پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,160,816 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,041 |
سیاستگذاری منابع آبی و پیامدهای آن بر امنیت ملی؛ مطالعه تطبیقی ایران و ترکیه در حوضههای آبی فرامرزی | ||
| مطالعات راهبردی سیاست بین الملل | ||
| مقاله 7، دوره 8، شماره 16، دی 1404، صفحه 213-248 اصل مقاله (877.23 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jpir.2025.30677.1509 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه طلعتی؛ خسرو مزرعی* ؛ عبدالرضا بای | ||
| گروه علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 10 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 17 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 18 آذر 1404 | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر سیاستگذاری منابع آبی بر امنیت ملی ایران و مقایسه آن با تجربه ترکیه در مدیریت حوضههای آبی فرامرزی است. پرسش اصلی پژوهش عبارت است از: «سیاستهای مدیریت منابع آب چگونه بر ابعاد مختلف امنیت ملی ایران تأثیر میگذارند و تجربه ترکیه در این زمینه چه درسهایی میتواند ارائه دهد؟» فرضیه پژوهش دلالت بر این موضوع دارد که سیاستگذاری ناکارآمد منابع آبی ایران باعث تضعیف بخشی از مؤلفههای امنیت ملی میشود، در حالی که تجربه ترکیه در مدیریت حوضههای فرامرزی نشاندهنده تأثیر مثبت سیاستگذاری هماهنگ و استراتژیک بر امنیت ملی است. یافتههای پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی و نظریة امنیت منابع آب و مدل سیاستگذاری تطبیقی (که ارتباط میان سیاستگذاری آب و ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی امنیت ملی را بررسی میکند) نشان داد که سیاستهای مدیریت منابع آب ایران با وجود چالشهای فراگیر، ظرفیتهایی برای ارتقای هماهنگی بینبخشی و بهبود ثبات منطقهای دارد؛ تجربه ترکیه با رویکرد یکپارچه و استراتژیک در مدیریت حوضههای مشترک، نشان میدهد که سیاستگذاری هماهنگ میتواند پیامدهای مثبتی برای کاهش تنشهای منطقهای و تقویت امنیت ملی ایجاد کند. مقایسه تطبیقی نشان میدهد که تقویت همکاریهای فرامرزی و بهرهگیری از سیاستهای یکپارچه میتواند فرصتهای ایران برای ارتقای امنیت ملی را افزایش دهد. نتایج پژوهش نشاندهندة این موضوع است که ارتقای سیاستگذاری منابع آبی ایران و استفاده از تجربیات موفق کشورهای همسایه، میتواند امنیت ملی را در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی تقویت کند و راهبردی برای مدیریت چالشهای آبی ارائه نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منابع آب؛ امنیت ملی؛ سیاستگذاری؛ ایران؛ ترکیه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Water Resources Policy and Its Implications for National Security: A Comparative Study of Iran and Turkey in Transboundary River Basins | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Masoumeh Talaati؛ Khosro Mazraei؛ Abdolreza Bay | ||
| Department of Political Science, Az, C., Islamic Azad University, Azadshahr, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The main objective of this study is to examine the impact of water resources policy on Iran’s national security and to compare it with Turkey’s experience in managing transboundary river basins. The central research question is: “How do water resources management policies affect the various dimensions of Iran’s national security, and what lessons can be drawn from Turkey’s experience in this regard?” The study hypothesizes that inefficient water resources policies in Iran may undermine certain aspects of national security, whereas Turkey’s experience in transboundary basin management demonstrates the positive effects of coordinated and strategic policymaking on national security. Using a descriptive-analytical method with a comparative approach, and based on the theory of water security and the comparative policy model (which examines the relationship between water policy and the economic, social, and political dimensions of national security), the study found that Iran’s water management policies, despite widespread challenges, hold potential for enhancing interpectoral coordination and regional stability. Turkey’s integrated and strategic approach to managing shared basins shows that coordinated policymaking can generate positive outcomes in reducing regional tensions and strengthening national security. Comparative analysis indicates that reinforcing transboundary cooperation and adopting integrated policies could enhance Iran’s opportunities for improving national security. The study concludes that strengthening Iran’s water resources policy and learning from successful neighboring countries’ experiences can reinforce national security across economic, social, and environmental dimensions, providing a strategic framework for addressing water-related challenges. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Water resources, national security, policy, Iran, Turkey | ||
| مراجع | ||
|
فارسی
- اشتریان، کیومرث. (1404). «گسست حکمرانی آب در ایران: گفتمان، مشارکت، قانون، طرح و برنامه، اجرا و دیپلماسی». مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 15(54): 33-10.
- حسینی، سید موسی. (1403). «دیپلماسی آب و نقش آن در حل تعارضات منابع آب فرامرزی». نشاء علم، 14(2): 92-84.
- حضوری، منیر. (1401). سیاستگذاری و مساله آب در جمهوری اسلامی ایران. تهران: ندای آریانا.
- دمیرچیلو، فاطمه. (1403). «چالشهای دیپلماسی زیستمحیطی در توسعۀ اقتصاد دریا محور ایران (۱۴۰0-۱۴۰3)». خدمات دریایی و بندری، 2(2): 207-179.
- دهشیری، محمدرضا و حکمتآرا، حامد. (1397). «دیپلماسی آب ایران در قبال همسایگان». سیاستهای راهبردی و کلان، 6(24): 617-596.
