پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,320 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,367 |
نقش دادگاههای قانون اساسی در حمایت از آزادی بیان در مصر و فرانسه؛ تحلیلی از دو نظام سکولار و دینی | ||
| مطالعات راهبردی سیاست بین الملل | ||
| مقاله 10، دوره 8، شماره 16، دی 1404، صفحه 297-330 اصل مقاله (665.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jpir.2025.30520.1493 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا صادق نژاد؛ غلامرضا گلچینراد* ؛ محدثه صادقیان لمراسکی | ||
| گروه حقوق، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 23 آبان 1404، تاریخ بازنگری: 02 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 04 آذر 1404 | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی نقش دادگاههای قانون اساسی در حمایت از آزادی بیان در دو نظام حقوقی سکولار با تأکید بر کشور فرانسه و دینی- فقهی با تأکید بر مصر است. لذا سوال اصلی پژوهش عبارت است از: «دادگاههای قانون اساسی مصر و فرانسه تا چه اندازه و از چه طریقی در حمایت مؤثر از آزادی بیان بر مبنای تعهدات حقوق بشری داخلی و بینالمللی نقشآفرینی کردهاند؟» در این رابطه به نظر میرسد دادگاه قانون اساسی فرانسه با اتکا به اصول لائیسیته و حاکمیت قانون، حمایت مؤثرتری از آزادی بیان ارائه داده است، در حالی که دادگاه قانون اساسی مصر تحت تأثیر ملاحظات دینی، امنیتی و سیاسی، رویکردی محدودکنندهتر در این زمینه اتخاذ کرده است.یافتههای پژوهش با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی (گردآوری دادهها با استفاده از تحلیل اسناد قانونی، آرای قضایی و منابع حقوق بینالملل صورت پذیرفته است) و تئوریهای نسبیگرایی فرهنگی در حقوق بشر و نقش دادگاههای قانون اساسی در تضمین حقوق بنیادین نشان میدهد که دادگاه قانون اساسی فرانسه با تکیه بر اصول جمهوریت و لائیسیته، تفسیر موسعی از آزادی بیان ارائه داده و آرای متعددی در حمایت از رسانهها و کنشگران مدنی صادر کرده است. در مقابل، دادگاه قانون اساسی مصر گرچه در برخی موارد به اصول حقوق بشر استناد کرده، اما در عمل بیشتر تابع سیاستهای دولتی و ملاحظات مذهبی بوده است. همچنین، استقلال قضایی محدود و ضعف در اجرای آراء، از عوامل اصلی ناکارآمدی حمایت قضایی در مصر محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزادی بیان؛ دادگاه قانون اساسی؛ مصر؛ فرانسه؛ حقوق بشر تطبیقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role of Constitutional Courts in Protecting Freedom of Expression in Egypt and France; An Analysis of Two Secular and Religious Legal Systems | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza Sadeghnezhad؛ Gholamreza Golchinrad؛ Mohaddeseh Sadeghian Lamraski | ||
| Department of Law, Go. C, Islamic Azad University, Gorgan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The purpose of this study is to conduct a comparative analysis of the role of constitutional courts in safeguarding freedom of expression within two distinct legal systems: a secular framework, represented by France, and a religious–jurisprudential framework, represented by Egypt. The main research question is: To what extent, and through what mechanisms, have the constitutional courts of Egypt and France effectively contributed to the protection of freedom of expression based on their domestic and international human rights obligations? It is hypothesized that the French Constitutional Council, relying on the principles of laïcité and the rule of law, has provided more effective protection of freedom of expression, whereas the Egyptian Constitutional Court, influenced by religious, political, and security considerations, has adopted a more restrictive approach in this regard. The findings derived through a descriptive–analytical and comparative methodology involving the analysis of legal instruments, judicial rulings, and international human rights sources, within the theoretical frameworks of cultural relativism in human rights and the role of constitutional courts in guaranteeing fundamental rights indicate that the French Constitutional Council, grounded in the principles of republicanism and laïcité, has adopted a broader interpretation of freedom of expression and issued numerous decisions in support of media and civil activists. In contrast, although the Egyptian Constitutional Court has occasionally referred to human rights principles, in practice it remains largely influenced by governmental policies and religious considerations. Furthermore, limited judicial independence and weak enforcement of rulings are identified as key factors undermining judicial protection in Egypt. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Freedom of Expression, Constitutional Court, Egypt, France, Comparative Human Rights | ||
| مراجع | ||
|
فارسی
- برغی، محمد مهدی. (1403). معیارهای تفکیک جواز آزادی بیان از ممنوعیت ارتکاب جرایم علیه حیثیت اشخاص از منظر دادگاه اروپایی حقوق بشر. پژوهشنامۀ حقوق کیفری، 15(1): 32-21.
- حقیقت، سید صادق. (1401). مبانی حقوق بشر از دیدگاه اسلام و دیگر مکاتب. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
- رهامی، روح اله و محسنی جیهانی، فاطمه. (1403). تقابل آزادی بیان و توهینهای مذهبی در نظام اروپایی حقوق بشر. حقوق بشر، 19(1): 250-229.
