پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 556 |
| تعداد مقالات | 5,418 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,213,636 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,103,811 |
دانش محلی، معیشت و سیاستهای حفاظتی: واکاوی مردمشناختی یک تعارض در زیستبوم پرندگان مهاجر (مطالعه موردی: دامگاهان فریدونکنار) | ||
| جامعه و محیط زیست | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jsn.2026.30851.1135 | ||
| نویسندگان | ||
| سید قاسم حسنی* 1؛ اکبر زمانی2 | ||
| 1دانشیار ، گروه مردم شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2فارغ التحصیل کارشناسی ارشد جامعه شناسی | ||
| تاریخ دریافت: 28 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 24 اردیبهشت 1405، تاریخ پذیرش: 29 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| زیستبومهای پرندگان مهاجر در شمال ایران، بهویژه دامگاهان فریدونکنار، عرصهای پیچیده از تعامل دانش محلی، معیشت کشاورزی صیادی و سیاستهای رسمی حفاظت محیط زیست هستند. این مقاله با رویکردی مردمشناختی به واکاوی تعارضی میپردازد که در بطن کنشهای زیستمحیطی جامعه محلی شکل گرفته است. از یکسو، کشاورزان و ساکنان بومی روستاهای پیرامون دامگاهان، با تکیه بر دانش محلی و تجربه زیسته، هر ساله شرایط زیستمحیطی لازم برای جذب و ماندگاری پرندگان مهاجر را از طریق مدیریت آب، زمینهای کشاورزی و فضاهای تالابی فراهم میکنند. از سوی دیگر، همین کنشگران محلی در فصل مهاجرت با استقرار گسترده تورهای ایستاده صیادی، به صید انبوه پرندگان مهاجر میپردازند؛ امری که به شکل آشکاری با منطق حفاظت زیستمحیطی در تعارض است.این پژوهش که بر دادههای کیفی حاصل از مشاهده مشارکتی، مصاحبههای نیمهساختاریافته و یادداشتهای میدانی استوار است، نشان میدهد که تعارض موجود صرفاً تقابل میان دانش بومی و سیاست رسمی نیست، بلکه شکلی از تناقض درونی در خود دانش و کنش محلی است که در پیوند با فشارهای معیشتی و اقتصاد غیررسمی بازتولید میشود. در همین حال، سیاستهای نهادهای رسمی محیط زیست نیز ماهیتی دوگانه دارند؛ بهطوری که از یکسو با جمعآوری مراکز فروش و اعمال جریمهها مداخله میکنند و از سوی دیگر، نسبت به دامها و تورهای صیادی در زیستبومها مدارا یا چشمپوشی نشان میدهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دانش محلی؛ معیشت و حفاظت؛ تعارض؛ بومشناسی سیاسی؛ پرندگان مهاجر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Local Knowledge, Livelihoods, and Conservation Policies: An Anthropological Examination of a Conflict in Migratory Bird Ecososystems (Case Study: the Damgahs of Fereydunkenar) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| seyed ghasem hasani1؛ akbar zamani2 | ||
| 1Associate Professor, Department of Anthropology, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran. | ||
| 2sociology | ||
| چکیده [English] | ||
| Migratory bird ecosystems in northern Iran—particularly the damgahs (traditional waterfowl trapping wetlands) of Fereydunkenar—constitute a complex arena of interaction between local knowledge, agro-fishing livelihoods, and formal environmental conservation policies. Adopting an anthropological approach, this article examines a conflict that emerges from within the environmental practices of the local community itself. On the one hand, farmers and indigenous residents of villages surrounding the damgahs rely on local knowledge and lived experience to annually create favorable ecological conditions for attracting and sustaining migratory birds through the management of water, agricultural lands, and wetland spaces. On the other hand, these same local actors engage in large-scale hunting during the migration season by installing extensive standing fishing nets, leading to the mass capture of migratory birds—an activity that stands in clear contradiction to the logic of environmental conservation. Drawing on qualitative data obtained through participant observation, semi-structured interviews, and detailed field notes, the study demonstrates that the existing conflict is not merely a confrontation between local knowledge and formal policy. Rather, it reflects an internal contradiction within local knowledge and practice itself, reproduced through livelihood pressures and the dynamics of an informal economy. At the same time, the policies of formal environmental institutions exhibit a dual and ambivalent character: while they intervene through the closure of bird markets and the imposition of fines, they simultaneously tolerate—or deliberately overlook—the presence of traps and hunting nets within the ecosystems. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Local knowledge, livelihoods and conservation, conflict, political ecology, migratory birds | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||