پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 570 |
| تعداد مقالات | 5,532 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,479,708 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,218,509 |
شبهه عدم نسخ شریعت موسی(ع) با نگاهی به قاعده استصحاب، معانی واژه نبوت | ||
| کاوشهای فلسفه و دین | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی اصیل (Original Article) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jepr.2026.30165.1299 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید احمدی فرد* 1؛ سید مجتبی حسین نژاد2؛ سمیه مهدیه3 | ||
| 1استادیار رشته فقه و مبانی حقوق دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران | ||
| 2دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه مازندران | ||
| 3طلبه سطح4 رشته تفسیر تطبیقی موسسه آموزشعالی معصومیه قم | ||
| تاریخ دریافت: 06 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 18 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 23 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| این نوشتار با هدف بررسی شبهه عدم نسخ شریعت موسی(ع) با استناد به قاعده اصولی «استصحاب»، معانی واژه «نبی» و مناظره تاریخی امام رضا(ع) با جاثلیق (عالم یهودی) با روش توصیفی – تحلیلی و با نگاه انتقادی نگاشته شدهاست. سؤال اصلی این است که چگونه میتوان شبهه بقاء شریعت سابق را در مقابل نسخ تحلیل کرد؟ اهمیت موضوع در ضرورت نسخ شرایع پیشین برای پاسخ به تحولات جامعه و مصالح زمانه است، در حالی که استصحاب به دنبال إبقاء یقین سابق است. جستجو در قاعده اصولی استصحاب نشان داد استصحاب در «امور اعتقادی» جاری نیست؛ زیرا این امور به علم قطعی نیاز دارند و استصحاب (چه از باب اخبار و چه از باب ظن) نمیتواند چنین یقینی را فراهم کند. همچنین بررسی معانی متعدد واژه «نبی» به این نتیجه رهنمون ساخت که تنها معنای «منصب مجعول» استصحابپذیر است. در ادامه از رهگذر مناظره امام رضا(ع) اینچنین نتیجه حاصل گشت که پذیرش نبوت انبیای سابق، تعلیقی و منوط به بشارت ایشان به آمدن نبی لاحق (پیامبر اسلام) بوده و با تحقق این غایت، شریعت سابق مرتفع شده و استصحاب بقاء شریعت بیمعناست. نتیجه اینکه پذیرش نبوت و شریعت انبیای سابق، پذیرشی مقید و غایتمند بوده است؛ یعنی هر نبی در چارچوب بشارت به نبی لاحق مأموریت داشته و با تحقق نبوت خاتم(ص)، غایت آن پذیرش محقق و به تبع آن، شریعت پیشین مرتفع شده است. بنابراین، استصحاب بقاء نبوت یا شریعت سابق اساساً موضوعیتی ندارد، زیرا با تحقق علت غائی، معلول (شریعت سابق) از میان رفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نسخ شریعت؛ قاعده استصحاب؛ نبوت؛ علم در اعتقادات؛ مناظره امام رضا(ع) و جاثلیق | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| ## A Critical Analysis of the Doubt Concerning the Non-Abrogation of the Shari‘ah of Mūsā (peace be upon him), With Reference to the Principle of Istishāb, the Meanings of the Term *nabī*, and the Debate Between Imam Riḍā (peace be upon him) and Jathaliq | ||
| نویسندگان [English] | ||
| seyeed mojtaba hossainnezhad2؛ somayeh mahdieh3؛ | ||
| 2دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه مازندران | ||
| 3طلبه سطح4 رشته تفسیر تطبیقی موسسه آموزشعالی معصومیه قم | ||
| چکیده [English] | ||
| This study examines the doubt concerning the non-abrogation of the Shari‘ah of Mūsā (peace be upon him) through reference to the uṣūlī principle of **istishāb**, the meanings of the term *nabī*, and the historical debate between **Imam Riḍā (peace be upon him)** and **Jathaliq** (a Jewish scholar). The research adopts a descriptive–analytical method with a critical approach. The central question is: How can the claim of the persistence of a previous Shari‘ah be analyzed in contrast to the doctrine of abrogation? The importance of this issue lies in the necessity of abrogating previous divine laws in order to respond to social transformations and the interests of different times, whereas *istishāb* seeks to preserve prior certainty. An examination of the uṣūlī principle of *istishāb* demonstrates that it is not operative in matters of belief (*umūr i‘tiqādī*), since such matters require definitive knowledge, and *istishāb*—whether grounded in transmitted reports or in conjecture—cannot yield such certainty. Furthermore, an analysis of the multiple meanings of the term *nabī* leads to the conclusion that only the meaning of a “divinely appointed office” (*mansab maj‘ūl*) is subject to *istishāb*. Through the debate of Imam Riḍā (peace be upon him), it is further concluded that acceptance of the prophethood of the earlier prophets was conditional and contingent upon their giving glad tidings of the coming of the later *nabī* (the Prophet of Islam). With the realization of this ultimate purpose, the previous Shari‘ah was lifted, and presuming its continuation through *istishāb* becomes meaningless. The conclusion, therefore, is that acceptance of the prophethood and the Shari‘ah of the earlier prophets was qualified and teleological in nature; that is, each *nabī* had a mission within the framework of giving glad tidings of the later *nabī*, and with the realization of the prophethood of **Khātam (peace be upon him)**, the purpose of that acceptance was fulfilled and, consequently, the earlier Shari‘ah was abrogated. Thus, invoking *istishāb* to assert the continuity of a previous prophethood or Shari‘ah has no substantive basis, because with the realization of the final cause, the effect (the previous Shari‘ah) has ceased to exist. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| abrogation of Shari‘ah, principle of *istishāb*, *nabūwah*, knowledge in doctrinal matters, the debate between Imam Riḍā (peace be upon him) and Jathaliq | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 59 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 22 |
||