- ذکی، یاشار و یوسفی، محمد. (1403). ««هیدرولیبرال دیپلماسی»؛ رویکردی نوین در روابط هیدروپلیتیکی ایران و همسایگان؛ مطالعۀ موردی: حوضۀ رودخانه فرامرزی اروند رود». جغرافیا، 22(82): 52-27.
- رادمهر، احمد. (1403). الگوی حکمرانی و سیاستگذاری آب کشاورزی: رویکردی به سوی توسعۀ پایدار». حکمرانی منابع طبیعی، 1(4): 338-319.
- رهبرقاضی، محمودرضا و طالعیحور، رهبر. (1403). «چالشهای حکمرانی آب در ایران: بررسی علل و پیامدها از منظر دادهبنیاد». سیاست، 54(3): 438-415.
- صانعی، سیدعلی؛ صانعی، سید صادق و غفوری، محمود. (1403). «دیپلماسی آب، کاتالیزور تقویت روابط ایران و همسایگان (مطالعۀ موردی: رودخانه هیرمند)». مطالعات خاورمیانه، 31(2): 114-89.
- عراقچی، سید عباس. (1401). دیپلماسی آب و لزوم برونرفت از وضعیت بحران. تهران: وزارت امور خارجه.
- کمالی، یحیی و کامیابی، کیانا. (1404). «فراترکیب توصیههای سیاستی سیاستگذاری آب در ایران (مقالات پژوهشی ۱۳۹۰ تا)». مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 15(54): 93-70.
- گودرزی، مهناز. (1403). «دیپلماسی آب (ایران و رود ارس)». مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، 30(127): 58-39.
- متقی، افششین. (1401). دیپلماسی آبی: گزینۀ مطلوب مناسبات و مسائل هیدروپلیتیک. تهران: دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص).
- معصومی، اکبر. (1401). دیپلماسی هیدروپلیتیک در مناسبات ایران با کشورهای غرب آسیا. تهران: ناد.
- یوسفیان، ابراهیم؛ مکوندی، فواد؛ جمالمنش، آرش؛ چناری، وحید و افروس، علی. (1403). «ارائۀ مدلی برای تحلیل سیاستهای مقابله با بحران آب در ایران». مطالعات کمی در مدیریت، 54(3): 133-102.
انگلیسی
-Alizadeh, F., Niksokhan, M. H., Nikoo, M. R., & others. (2025). Enhancing water security through integrated decision-making and selective withdrawal for sustainable reservoir management. Journal of Scientific Reports, (15), 1-13.
-Bilalova, S. (2025). Successful water governance pathways across problem contexts: what drives sustainability performance? Journal of Ecology and Society, 30(4), 1-26.
-Das, A., & Mishra, S. (2025). Smart and sustainable water management: Policy, technology, and innovation pathways for resource resilience. Journal of Green Technology, Resilience, and Sustainability, (5), 136-155.
-Giritlioglu, S., & Tsoy, N. (2024). Water security and regional stability in Central Asia: The case of Uzbekistan and Afghanistan. Eurasian Research Journal, 6(2), 113-137.
-Grun, G., & Doring, S. (2024). An analysis of Turkey’s water diplomacy and its evolving position vis-à-vis. International Journal of Water Law, (48), 1-26.
-Guzey, G. E., & Onoz, B. (2024). The effect of climate change on hydroelectric production in the Upper Euphrates Basin: review and implications for Turkish water diplomacy. Journal of Atmospheric Research, 34(4). 151-178.
-Heriamsal, K., Pricilia Heatubun, R., & Adikusuma, A.I.T. (2025). Water Diplomacy and Non‑Traditional Security: Iraq’s Efforts to Overcome the Water Crisis. Journal of International Studies, 7(2), 162-179.
-Jafari, M., (2025). Toward a clearer conceptualization of water as a weapon. Journal of Security Dialogue, 26(3), 83-104.
-Metwally, A. (2024). Food-water nexus in the Euphrates–Tigris basin and the politics of upstream Turkey. International Water Economics & Policy, (36), 337-362.
-Namany, S., Govindan, R., & Al‑Ansari, T. (2023). Operationalising transboundary cooperation through game theory: An energy water food nexus approach for the Middle East and North Africa. Journal of Futures, (152), 68-89.
-Orynbayev, Z., & Muminov, N. (2024). Water security policy of Kazakhstan. Journal of World Economy and International Relations, 68(5), 117-124.
-Roy, M. (2025). Trends, patterns, and future directions in water resources research: implications for water security and governance. Journal of Water Resources Research, 36(1), 148-173.
-Sahan, M. (2024). Preventive water diplomacy in the Middle East: A Turkish approach to basin management. International Journal of Affairs and Regional Studies, 28(1), 86-108.
-Sehring, J. (2023). Affective Hydropolitics: Introduction to the Themed Section. Journal of Water Alternatives, 16(3), 726-736.
-Turgul, A. (2024). Reflections on transboundary water conflict and cooperation: lessons for the Euphrates–Tigris basin. Water International, 49(6), 1-20.
-Williams, P. A. (2024). Turkey’s water diplomacy: theoretical perspectives and contemporary challenges. NewYork: Springer.
-Zawahri, N. (2025). Effectiveness of joint basin institutions in managing transboundary rivers: lessons applicable to Turkey and the Euphrates Tigris. Journal of Hydropolitics, 3(1), 45-68. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 99 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42 |
||