پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,161,392 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,407 |
حق بر فراموششدن و بازاجتماعیشدن بزهکار: مطالعه تطبیقی در پرتو استانداردهای حقوق بشر بینالملل و نظام حقوقی ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.30680.1829 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده لطیفه حسینی1؛ مصطفی پاک نیت* 2 | ||
| 1استادیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 17 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 07 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 02 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| حق بر فراموششدن بهعنوان یکی از حقوق نوپدید در نظام حقوق بشر بینالملل، با هدف محدودسازی دسترسی عمومی به اطلاعات گذشته افراد و حمایت از کرامت انسانی و حریم خصوصی، در فرآیند بازاجتماعی شدن بزهکاران اهمیت ویژهای دارد. تداوم انتشار دادههای کیفری در موتورهای جستوجو و شبکههای اجتماعی، مانعی جدی برای بازگشت محکومان به زندگی عادی ایجاد میکند و آنان را پس از تحمل مجازات با انگ اجتماعی، محرومیت شغلی و طرد خانوادگی مواجه میسازد؛ موضوعی که کارکرد اصلاحی و بازپرورانه مجازات را به چالش میکشد.این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانهای، اسناد بینالمللی حقوق بشر، قوانین داخلی ایران و رویههای تطبیقی، در صدد پاسخ به این سوال است که حق بر فراموششدن چگونه میتواند بهعنوان مبنایی برای بازاجتماعی شدن بزهکاران در نظام بینالمللی حقوق بشر و حقوق داخلی ایران عمل کند و تحقق آن با چه چالشهایی روبهرو است؟یافتهها بیانگر آن است که اسناد بینالمللی بهویژه میثاق حقوق مدنی و سیاسی و رویه دادگاه اروپایی حقوق بشر، با تأکید بر کرامت انسانی، زمینههایی برای حمایت از بازاجتماعیشدن فراهم کردهاند؛ اما در عمل، ماندگاری دادههای کیفری در فضای مجازی مانع اصلی تحقق این حق است. بررسی حقوق داخلی نیز حاکی از نبود سازوکارهای روشن برای حذف یا محدودسازی دسترسی به سوابق کیفری و فقدان سیاستهای یکپارچه در حمایت از بازگشت بزهکاران به جامعه است. در نهایت مشخص خواهد شد که حق بر فراموششدن فراتر از یک حق فناورانه یا اطلاعاتی، جلوهای از حقوق بنیادین بشر است و میتواند با استحکامبخشی به سیاستهای بازپروری اجتماعی، توازن میان گذشته کیفری افراد و حق آنان بر آیندهای بدون انگ اجتماعی را تقویت کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق بر فراموش شدن؛ بازاجتماعی شدن بزهکار؛ کرامت انسانی؛ دادههای کیفری؛ نظام بینالمللی حقوق بشر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Right to Be Forgotten and the Social Reintegration of Offenders: A Comparative Study in Light of International Human Rights Standards and Iranian Legal System | ||
| نویسندگان [English] | ||
| seyedeh Latifeh hosseini1؛ Mostafa Pakniat2 | ||
| 11. Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The right to be forgotten, as an emerging entitlement within the international human rights framework, aims to limit public access to individuals’ past information and to safeguard human dignity and privacy. This right plays a crucial role in the social reintegration of offenders. The continual circulation of criminal data through search engines and social media creates significant barriers to the return of convicted persons to ordinary life, exposing them—after the completion of their punishment—to persistent stigma, employment discrimination, and social exclusion. These consequences undermine the rehabilitative and reformative purposes of criminal sanctions. Using a descriptive–analytical method and drawing on library resources, international human rights instruments, Iranian domestic laws, and comparative jurisprudence, this article examines how the right to be forgotten can serve as a foundation for the social reintegration of offenders in international human rights law and Iran’s legal system, and what challenges impede its implementation.The findings indicate that international instruments—particularly the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) and the case law of the European Court of Human Rights—provide grounds for supporting reintegration by emphasizing human dignity. However, in practice, the digital persistence of criminal records remains a major obstacle to the realization of this right. The examination of domestic law likewise reveals the absence of clear mechanisms for the deletion or restriction of access to criminal records, as well as the lack of coherent policies to facilitate the reintegration of offenders. Ultimately, the study demonstrates that the right to be forgotten is not merely a technological or informational entitlement, but a manifestation of fundamental human rights. It can reinforce reintegrative criminal justice policies by balancing individuals’ criminal pasts with their right to a future free from social stigma. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Right to be forgotten, Offender reintegration, Human dignity, Criminal data, International human rights system | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||