پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,160,822 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,045 |
تحلیل فضایی- فازی قابلیت گردشگری طبیعتمحور و راهبردهای مدیریت پایدار پهنههای شناسایی شده (مطالعه موردی: استان زنجان) | ||
| برنامه ریزی و توسعه گردشگری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jtpd.2026.30483.4050 | ||
| نویسندگان | ||
| اردوان زرندیان1؛ سیده آل محمد2؛ مجید رمضانی مهریان* 3 | ||
| 1گروه ارزیابی و مخاطرات محیط زیست، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران | ||
| 2- دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت) | ||
| تاریخ دریافت: 04 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 07 دی 1404، تاریخ پذیرش: 30 دی 1404 | ||
| چکیده | ||
| زمینه و هدف: گردشگری طبیعتمحور بهعنوان رکنی اساسی در توسعه پایدار، نقش بسزایی در حفاظت از محیطزیست و توانمندسازی جوامع محلی ایفا میکند. روششناسی: این پژوهش با بهکارگیری رویکردی ترکیبی مبتنی بر تحلیل فضایی و منطق فازی، به ارزیابی قابلیتهای تفرج طبیعی در استان زنجان پرداخته است. پژوهش حاضر با استفاده از چارچوب طیف فرصتهای گردشگری (ROS) و تلفیق نظاممند معیارهای فیزیکی، اجتماعی و مدیریتی، لایههای اطلاعاتی (شامل پوشش اراضی، فاصله از جاده، رودخانه، سکونتگاههای انسانی و مناطق تحت حفاظت) را در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) پردازش نموده است. همچنین با بهرهگیری از تحلیل چندمعیاره و توابع فازی، عدم قطعیت ذاتی معیارهای کیفی، مدلسازی و نقشه نهایی قابلیت تفرج طبیعی در پنج طبقه تولید شد. یافتهها: یافتهها الگوی فضایی نامتوازنی را نشان دادند بهطوریکه پهنههای با قابلیت بالا و بسیار بالا، عمدتاً در مناطق شمالی استان (شهرستانهای طارم، ماهنشان و زنجان) و در مجاورت ارتفاعات جنگلی، رودخانههای دائمی و مناطق تحت حفاظت متمرکز شدهاند. در مقابل، مناطق مرکزی و جنوبی، عمدتاً در طبقات کم و متوسط قرار گرفتند. نتیجهگیری و پیشنهادات: بر این اساس، راهبردهای مدیریتی تفکیکشده و مکانمندی برای پهنههای مدیریتی مختلف پیشنهاد شد: اعمال «حفاظت فعال و تفرج مدیریتشده» در پهنههای با قابلیت بالا، «توسعه متعادل و احیای اکولوژیکی» در پهنههای متوسط و «تمرکز بر کارکردهای دیگر سرزمین و عدم سرمایهگذاری در حوزه تفرج طبیعی» در پهنههای کمقابلیت. نوآوری و اصالت: این مطالعه چارچوبی عملیاتی برای برنامهریزی فضایی و مدیریت پایدار گردشگری طبیعتمحور ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گردشگری طبیعتمحور؛ طیف فرصتهای گردشگری؛ تحلیل فازی؛ پهنههای مدیریتی؛ راهبردهای مدیریتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Spatial-Fuzzy Analysis of Nature-Based Tourism Potential and Sustainable Management Strategies for Identified Zones (Case Study: Zanjan Province) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ardavan Zarandian1؛ Sayedeh Alemohammad2؛ Majid Ramezani Mehrian3 | ||
| 1Research Center of Environment and Sustainable Development, Tehran, Iran. | ||
| 2Department of Environmental Governance, Faculty of Governance, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
| 3the Institute for Research an Development in the Humanities (SAMT) | ||
| چکیده [English] | ||
| Context and Purpose Nature-based tourism serves as a fundamental pillar of sustainable development, playing a significant role in environmental conservation and the empowerment of local communities. Design/methodology/approach: This study employs an integrated spatial-fuzzy approach to assess natural recreation potential in Zanjan Province. Using the Recreation Opportunity Spectrum (ROS) framework, the research systematically incorporates physical, social, and management criteria. Spatial data layers—including land cover, distance from roads, rivers, human settlements, and protected areas—were processed in a Geographic Information System (GIS) environment. By integrating multi-criteria decision analysis and fuzzy logic functions, the inherent uncertainties of qualitative criteria were modeled, resulting in a final map classifying natural recreation potential into five categories. Findings: Findings reveal an uneven spatial distribution: zones with high and very high potential are primarily concentrated in the northern part of the province (Tarom, Mahneshan, and Zanjan counties), adjacent to forested highlands, permanent rivers, and protected areas. In contrast, central and southern regions mostly fall into low to moderate potential categories. Conclusion: Spatially-explicit and differentiated management strategies are proposed: "active conservation and managed recreation" for high-potential zones, "balanced development and ecological restoration" for moderate zones, and "focus on alternative land functions with no investment in nature-based recreation" for low-potential zones. Originality/value: This study provides an operational framework for spatial planning and sustainable management of nature-based tourism. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Nature-Based Tourism, Recreation Opportunity Spectrum (ROS), Fuzzy Analysis, Management Zones, Management Strategies | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 47 |
||