Routledge
Fakhry. Majid. (1975). Justice in Islamic Philosophical Ethics: Miskawayh's Mediating Contribution. The Journal of Religious Ethics. Blackwell Publishing Ltd
Fakhry. Majid. (1994). Ethical theories in Islam. Leiden, E.J. Brill
Finnis. John. (1998). Aquinas: Moral, Political, and Legal Theory. Oxford: Oxford University Press
Foucault Michel.(1970/1994) : The Order of Things: An Archaeology of the Human Sciences, London : Routledge
Gilligan. Carol. (2003). In a different voice: psychological theory and women's development Cambridge: Harvard University Press
Ibn Miskawaih, (1964), An unpublished treatise of Miskawaih on justice; or, Risāla fī māhiyat al-'adl. Edited with Notes, Annotations, English Translation and an Introduction by M. S. Khan. Leiden, E.J. Brill
MacIntyre, A. (1988). Whose justice? Which rationality. Indiana: University of Notre Dame Press Notre Dame.
Paffenroth, Kim, Doody John, Russell Helene Tallon (2017), Augustine and Kierkegaard, London: Lexington book
Plotinus, Enneads, )1967(, Ennead III, Translated by A. H. Armstrong. Loeb Classical Library. Cambridge: MA: Harvard University Press
Thrasher, John J, (2013), Reconciling Justice and Pleasure in Epicurean Contractarianism. Springer. DOI:
Epicurus (341—271 B.C.E.) ByTim O’Keefe, the Internet Encyclopedia of Philosophy
ISSN 2161-0002,
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 294 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 131 |
||
