| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,104 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,155 |
اثر نظام چندنرخی ارز بر سازوکار انتقال شوکهای کلان: رویکرد اتصال چندکی در اقتصاد ایران (۱365–۱403) | ||
| پژوهشنامه اقتصاد کلان Macroeconomics Research Letter | ||
| مقاله 1، دوره 21، شماره 50، خرداد 1405 اصل مقاله (1.76 M) | ||
| نوع مقاله: علمی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/mrl.2026.29681.2193 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد محمدی پور1؛ محسن مهرآرا* 1؛ علی طیب نیا1؛ مهدی قائمی اصل2 | ||
| 1دانشگاه تهران | ||
| 2دانشگاه خوارزمی | ||
| تاریخ دریافت: 23 تیر 1404، تاریخ بازنگری: 16 شهریور 1404، تاریخ پذیرش: 12 مهر 1404 | ||
| چکیده | ||
| نظام چندنرخی ارز با ایجاد شکاف میان نرخ رسمی و بازار آزاد، مسیرهای انتقال شوکهای کلان را دگرگون میکند. سنجش این دگرگونی برای سیاستگذاری اهمیت دارد. در این پژوهش، با بهرهگیری از چارچوب خودرگرسیون برداری چندکی و شاخصهای اتصال چندکی بر پایه تجزیه واریانس خطای پیشبینی، یک سیستم چندمتغیره از اقتصاد ایران در دوره ۱۳۶۵–۱۴۰۳ شامل شکاف نرخ ارز رسمی و بازار آزاد، نقدینگی، قیمت نفت، نرخ بهره واقعی و تورم بررسی و شدت و جهت سرایتها در چندکها مختلف برآورد و ارزیابی میگردد. نتایج نشان میدهد سرایت در دمهای توزیع به مراتب قویتر از میانه توزیعاند بهطوریکه شاخص سرایت کل از حدود ۲۰ درصد در شرایط عادی به بیش از ۷۰ درصد در دمهای توزیع جهش میکند. در شرایط بحرانی (چندکهای پایین) تکانههای نفتی و افت نرخ بهره واقعی منشأ اصلی نوساناند و رشد نقدینگی بزرگترین گیرنده خالص شوک است. در این شرایط شکاف ارزی نیز غالبا فرستنده ظاهر میشود و کانال سرایت ارز به تورم فعال است. در مقابل در شرایط رونق (چندکهای بالا) رشد نقدینگی به فرستنده خالص و نرخ بهره واقعی به گیرنده خالص تبدیل میشود، در حالیکه نقش خالص شکاف ارزی نسبتا محدودتر/نزدیک به خنثی است؛ در میانه توزیع، شکاف ارزی مهمترین فرستنده خالص باقی میماند. بررسی افقهای کوتاهمدت و بلندمدت نیز نشان میدهد الگوهای انتقال شوک نسبت به افق پیشبینی و پنجرههای غلتان پایدار هستند. دلالت سیاستی کلیدی این است که شدت و جهت سرریزها در طول توزیع و در گذر زمان ثابت نیست؛ بنابراین سیاست ارزی و پولی به جای اتخاذ رویکرد ثابت باید داده محور، پویا و متناسب با شرایط بازار و رژیم ارزی تنظیم گردد و هماهنگی در بهکارگیری این ابزارها میتواند سرایتهای شدید در دمهای توزیع و ریسکهای سیستمی را محدود کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نرخ ارز؛ تورم؛ نظام چندنرخی ارز؛ شکاف نرخ ارز؛ خودرگرسیون برداری چندکی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Impact of a Multiple-Exchange-Rate Regime on the Transmission Mechanism of Macroeconomic Shocks: A Quantile Connectedness Approach to Iran (1986–2025; 1365–1403) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| َAhmad Mohammadi Pour1؛ Mohsen Mehrara1؛ َAli Tayebnia1؛ Mehdi Ghaemi Asl2 | ||
| 1University of Tehran | ||
| 2Kharazmi University | ||
| چکیده [English] | ||
| This study investigates how a multiple-exchange-rate regime—by creating a gap between the official and free-market rates—reshapes the transmission of macroeconomic shocks in Iran. Using a Quantile Vector Autoregression (QVAR) and quantile connectedness measures based on forecast-error variance decompositions, we analyze a monthly multivariate system for 1986–2025 (1365–1403 SH) including the exchange-rate gap, money supply (liquidity), global oil prices, the real interest rate, and consumer price inflation. With a 12-month forecast horizon and a 60-month rolling window (robustness at 48 and 72 months), we find that spillovers are markedly stronger in the distribution tails than around the median: The Total Connectedness Index rises from roughly 20% in normal conditions to above 70% in tail regimes. In crisis states (left tail), oil shocks and declines in the real interest rate are the primary sources of volatility, liquidity growth is the largest net receiver, and the exchange-rate gap often acts as a net sender, activating the currency-to-inflation transmission channel. In boom states (right tail), liquidity becomes the principal net sender and the real interest rate the main net receiver, while the exchange-rate gap plays a relatively limited/near-neutral role; at the median quantile, the gap remains the key net transmitter. Robustness checks across rolling windows and oil-focused specifications (external and oil-conditioned) confirm these regime-dependent patterns. Because our measures are variance-share based, they quantify the intensity and direction of spillovers rather than structural causal coefficients. Policywise, spillover strength and direction are state-dependent and time-varying; hence exchange-rate and monetary policy should be data-driven, adaptive to regime conditions, and coordinated with fiscal tools to contain tail-risk spillovers and systemic vulnerabilities. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Exchange rate, Inflation, Multiple exchange rate regime, Exchange rate gap, Quantile Vector Autoregression | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 106 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 53 |
||