پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,405 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,198,904 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,090,208 |
از قانونمندی طبیعت تا تشخصزدایی؛ سنجش مبانی کلامی نظریه فراستخواه در خصوص اسماء و افعال الهی | ||
| کاوشهای فلسفه و دین | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی اصیل (Original Article) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jepr.2026.31085.1321 | ||
| نویسندگان | ||
| علی رضائی* ؛ علی اکبر کلانتری | ||
| گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 29 دی 1404، تاریخ بازنگری: 17 فروردین 1405، تاریخ پذیرش: 19 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| چگونگی جمع میان فاعلیت متشخص الهی و نظام قانونمند طبیعت، از چالشهای بنیادین کلامی در جهان معاصر است. در پاسخ به این چالش، مقصود فراستخواه با انگیزهای جامعهشناختی، نظریه بازتفسیر اسماء و افعال الهی، به قانونمندی طبیعت را مطرح کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و نقد مبانی و پیامدهای این نظریه، به روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر مبانی کلامی و فلسفی اسلامی به ارزیابی آن میپردازد. یافتهها نشان میدهد که نظریه مذکور، اگرچه با دغدغه کارآمدسازی دین و مقابله با تلقیهای عامیانه شکل گرفته، اما با فروکاستن مفاهیمی چون رزق، شفا و هدایت به برآیند عملکرد نظام طبیعت، به نتایج چالشبرانگیزی منجر میشود. مهمترین این پیامدها، تشخصزدایی از خداوند و تبدیل او به یک نظام غیرمتشخص، تهیسازی مفاهیمی چون دعا و توکل از محتوای ارتباطی و در نتیجه، انکار امکان وقوع معجزه و استجابت دعاست که با تصویر قرآنی خداوند در تعارض است. در مقابل، این مقاله نشان میدهد که الگوی «سلسله مراتب طولی علل» در حکمت متعالیه، راهکاری کارآمد برای حل مسئله، ارائه میدهد. این الگو با تبیین رابطه طولی میان فاعلیت الهی و اسباب طبیعی، هم قانونمندی جهان را حفظ میکند و هم جایگاه خداوند به عنوان فاعل حیّ و قیّوم و همچنین امکان ارتباط دوسویه با او را تثبیت مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| افعال الهی؛ مقصود فراستخواه؛ قانون طبیعت؛ حکمت متعالیه؛ سلسله مراتب علل. | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| From the Lawfulness of Nature to De-Discrimination: Assessing the Theological Foundations of Ferasat-khah's Theory Regarding Divine Names and Actions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Rezaei؛ Ali Akbar Kalantari | ||
| Quran and Hadith Sciences Department, Faculty of Theology and Islamic Studies, Shiraz University, Shiraz, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| How to reconcile the divine personal agency and the law-based system of nature is one of the fundamental theological challenges in the contemporary world. In response to this challenge, moghsud ferasat-khah, with a sociological motivation, has proposed the theory of reinterpreting divine names and actions into the law of nature. The present study aims to analyze and criticize the foundations and consequences of this theory, and evaluates it using a descriptive-analytical method and relying on Islamic theological and philosophical foundations. The findings show that the aforementioned theory, although it was formed with the concern of making religion more efficient and confronting popular perceptions, leads to challenging results by reducing concepts such as sustenance, healing, and guidance to the outcome of the functioning of the natural system. The most important of these consequences is the depersonalization of God and his transformation into an impersonal system, the emptying of concepts such as prayer and trust from communicative content, and as a result, the denial of the possibility of miracles and the answering of prayers, which is in conflict with the Quranic image of God. In contrast, this article shows that the model of the "longitudinal hierarchy of causes" in transcendental wisdom offers an efficient solution to the problem. By explaining the longitudinal relationship between divine agency and natural causes, this model both preserves the lawfulness of the world and establishes God's position as a living and sustaining agent, as well as the possibility of two-way communication with Him. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Divine actions, Ferasat-khah, natural law, transcendental wisdom, hierarchy of causes | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||