پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 557 |
| تعداد مقالات | 5,426 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,238,279 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,125,161 |
حق بر بزهکار ناشدن؛ مطالعة تطبیقی نظام حقوقی سازمان ملل متحد و ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.29250.1749 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا چراغی* 1؛ امیرحسن نیازپور2 | ||
| 1کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 17 تیر 1404، تاریخ بازنگری: 11 اردیبهشت 1405، تاریخ پذیرش: 05 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با تکیه بر یک دغدغة محوری در حقوق کیفری معاصر آغاز میشود؛ هنگامیکه مرزهای جرمانگاری به قلمروهای سبک زندگی و زیست روزمره سرریز میکند، خطر آن پدید میآید که «قانون» بهجای پناه شهروند، به سازوکار برچسبزنی و طرد بدل شود. در چنین افقی، مفهوم «حق بر بزهکار ناشدن» بهمنزلة نقطة تکاملی منطق حداقلی بودن حقوق جزا رخ مینماید؛ حقی که نه صرفاً توصیة سیاستی، بلکه ادعایی هنجاری در برابر قدرت کیفری دولت است. بر بنیاد تعریف این پژوهش، حق بر بزهکار ناشدن مصونیت از تحمیل غیرضروری و ناعادلانة برچسب مجرمانه را بر دو ستون استوار مینماید: حداقلسازی جرمانگاری/کیفرگذاری و پیشگیری غیرکیفری با تمرکز بر ریشههای اجتماعی-اقتصادی بزهکاری. اهمیت پژوهش این حق، از آنجا سرچشمه میگیرد که بنیانی برای تحقق دوگانه حق بر امنیت و حق بر پیشگیری از جرم بهشمار میرود. در حقیقت، بهرسمیتشناسی حق بر بزهکار ناشدن، حلقة گمشدة میان آزادیهای فردی و امنیت جمعی است؛ چهآنکه از یکسو با محدودسازی جرمانگاریهای نابهجا، از تبدیل شهروندان به «بزهکاران ساختگی» جلوگیری میکند و از دیگرسو، با الزام حکومت به پیشگیری از جرم، به کاستن از جرم بهصورت واقعی یاری میرساند. پرسش بنیادین این پژوهش، واکاوی مهمترین مبانی و جلوههای این حق در چارچوب سیاستجنایی سازمان ملل متحد است تا پاسخی به این پرسش باشد که چرا و بر چه پایهای میتوان «حق بر بزهکار ناشدن» را بهمثابه حقی ذاتی و مشروع در نظام حقوق بشر، بهعنوان هنجاری بینالمللی تبیین کرد؟ این جستار با روشی توصیفی-تحلیلی و با بررسی اسناد معتبر سازمان ملل متحد، به کاوش در این حق پرداخته است. یافتهها نشان میدهد حق بر بزهکار ناشدن با سرشتی دوگانه، «حق–ادعایی» طبیعی سلبی و ایجابی است و میتوان ادعا کرد این حق نهتنها در اسناد حقوق بشری بهصورت ضمنی بهرسمیت شناخته شده است؛ بلکه معیاری برای سنجش میزان پایبندی سیاستهای جنایی معاصر به حقوق و آزادیهای فردی میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق بر بزهکار ناشدن؛ اعلامیة جهانی حقوق بشر؛ پیشگیری از جرم؛ توسعه؛ حق بر شهر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Right Not to Be Criminalized: A Comparative Study of the Legal System of the United Nations and Iran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zahra Cheraghi1؛ Amirhassan Niazpour2 | ||
| 1MA in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran | ||
| 2Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This research begins with a central concern in contemporary criminal law: when criminalization overflows into lifestyle, everyday life, and civil actions, law risks becoming a mechanism of labelling and exclusion rather than a citizen’s refuge. In this horizon, the “right not to be criminalized” emerges as an evolutionary point of minimal criminal law – not merely a policy recommendation but a normative claim against state punitive power. Based on this research’s definition, the right not to be criminalized means immunity from unjustified imposition of a criminal label, resting on two pillars: minimizing criminalization/punishment, and non‑punitive prevention focused on socio‑economic roots of delinquency. The significance of this right lies in its being a foundation for both the right to security and the right to crime prevention. Indeed, recognising this right is the missing link between individual freedoms and collective security: it prevents citizens from becoming “artificial delinquents” by limiting undue criminalisations, and it genuinely reduces crime by obliging governments to prevent it. The fundamental question is to analyse the main foundations and manifestations of this right within the UN criminal policy framework, explaining why and on what basis it can be justified as an inherent, legitimate international human rights norm. Using a descriptive‑analytical method and examining authoritative UN documents, the research finds that the right not to be criminalised has a dual nature – a natural “claim‑right” both negative and positive. It can be argued that this right is not only implicitly recognised in human rights instruments but also serves as a criterion for measuring how contemporary criminal policies adhere to individual rights and freedoms. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Right not to be criminalized, Universal Declaration of Human Rights, inherent dignity, crime prevention, socialization | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||