پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,392 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,407 |
چهره ژانوسی خرگوش در داستان شیر و نخچیران: الهامِ حق یا هراس از مرگ | ||
| پژوهشهای ادبی ـ فلسفی | ||
| دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 6، اسفند 1404، صفحه 119-133 اصل مقاله (320.29 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2025.29892.1135 | ||
| نویسنده | ||
| مریم رامین نیا* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گنبد کاووس | ||
| تاریخ دریافت: 31 مرداد 1404، تاریخ بازنگری: 10 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 08 دی 1404 | ||
| چکیده | ||
| داستان شیر و نخچیران که در دفتر اول مثنوی آمده، یکی از بنیادیترین روایتها در باب گفتمان جهد و توکل است. در این داستان، نخچیران و خرگوش که در زمرۀ آنهاست، نمایندۀ ایدۀ توکل و شیر نماینده ایدۀ جهد است و نخچیران از او میخواهند دست از حمله/ تلاش بردارد تا آنها خودشان طعمهاش را بیاورند. سرانجام، خرگوش با دعویِ الهام از حق، چونان یک رهبر و قهرمان، نخچیران را از وجود شیر میرهاند. توصیفات دوپهلو و کنایهآمیز مولوی از خرگوش موجب شده برخی تفسیرها او را نماد روح الهی و برخی نماد نفس دانستهاند و این امر چهرۀ خرگوش را مسئلهآمیز کرده است. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و باتوجهبه منطقِ گفتمانی درون داستان و تمرکز بر لحظۀ کنشِ خرگوش، تلاش میکند دوگانگی چهرۀ او را تبیین کند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نبود هرگونه حس همدردی، اعتراض و تدبیر و کنش نسبت به مرگِ جانوران تا پیشاز اینکه قرعه به نام خود او بیفتد، چهرۀ خرگوش را بهعنوان فردی الهام گرفته از تایید و الهام الهی مخدوش میکند. خرگوش چون ژانوس، اسطورۀ رومی، بر آستانه ایستاده است و بنا به موقعیت تغییر چهره میدهد. هراس از مرگ، او را از توکل به جهد، از انفعال به کنشگری سوق میدهد. اضطراب از مرگ است که او را به میدان میآورد تا تمامی امکاناتش را در غلبه بر مرگ به اجرا درآورد. اگرچه کنش او نفع جمعی به همراه دارد لیکن برآمده از فردگرایی، مصلحتاندیشی و هراس از مرگ است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خرگوش؛ ژانوس؛ نخچیران؛ هراس از مرگ الهامِ حق | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Janus-like Face of the Rabbit in the story of the Lion and the Nakhchiran : Inspiration for Truth or Fear of Death | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Maryam RaminNia | ||
| Assistant professor of Persian literature Group, Humanities Faculty, Gonbad Kavus University | ||
| چکیده [English] | ||
| The story of the Lion and the Nakhchiran is one of the most fundamental narratives on the discourse of effort and trust. The Nakhchiran and the rabbit represent the idea of trust, and the lion represents the idea of effort. The Nakhchirans ask the Lion to stop attacking so they can bring his prey themselves. The Rabbit, by claiming inspiration from the truth, represents himself as a leader who can rescue the Nakhchiran from the lion. Rumi's ambiguous and ironic descriptions of the rabbit have led some interpretations to consider it a symbol of the divine spirit and others a symbol of the enemy of divine spirit, making the rabbit's figure problematic. This research, using a descriptive-analytical method and considering the discursive logic within the story, focuses on the rabbit's moment of action to explain the duality of the rabbit's face. The research findings show that the lack of any sympathy, protest, or action towards the death of other animals before the lot falls in him own name, tarnishes his image as someone inspired by divine approval and inspiration. The rabbit, like Janus of Roman mythology, stands on the threshold and changes its appearance depending on the situation. The fear of death drives him from trust to effort, from passivity to activism. It is the anxiety about death that brings him to the field to implement all his possibilities in overcoming death. Although his action brings collective benefit, it is the result of individualism, expediency, and fear of death. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Rabbit, Janus, Nakhchiran, fear of death, inspiration of the truth | ||
| مراجع | ||
|
آرنت، هانا (1401)، وضع بشر، ترجمۀ مسعود علیا، تهران: ققنوس.
ابراهیمی، نادر (1377). صوفیانهها و عارفانهها، چ دوم، تهران: حوزۀ هنری.
اردبیلی، میرزا محمد عماد (1327)، اشارات ولوی(شرح مثنوی)، تهران: کتابسرای پدرام.
