دانشگاه مازندران

 آمار

تعداد نشریات32
تعداد شماره‌ها554
تعداد مقالات5,380
تعداد مشاهده مقاله8,161,103
تعداد دریافت فایل اصل مقاله6,064,152
گلستان, پیمان, طلوعی, علی. (1404). گذار از بحران به همزیستی عملکردی: واکاوی روابط ترکیه و ارمنستان پس از جنگ دوم قره باغ (2021- 2025). پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 8(16), 267-296. doi: 10.22080/jpir.2025.30185.1469
پیمان گلستان; علی طلوعی. "گذار از بحران به همزیستی عملکردی: واکاوی روابط ترکیه و ارمنستان پس از جنگ دوم قره باغ (2021- 2025)". پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 8, 16, 1404, 267-296. doi: 10.22080/jpir.2025.30185.1469
گلستان, پیمان, طلوعی, علی. (1404). 'گذار از بحران به همزیستی عملکردی: واکاوی روابط ترکیه و ارمنستان پس از جنگ دوم قره باغ (2021- 2025)', پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 8(16), pp. 267-296. doi: 10.22080/jpir.2025.30185.1469
گلستان, پیمان, طلوعی, علی. گذار از بحران به همزیستی عملکردی: واکاوی روابط ترکیه و ارمنستان پس از جنگ دوم قره باغ (2021- 2025). پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 1404; 8(16): 267-296. doi: 10.22080/jpir.2025.30185.1469

گذار از بحران به همزیستی عملکردی: واکاوی روابط ترکیه و ارمنستان پس از جنگ دوم قره باغ (2021- 2025)

