پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 592 |
| تعداد مقالات | 5,809 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,768,052 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,419,681 |
مطالعه ریشه‌های شکل‌گیری اعتراض و اغتشاشات شهری:بازه زمانی 1400- 1396 | ||
| نظم اجتماعی و توسعه | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 7، مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/sod.2026.31001.1038 | ||
| نویسندگان | ||
| طاها عشایری* 1؛ علی میرزاپور2 | ||
| 1استادیار جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 14 دی 1404، تاریخ بازنگری: 21 فروردین 1405، تاریخ پذیرش: 11 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تبیین جامعه‌شناختی رابطه میان ابعاد چهارگانه آنومی (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) و پتانسیل اغتشاشات و اعتراضات اجتماعی در ایران معاصر انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد اسنادی-کتابخانه‌ای است و داده‌ها از طریق تحلیل ثانویه ۴۵ سند معتبر شامل گزارش‌های پیمایشی ملی (ایسپا، گاما)، پایان‌نامه‌های دکتری و مقالات علمی-پژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۱ گردآوری شده است. چارچوب نظری پژوهش، تلفیقی از «نظریه ارزش‌افزوده اسملسر» و «الگوی پس‌افتادگی فرهنگی اگبرن و نیمکف» است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ادراک گسترده از آنومی فرهنگی (۶۹٪ تملق، ۸۷/۱٪ پارتی‌بازی، ۴۶/۷٪ دروغ‌گویی)، آنومی اجتماعی (۶۰/۶٪ صفات هنجاری منفی، ۴۰/۶٪ بدبینی)، آنومی اقتصادی (۵۷/۳٪ نارضایتی اقتصادی، ۷۷/۲٪ انتظار افزایش شکاف طبقاتی) و آنومی سیاسی (۴۰/۴٪ رد عدالت سیاسی، ۳۹/۲٪ تأیید انسداد سیاسی، ۴۰٪ ادراک تبعیض در اجرای قانون) به‌عنوان فشارهای ساختاری عمل کرده‌اند. بر اساس نظریه اسملسر، این فشارها در تعامل با «باورهای تعمیم‌یافته» بی‌عدالتی و «عوامل تسریع‌کننده» (شوک‌های اقتصادی، حوادث نمادین)، پتانسیل نارضایتی را به کنش اعتراضی تبدیل می‌کنند. همزمان، الگوی اگبرن و نیمکف توضیح می‌دهد که سرعت تغییرات ساختاری جامعه ایرانی از ظرفیت تطبیق هنجارها و نهادهای کنترلی پیشی گرفته و منجر به کژسازگاری، سردرگمی نقش‌ها و فرسایش سرمایه اجتماعی شده است. نتایج نشان می‌دهد که آنومی سیاسی و اقتصادی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های پتانسیل اعتراضات خیابانی هستند و احساس محرومیت نسبی و انسداد مشارکت، مکانیسم‌های واسطه‌ای اصلی در این رابطه می‌باشند. همچنین، فرسایش اعتماد نهادی و عادی‌سازی هنجارهای منفی، مشروعیت نمادین نظام را تضعیف کرده و کنترل اجتماعی غیررسمی را ناکارآمد ساخته است. | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Studying the roots of the formation of protests and urban unrest: Time period 2017-2021 | ||
| نویسندگان [English] | ||
| taha ashayeri1؛ Ali mirzapour2 | ||
| 1Assistant Professor of Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. | ||
| 2Master's student in Sociology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aims to provide a sociological explanation of the relationship between the four dimensions of anomie (cultural, social, economic, and political) and the potential for social unrest and protests in contemporary Iran. The research method is descriptive-analytical with a documentary-library approach, and data were collected through secondary analysis of 45 credible documents, including national survey reports (ISPA, GAMA), doctoral dissertations, and peer-reviewed scientific articles published between 2001 and 2022. The theoretical framework combines Smelser's Value-Added Theory and Ogburn and Nimkoff's Cultural Lag Model. Findings indicate that widespread perceptions of cultural anomie (69% flattery, 87.1% nepotism, 46.7% dishonesty), social anomie (60.6% negative normative traits, 40.6% pessimism), economic anomie (57.3% economic dissatisfaction, 77.2% expectation of widening class gaps), and political anomie (40.4% rejection of political justice, 39.2% perception of political blockage, 40% perceived discrimination in law enforcement) have functioned as structural strains. According to Smelser's theory, these strains, interacting with generalized beliefs about injustice and precipitating factors (economic shocks, symbolic events), transform latent dissatisfaction into protest action. Simultaneously, Ogburn and Nimkoff's model explains that the rapid pace of structural change in Iranian society has outstripped the adaptive capacity of norms and control institutions, leading to maladjustment, role confusion, and erosion of social capital. Results show that political and economic anomie are the strongest predictors of potential street protests, with feelings of relative deprivation and participation blockage serving as key mediating mechanisms. Furthermore, the erosion of institutional trust and normalization of negative norms have weakened the system's symbolic legitimacy and rendered informal social control ineffective. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 107 |
||