استعلامی، محمد(1387). متن و شرح مثنوی مولانا، دفتر اول، تهران: سخن.
پورنامداریان، تقی (1380)، در سایۀ آفتاب، تهران: انتشارات سخن.
حقشناس، حسین (1382). بشنو از نی، قم: مؤسسۀ فرهنگی- انتشاراتی شاکر.
دورکیم، امیل (1398)، دربارۀ تقسیم کار اجتماعی، ترجمۀ باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
رامیننیا، مریم (1402)، «جهش در مثنوی: شیوهای در برونرفت از بنبست گفتمانی»، دوفصلنامۀ پژوهشهای ادبی- فلسفی، دورۀ 1، شماره 2، 73-87.
زرینکوب، عبدالحسین (1372)، بحر در کوزه، تهران: انتشارات علمی.
زمانی، کریم(1395). شرح جامع مثنوی معنوی، دفتر اول، تهران: انتشارات اطلاعات.
شوالیه، ژان، و گربران، آلن (1396)، فرهنگ نمادها، ترجمۀ سودابه فضائلی، تهران: نشر جمهوری.
شوپنهاور، آرتور (1393)، جهان همچون اراده و تصور، ترجمۀ رضا ولییاری، تهران: مرکز.
عبادی، مظفر بن اردشیر [ بیتا]. مناقب الصوفیه، با مقدمۀ نجیب مایل هروی.
فروزانفر، بدیعالزمان (1374)، احادیث و آیات مثنوی، تهران: امیر کبیر.
قشیری، ابوالقاسم(1381). رسالۀ قشیریه، تصحیح بدیعالزمان فروزانفر، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
مولوی، جلال الدین محمد بلخی (1350)، مثنوی معنوی، تهران: امیر کبیر.
Abbasi Dakani, Parviz (2000), Explanation of Suhrawardi’s Western Nomad Story, Tehran: Tandis.
Abolghasemi, Mohsen (1992), Seventy Essays, Essay on Hermes, Tehran: Mythology.
Amiri, Reza (1991), “Hermes of Al-Haramsa, a Plan for the Reconciliation of Religion, Myth and Philosophy”, History of Philosophy, Vol. 4 (Ser. 4), Volume 2, pp. 188-163.
Amiri, Fatemeh Sadat and Akbari Bayraq, Hassan (1994), “Reflections of Hermetic Cosmology in the Divan of Naser Khosrow”, Literary-Philosophical Studies, Volume 2, Vol. 1 (Ser. 3), pp. 223-240.
Guenon, René (2006), Hermes and the Language of Birds, translated by Amin Aslani, Tehran: Jeyhoun.
Karimi, Zahra (2021), “Reflection of Hermetic Thoughts in the Works of Manzoom Attar”, Master’s thesis, Semnan University, Supervisor: Hassan Akbari Bayraq.
Khaqani, Afzal al-Din Badil (2014), Divan Khaqani Sharvani, edited by Zia al-Din Sajjadi, Tehran: Zovar.
Mohajerizadeh, Ghazal (2015), “The Hermetic Structure in Iranian Mysticism”, Mystical Studies, Volume 11, No. 1 (219 series), pp. 181-214.
Mohebbi, Mustafa (2010), “Identity and Thought of Hermes”, Pik Noor-Humanities, Volume 8, No. 3, pp. 109-124.
Nasr, Seyyed Hossein (1962). “Hermes and Hermetic Writings in the Islamic World”. Faculty of Literature and Humanities, Volume 10, No. 2.
Nasr, Seyyed Hossein (2003). Eternal Wisdom (Collection of Articles by Dr. Seyyed Hossein Nasr), edited by Seyyed Hassan Hosseini. Tehran: Hermes.
Pournamdarian, Taghi (1987), Secrets and Secret Stories in Persian Literature, Tehran: Scientific and Cultural.
Razi, Hashem (2005), Hekmat Khosravani, Tehran: Bahjat.
Tabatabai, Seyyed Muhammad Hussein (1990), Al-Mizan in the Interpretation of the Qur’an, Vol. 14, Lebanon: Scientific Press.
Taghipour, Mahmoud, Ghasemi, Badr Shahin and Sorkhy, Farzaneh (2024), “Reflections of Themes from the Hermetic School in the Poems of Attar, Rumi and Hafez”, Persian Language and Literature, Volume 16, No. 58, pp. 98-117.
Tofiqi, Hossein (1999), The Book of the Secrets of Enoch, Qom: Center for Studies and Research on Religions and Sects. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||