مطالعات راهبردی سیاست بین الملل
مقاله 9، دوره 8، شماره 16، دی 1404، صفحه 267-296    اصل مقاله (908.32 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jpir.2025.30185.1469
نویسندگان
پیمان گلستان1؛ علی طلوعی* 2
1استادیار و عضو هیئت علمی گروه زبان روسی دانشگاه مازندران
2دانشگاه مازندران
تاریخ دریافت: 14 مهر 1404،  تاریخ بازنگری: 19 آذر 1404،  تاریخ پذیرش: 23 آذر 1404 
چکیده
روابط ترکیه و ارمنستان همواره تحت تأثیر منازعات تاریخی، بحران‌های هویتی و ملاحظات ژئوپلیتیکی، دستخوش تنش‌های مداوم بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل روند عادی‌سازی روابط میان دو کشور در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ با استفاده از چارچوب نظری «همزیستی عملکردی» است. سؤال اصلی تحقیق آن است که چه عواملی روند عادی‌سازی روابط را تسهیل یا محدود کرده‌اند و این فرآیند تا چه اندازه با الگوی همکاری عملکردی قابل تبیین است. پژوهش حاضر با روش کیفی، رویکرد اسنادی-تحلیلی و بر پایه مطالعه تفسیری انجام شده است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای منابع رسمی، بیانیه‌های دیپلماتیک، گزارش‌های مراکز پژوهشی و مقالات علمی معتبر گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هرچند گام‌هایی همچون تعیین نمایندگان ویژه، از سرگیری پروازها، و گشایش گذرگاه مرزی مارگارا صورت گرفته، اما موانعی نظیر فشار مهاجرین ارمنی، گره‌های تاریخی مانند موضوع نسل‌کشی و همچنین نقش محدودکننده آذربایجان مانع از تحقق کامل عادی‌سازی روابط شده‌اند. در عین حال، کاهش نفوذ سنتی روسیه در قفقاز جنوبی و ورود فعال بازیگرانی چون ایالات متحده و اتحادیه اروپا، بستر مساعدی برای پیگیری دیپلماسی مرحله‌ای فراهم آورده است. در مجموع، روابط دو کشور از خصومت تاریخی به سمت همزیستی عملکردی گرایش یافته‌اند، هرچند تحقق تعامل ساختاری مستلزم نهادینه‌سازی همکاری‌های میانی و بازتعریف منافع ژئوپلیتیکی خواهد بود.
کلیدواژه‌ها
ترکیه؛ ارمنستان؛ عادی‌سازی روابط؛ همزیستی عملکردی؛ دیپلماسی بحران
عنوان مقاله [English]
From Crisis to Functional Coexistence: An Analysis of Turkey–Armenia Relations after the Second Nagorno-Karabakh War (2021–2025)
نویسندگان [English]
Peyman Golestan1؛ Ali Tolui2
1Assistant Professor and Faculty Member, Russian Language Department, University of Mazandaran
2University of Mazandaran
چکیده [English]
Relations between Turkey and Armenia have consistently been shaped by historical conflicts, identity crises, and geopolitical considerations, leading to persistent tensions. The aim of this study is to analyze the process of normalizing relations between the two countries during the period 2021–2025, using the theoretical framework of “functional coexistence.” The central research question is what factors have facilitated or constrained the normalization process and to what extent this process can be explained within the model of functional cooperation. The study has been conducted with a qualitative method, applying a documentary-analytical approach and relying on interpretive analysis. Data have been collected through content analysis of official sources, diplomatic statements, reports from research centers, and academic articles. The findings indicate that although steps such as the appointment of special representatives, the resumption of direct flights, and the opening of the Margara border crossing have been taken, obstacles such as the pressure of the Armenian diaspora, historical issues like the genocide question, and the constraining role of Azerbaijan have hindered full normalization. At the same time, the decline of Russia’s traditional influence in the South Caucasus and the active involvement of actors such as the United States and the European Union have created a more favorable environment for pursuing phased diplomacy. Overall, relations between the two countries have shifted from historical hostility toward functional coexistence, though achieving structural interaction requires institutionalizing intermediate cooperation and redefining geopolitical interests.
کلیدواژه‌ها [English]
Turkiye, Armenia, normalization of relations, functional coexistence, crisis diplomacy
مراجع
  1. رسولی، احمد. (1404). جنگ دوم قره‌باغ و ساختار قدرت در قفقازجنوبی. فصل­نامۀ علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، 31(129): 152-125.
  2. کاکایی، سیامک، و دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۴۰۰). سیاست ترکیه در مناقشۀ قره‌باغ. فصل­نامۀ علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، ۲۷(۱۱۵): 122-97.
  3. کولایی، الهه و گودرزی، مهناز. (1394). تأثیر تحولات روابط ارمنستان و ترکیه بر روابط ارمنستان و ایران. فصل­نامۀ بین­المللی ژئوپلیتیک، 11(37): 70-38.
  4. ولی‌کالجی، و؛ هرورانی، ح. (1400). راهکارهای تقویت دیپلماسی اقتصادی ایران و جمهوری ارمنستان پس از بحران قره‌باغ. ماه­نامۀ گزارش‌های کارشناسی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دورۀ 29، شمارۀ 3، تیر 1400: 583-563.
  5. Akifoğlu, V. (2024). The Russia–Türkiye–Iran triangle and Karabakh. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 11(2), 352–369.
  6. Altunişik, M. B. (2021). Turkey’s Recalibration in the South Caucasus. SETA Policy Brief.
  7. Altunişik, M. B. (2024). Cautious Steps: Turkish Diplomacy in the Post-War South Caucasus. SETA Insight.
  8. Arai, T. (2022). Functional coexistence in post-conflict societies: Rethinking peace without reconciliation. Peace & Conflict Studies Journal, 29(1), 45–63
  9. Broers, L. (2019). Armenia and Azerbaijan: Anatomy of a Rivalry. Edinburgh University Press.
  10. Buzan, B., & Wæver, O. (2003). Regions and Powers: The Structure of International Security. Cambridge University Press.
  11. Çelik, M., & Aslanlı, K. (2024). Geopolitical analysis of the Shusha Declaration: Constructing a theoretical framework in the regional order context. Bilig, 111, 55–78. https://doi.org/10.12995/bilig.11103
  12. Cornell, S. E. (2011). The International Politics of the Armenian-Azerbaijani Conflict. Palgrave Macmillan.
  13. Cornell, S. E., & Ismailzade, F. (2023). Geopolitical shifts in the South Caucasus: Turkey’s expanding role. Caucasus Policy Brief.
  14. Delcour, L., & Wolczuk, K. (2021). The EU, Conflict Resolution, and the Eastern Neighborhood: From “Normative Power” to Pragmatic Engagement. European Foreign Affairs Review, 26(2), 260–281.
  15. Demir, Ü. A. (2025). Türkiye–Azerbaijan relations and the Karabakh War (Unpublished master’s thesis). Middle East Technical University, Ankara, Türkiye.
  16. Goble, P. (2022). Putin’s Ukraine War Weakens Russian Influence in the South Caucasus. Eurasia Daily Monitor.
  17. Haas, E. B. (1958). The Uniting of Europe: Political, Social, and Economic Forces, 1950–1957. Stanford University Press.
  18. Hurrell, A. (2007). On Global Order: Power, Values, and the Constitution of International Society. Oxford University Press.
  19. İçduygu, A., Grigoryan, I., & Doğan, G. (2025). Armenia and Türkiye between conflict and cooperation: Explaining disaster diplomacy. Disasters, 49(2), e12674.
  20. Karasu, M., & Göregenli, M. (2024). Viewpoints of Turkish People on the Armenian Issue: A Q Methodology Study. Nesne, 12(33), 405–420. https://doi.org/10.7816/nesne-12-33-07
  21. Kissinger, H. (1999). Years of Renewal. New York: Simon & Schuster.
  22. Minasyan, S. (2021). Armenia’s Regional Repositioning after the Second Karabakh War. Caucasus Analytical Digest, 122.
  23. Minasyan, S. (2022). Post-War Armenia and the Challenge of Normalization with Turkey. Caucasus Analytical Digest, 125.
  24. Mitrany, D. (1943). A Working Peace System. London: Royal Institute of International Affairs.
  25. Paul, A. (2022). Armenia and Turkey: Between History and Rapprochement. Carnegie Europe.
  26. Paul, A. (2024). Symbolic Openings and Structural Constraints: Armenia–Turkey Border Politics. Carnegie Europe.
  27. Shain, Y., & Barth, A. (2003). Diasporas and International Relations Theory. International Organization, 57(3), 449–479.
  28. Silverman, D. (2020). Doing Qualitative Research (5th ed.). SAGE.
  29. Tadevosyan, H. (2024). Toward Functional Coexistence in Armenia-Turkey Relations. Yerevan State University Studies in Political Science, 19(2), 112–134.
  30. Ter-Minassian, T. (2007). Nationalism and its Discontents: The Case of Armenian Diaspora. Nations and Nationalism, 13(3), 479–497.
  31. Terzyan, A. (2024). Armenia in the aftermath of the war: Between changing landscapes and unchanging problems. Post-Soviet Politics Research Papers, 1/2024. Institute of European and Russian Studies.
  32. Trenin, D. (2011). Post-Imperium: A Eurasian Story. Carnegie Endowment.
  33. Zartman, I. W. (2001). The Timing of Peace Initiatives: Hurting Stalemates and Ripe Moments. The Global Review of Ethnopolitics, 1(1), 8–18.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 158
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 67


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب