پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,391 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,407 |
سوژه زن اقتصادی در ایران: مطالعهای بر بستر جمهوری اسلامی | ||
| نظم اجتماعی و توسعه | ||
| مقاله 1، دوره 1، شماره 3، مهر 1404، صفحه 1-19 اصل مقاله (1.56 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/sod.2026.30880.1035 | ||
| نویسندگان | ||
| مهری مارابی* 1؛ طهماسب علیپوریانی2؛ سیاوش قلیپور3 | ||
| 1دکترا، علوم سیاسی(جامعه شناسی سیاسی)، گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
| 2دانشیار، علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
| 3دانشیار، جامعهشناسی، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 01 دی 1404، تاریخ بازنگری: 07 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 13 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، گفتمان سیاسی و ایدئولوژیکی جدیدی را مستقر ساخت که با بازتعریف ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، مسیر توسعه و شکلگیری نهادها را در قالب چارچوب معنایی نو سامان داد. یکی از حوزههای اساسی که بهشدت تحت تأثیر این دگرگونی قرار گرفت، موقعیت زنان در اقتصاد و مناسبات تولیدی بود. این پژوهش با هدف تحلیل چگونگی شکلگیری و بازتولید «سوژه زن اقتصادی» در گفتمان جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. این مطالعه با بهرهگیری از چارچوب نظری میشل فوکو (قدرت/دانش) و جودیت باتلر (عملکرد جنسیت) در قالب رویکردهای پساساختارگرایانه، به این پرسش میپردازد که چگونه گفتمان و ساختارهای نهادی جمهوری اسلامی، از طریق تثبیت هنجارهای جنسیتی و بازتولید نابرابریها، سوژه زن اقتصادی را شکل داده و محدود کردهاند. تحلیل دادهها نشان میدهد که هویت اقتصادی زنان محصول تعامل پیچیده میان سیاستهای ایدئولوژیک، ساختارهای اقتصاد رانتی و مقاومتهای روزمره است. یافتهها حاکی از آن است که مشارکت زنان بیش از آنکه بر شایستگیهای فردی استوار باشد، در بستر الزامات ایدئولوژیک و سازوکارهای قدرت معنا مییابد. این مطالعه با ارائه چارچوب تحلیلی ترکیبی، درکی عمیقتر از تعامل میان گفتمان، نهادها و جنسیت فراهم کرده و نشان میدهد که تغییرات نهادی بدون تغییرات ساختاری در هنجارهای جنسیتی، نمیتواند به ارتقای پایدار وضعیت اقتصادی زنان منجر شود و سوژه زن اقتصادی در ایران، پدیدهای سیال در تنش میان سلطه گفتمانی و تلاش برای کسب عاملیت مستقل است. | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Economic Female Subject in Iran: A Study within the Context of the Islamic Republic | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehri Marabi1؛ Tahmasb Alipouriani2؛ Siavash gholipour3 | ||
| 1PhD in Political Science (Political Sociology), Department of Political Science and International Relations, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| 2Associate Professor of Political Science, Department of Political Science and International Relations, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| 3Associate Professor of Sociology, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The victory of the 1979 Revolution in Iran established a novel political and ideological discourse that, by redefining social, cultural, and economic structures, reshaped the trajectory of development and institutional formation within a new semantic framework. One of the fundamental areas profoundly affected by this transformation was the status of women within the economy and production relations. This study aims to analyze the formation and reproduction of the "economic female subject" within the discourse of the Islamic Republic of Iran. Drawing on Michel Foucault's (power/knowledge) and Judith Butler's (gender performativity) theoretical frameworks within a post-structuralist approach, this research examines how the discourse and institutional structures of the Islamic Republic have shaped and constrained the economic female subject through the consolidation of gender norms and the reproduction of inequalities. Data analysis reveals that women's economic identity is the product of a complex interaction among ideological policies, rentier economy structures, and everyday resistances. The findings indicate that women's participation is construed less through individual merits and more within the context of ideological imperatives and power mechanisms. By offering a combined analytical framework, this study provides a deeper understanding of the interplay between discourse, institutions, and gender. It demonstrates that institutional changes without structural shifts in gender norms cannot lead to a sustainable improvement in women's economic status. Consequently, the economic female subject in Iran emerges as a fluid phenomenon existing in tension between discursive domination and the struggle for independent agency. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 34 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35 |
||