پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,104 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,155 |
مطالعه تطبیقی حق بر محیط زیست سالم در حقوق بینالملل و نظام حقوقی ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 22 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.31037.1846 | ||
| نویسنده | ||
| محسن عبداللهی* | ||
| تاریخ دریافت: 16 دی 1404، تاریخ پذیرش: 12 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| چکیده حقی که امروزه بعنوان حق بر بر محیط زیست پاکیزه، سالم و پایدار در منظومه نظام بینالمللی حقوق بشر در زمره حقهای بشری شناخته میشود در اعلامیه جهانی حقوق بشر 1948، میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، و میثاق بین المللی حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و سایر اسناد جهانی حقوق بشر مورد شناسایی قرار نگرفته است. دلیل چنین غفلتی، این واقعیت است که پیدایش خود حقوق محیط زیست به بحرانهای زیست محیطی دهه 60 میلادی و تلاشهای فکری، هنجاری و بینالمللی متعاقب این بحرانها در دهه 70 میلادی بازمیگردد بنحویکه تصویب اعلامیه جهانی استکهلم دربارهی انسان و محیط زیست در سال 1972 نقطه آغازین توسعه این حقوق است. جایگاه حق بر محیط زیست سالم در نظامهای ملی حقوق از جمله نظام حقوقی ایران را نیز باید تابعی از تحولات بینالمللی دانست بنحویکه تصویب قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست در سال 1353 یعنی دو سال پس از تصویب اعلامیه استکهلم به خوبی این تاثیر را به تصویر میکشد. این مقاله بدنبال بررسی تطبیقی فرآیند شناسایی حق بر محیط زیست سالم در حقوق بین الملل محیط زیست و نظام حقوقی ایران است و در این راستا، به این نتیجه میرسد: درحالیکه این حق بتدریج در حقوق بین الملل محیط زیست بعنوان یک حق بشری به ترتیب مورد شناسایی نَرم و قضایی قرار گرفته است در نظام حقوقی ایران با درنظر گرفتن منویات اصل 50 قانون اساسی، سیاستکلی محیط زیست و برخی از اسناد بالادستی و نرم، این حق حداقل از منظر جمعی در حال ورود به نظام حقوقی ایران است. واژگان کلیدی: حق بر محیط زیست، حقوق بین الملل محیط زیست، حقوق محیط زیست، حق بشری، منشور حقوق شهروندی | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: «حق بر محیط زیست«؛ «محیط زیست پاکیزه»؛ «حقوق بین الملل محیط زیست»؛ «حقوق محیط زیست»؛ «حق بشری»؛ «منشور حقوق شهروندی» | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Comparative study of the right to a healthy environment in international law and the Iranian legal system | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract The right to a clean, healthy, and sustainable environment, recognized today as a human right within the international human rights system, was notably absent from the 1948 Universal Declaration of Human Rights, the International Covenant on Civil and Political Rights, the International Covenant on Economic, Social, and Cultural Rights, and other key global human rights instruments. This omission can be attributed to the fact that the concept of environmental rights emerged in response to environmental crises during the 1960s, followed by intellectual, normative, and international efforts in the 1970s. The adoption of the Stockholm Declaration on the Human Environment in 1972 marked a crucial turning point in the development of these rights. The status of the right to a healthy environment within national legal systems, including that of Iran, is also influenced by international developments. For instance, the passage of the Environmental Protection and Improvement Law in 1974—just two years after the ratification of the Stockholm Declaration—illustrates this impact. This article aims to conduct a comparative analysis of the recognition process of the right to a healthy environment in international environmental law alongside the Iranian legal framework. To this end, It concludes that while this right has been gradually acknowledged as a human right in international environmental law, the Iranian legal system is beginning to embrace this right as well, particularly when considering the provisions of Principle 50 of the Constitution, the General Policies on Environmental matters, certain upstream documents, and soft law. This suggests that the right is entering the Iranian legal landscape, at least from a collective standpoint. Keywords: Right to environment, International environmental law, Human right, Collective rights. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Keywords: Right to environment, Healthy Environment, International environmental law, Human right, Collective rights | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 45 |
||