- کریمی، هاجر و محمدزاده، مهدیه. (1403). نقش دادگاههای قانون اساسی در تحدید قدرت اجرایی: مقایسۀ تطبیقی میان فرانسه و برزیل. پژوهشهای تطبیقی فقه، حقوق و سیاست، 2(1): 31-24.
- موسوی میرکلائی، سید طه و محمدزاده، ساوالان. (1402). آزادی بیان در رویۀ کمیتۀ حقوق بشر ملل متحد و رویۀ قضایی دادگاه اروپایی حقوق بشر. مطالعات حقوق عمومی، 53(2): 918-899.
عربی
-ابوعدنان، محمد ابراهیم رشید. (1445). الدور المصری فی دعم الآلیات الدولیة لحقوق الإنسان. قاهره: دار القانون للإصدارات القانونیة
-احمد علاءالدین، جمیل. (1446). رائد حقوق الإنسان فی مصر مقدمة من قانون. قاهره: مؤسسة دار العدل للنشر والتوزیع.
- البشری، طارق. (1445). القضاء المصری بین الاستقلال والاحتواء. قاهره: دار الکتب القانونیة.
-بوابه، علی. (1446). عن رواد حقوق الإنسان فی مصر؛ یُنسب إلی باحثین. قاهره: دار النهضة العربیة.
-حسن دخیل، احمد محمد. (1444). حقوق الإنسان وحریاته الأساسیة. اسکندریه: دار الحلابی للحقوق والطباعة.
-صلاحالدین، منصور. (1444). حقوق الانسان فی الدساتیر العربیة الجدیدة وسؤال دولة الحق والقانون: المغرب وتونس ومصرنموذجا. المنصوره: دار الفکر والقانون للنشر والتوزیع.
- عبدالعزیز عید، جمال. (1446). تشریعات حقوق الانسان النافذة فی مصر: العهد الدولی للحقوق المدنیة والسیاسیة، مقارن بالقوانین المصریة ومعلقاً علیها باحکام القضاء. قاهره: مرکز حقوق الإنسان لمساعدة السجناء.
- عبدالفتاح الشهاوی، قدری. (1444). الاستخبارات والاستدلالات وحقوق الانسان وحریاته الاساسیة فی التشریع المصری، العربی، الاجنبی (دراسة مقارنة). قاهره: دار النهضة العربیة للنشر والتوزیع.
-عزمی، محمود. (1445). حقوق الإنسان وحریاته الأساسیة فی التشریع المصری والعربی والأجنبی، مع إشارات إلی القضاء والرقابة. قاهره: دار الثقافة للنشر والتوزیع.
- عطوه، اشرف حسین. (1444). حقوق الإنسان وفقاً للاتفاقیات الدولیة وأحدث التعدیلات الدستوریة فی جمهوریة مصر العربیة. قاهره: دار النهضة العربیة.
انگلیسی
-Baume, S., and Ragazzoni, D. (2025). Hans Kelsen on Constitutional Democracy: Genesis, Theory, Legacies. London: Cambridge University Press.
-De Gaetano, V. (2024). The rule of law, judicial independence and the right to good administration – myth or reality? Journal of the Academy of European Law, (25), 211-230.
-Perry, S. (2025). Secularism, sorting, and Americans’ political knowledge. Journal of Social Forces, 18(2), 1-25.
-Vinx, L. (2021). Hans Kelsen and the material constitution of democracy. International Journal of Legal and Political Thought, 12(4), 466-490.
فرانسوی
-Andriantsimbazovina, J. (2022). Compilation des textes législatifs et réglementaires relatifs aux droits de l'homme en France. Paris: LexisNexis.
-Bernard, F. (2024). Analyse des conclusions du Comité des droits de l'Homme de l'ONU concernant la France. Défenseur des droits, 22(1), 403-438.
-Hajjat, A. (2024). Analyse de la dissolution du CCIF et de ses implications sur les droits de l'homme en France. Revue des droits de l'homme, 25(2), 364-389.
-Heymann-Doat, A. (2022). Ouvrage pédagogique sur l'enseignement des droits de l'homme et des libertés publiques. Paris: Dalloz.
- Lafourcade, M. (2025). Les droits de l'homme. Paris: Presses Universitaires de France.
-Robert, J., and Oberdorff, H. (2024). Recueil de textes pour la préparation à l'examen du CRFPA, incluant des documents français et internationaux. Paris: Librairie Générale de Droit et de Jurisprudence
-Lochak, D., Nadeau, C., Gilabert, P., and Saada, J. (2025). Réflexion critique sur l'influence du néolibéralisme sur les droits de l'homme. Paris: Presses de Sciences Po.
- Oberdorff, H. (2025). Droits de l'homme et libertés fondamentales. Paris: Librairie Générale de Droit et de Jurisprudence
- Pluen, O., and Wolff, N. (2023). Analyse de l'évolution de la Déclaration des droits de l'homme depuis 1789 jusqu'à nos jours. Paris: Dalloz. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 84 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||