پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,392 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,407 |
بررسی تطبیقی مسئولیت کیفری نیروهای نیابتی در فقه اسلام، حقوق ایران و مقررات کیفری بینالمللی (با نگرش بر رویه قضایی دیوان بینالمللی) | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.30618.1826 | ||
| نویسندگان | ||
| طاهره حیدری نیکورفتار* 1؛ سعید ابراهیمی2؛ علیاکبر جهانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 2استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 16 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 06 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 18 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی مسئولیت کیفری نیروهای نیابتی در فقه اسلام، حقوق ایران و مقررات کیفری بینالمللی به تحلیل مبانی، قلمرو و چگونگی انتساب مسؤولیت کیفری به نیروهای نیابتی در نظامهای حقوقی مختلف میپردازد. در این تحقیق، با بهرهگیری از روش توصیفی–تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانهای، ابتدا مبانی فقهی مسؤولیت غیرمستقیم در اسلام از منظر قواعدی چون اعانه بر اثم، تسبیب، لاضرر و ضمان بررسی شده است. سپس در حقوق ایران، با تکیه بر اصول شخصی بودن مجازات و استثنائات آن، به جایگاه مسؤولیت کیفری نیابتی در روابط مبتنی بر تابعیت و فرادستی–فرودستی پرداخته میشود. در بخش پایانی، مقررات کیفری بینالمللی و رویه دیوان بینالمللی کیفری در قبال اقدامات نیروهای نیابتی و دولتهای حامی آنان مورد تحلیل قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هرچند در فقه اسلامی و حقوق ایران، مسؤولیت کیفری بهطور سنتی بر پایهی مباشرت استوار است، اما با گسترش مفهوم تسبیب و معاونت در جرم، امکان انتساب مسؤولیت به کنشگران غیرمستقیم فراهم میشود. در مقابل، حقوق بینالملل با تأکید بر اصولی چون کنترل مؤثر، حمایت مادی و تحریک به ارتکاب جرم، مسؤولیت دولتها و نیروهای نیابتی را به رسمیت میشناسد. در نتیجه، میتوان گفت که تطبیق این سه نظام حقوقی نشاندهندهی گرایشی مشترک به سمت پاسخگویی کیفری گستردهتر و عدالتمحور در برابر جرایم نیابتی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مسئولیت کیفری؛ نیروهای نیابتی؛ فقه اسلامی؛ حقوق ایران؛ حقوق بینالمللی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of the Criminal Responsibility of Proxy Forces in Islamic Jurisprudence, Iranian Law, and International Criminal Regulations (with an Emphasis on the Jurisprudence of the International Court) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Tahereh Heydari Nikooreftar1؛ , Saeed Ebrahimi2؛ Ali Akbar Jahani3 | ||
| 1PhD Candidate in Islamic Jurisprudence and Law, University of Mazandaran, Babolsar, Iran** | ||
| 2Assistant Professor of Islamic Jurisprudence and the Fundamentals of Islamic Law, University of Mazandaran, Babolsar, Iran | ||
| 3Umz | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to conduct a comparative analysis of the criminal responsibility of proxy forces in Islamic jurisprudence, Iranian law, and international criminal regulations, focusing on the foundations, scope, and attribution of criminal liability to such forces within different legal systems. Using a descriptive–analytical method and relying on library-based sources, the research first examines the Islamic jurisprudential foundations of indirect responsibility through principles such as assistance in sin (i‘ānat ‘ala al-ithm), causation (tasbīb), no harm (lā ḍarar), and guarantee (ḍamān). It then explores Iranian criminal law, emphasizing the principle of the personal nature of punishment and its exceptions, particularly in hierarchical relationships characterized by subordination and command. In the final section, international criminal law and the jurisprudence of the International Criminal Court (ICC) are analyzed regarding the conduct of proxy forces and the responsibility of their sponsoring states. The findings indicate that although Islamic jurisprudence and Iranian law traditionally ground criminal liability in direct perpetration, the expansion of concepts such as causation and complicity allows for attributing responsibility to indirect actors. In contrast, international law, by emphasizing principles like effective control, material support, and incitement to commit crimes, recognizes the accountability of states and proxy forces. Consequently, the comparative analysis of these three legal systems reveals a shared tendency toward a broader and justice-oriented approach to criminal accountability in cases involving proxy crimes. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Criminal Responsibility, Proxy Forces, Islamic Jurisprudence, Iranian Law, International Law | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 23 |
||