پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 592 |
| تعداد مقالات | 5,809 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,766,660 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,418,886 |
چالش سنت و تجدد در عصر مدرن، از منظر چند سفرنامۀ معاصر فارسی و عربی | ||
| پژوهش‌های ادبی ـ فلسفی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، مهر 1405، صفحه 25-44 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2026.29038.1102 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا گلابی زاده1؛ ناصر نیکوبخت* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 31 فروردین 1404، تاریخ بازنگری: 28 فروردین 1405، تاریخ پذیرش: 28 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| یکی از موضوعات اساسی سفرنامه‌های معاصر، تقابل سنت و تجدد یا به نوعی مواجهۀ راوی با تقابل تجدد و سنت است. این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی و با رویکرد مقایسه‌ای به چگونگی مواجهۀ سفرنامه‌نویسان معاصر ایرانی و عرب با موضوع تجدد و سنت پرداخته است، بر آن است تا نشان دهد تفاوت نگاه سفرنامه‌نویس ایرانی با عرب در تقابل تجدد و سنت معطوف به چه نکاتی است. این تقابل در سفرنامه‌های معاصر فارسی و عربی کاملاً مشهود است، جایی که نویسنده ایرانی و عرب با سیر در جوامع غربی با تقابل ارزش‌های دینی (سنت) و نوعی تجددخواهی مواجه میشود. سفرنامه‌نویسان مسلمان در سفر به دنیای غرب، تضاد بین سبک زندگی دینی و سکولار را توصیف میکنند. در نوشته‌هایشان به نقد اخلاق مدرن غربی می‌پردازند و آن را در تقابل با ارزش‌های شرقی ارزیابی میکنند. آن‌ها به‌طور آشکار می‌بینند که چگونه در دنیای غرب، اخلاق و دین از هویت اصلی خود تهی شده و گاه در تقابل با هم قرار گرفته؛ درحالی‌که در جوامع اسلامی، اخلاق و دین هنوز در هم تنیده‌اند. ازمنظر سفرنامه‌نویسان معاصر فارسی و عربی در عصر مدرن، دین در مواجهه با تجدد سه مسیر را طی کرده است؛ یا در جوامع سکولار غربی به حاشیه رانده شده است یا براساس جنبش‌های روشنفکری تغییر ماهیت داده یا در تقابل با آن قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سنت؛ تجدد؛ سفرنامه‌های فارسی؛ سفرنامه‌های عربی؛ مدرنیته | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Challenge of Tradition and Modernity in the Modern Age: A Comparative Study of Contemporary Persian and Arabic Travelogues | ||
| نویسندگان [English] | ||
| زهرا گلابی زاده1؛ Naser Nikoubakht2 | ||
| 1Ph.D. in Persian Language and Literature, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran. | ||
| 2Professor of Persian Language and Literature, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| This study analyzes the confrontation between tradition and modernity in selected contemporary Persian and Arabic travelogues. Through a descriptive-analytical and comparative approach, the research examines how Muslim travelers interpret their encounters with Western modernity. The findings indicate that while religion remains central in Eastern societies, the experience of modernity leads to significant reconsiderations of religious and ethical concepts. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Tradition, Modernity, Persian Travelogues, Arabic Travelogues, Modern Age | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، بابک:1370، ساختار و تأویل متن، کرج: چاپ پایا.
آرون، ریموند:1377، مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه‌شناسی، ترجمۀ باقر پرهام، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی.
انوری، حسن : 1381، فرهنگ بزرگ سخن، ج5، تهران: سخن.
برمن، مارشال: 1379، تجربۀ تجدد، ترجمۀ مراد فرهادپور، تهران: انتشارات طرح نو.
بومن، جیمز و ویلیام رِگ: 1392، دانشنامۀ فلسفی استنفورد دانشنامۀ فلسفی استنفورد، یورگن هابرماس، مترجم وحید غلامیپور فرد، تهران: گروه انتشاراتی ققنوس.
پورنامداریان، تقی: 1399، شهود زیبایی و عشق الهی، به کوشش یاسمین اسمعیلی، تهران: کتاب آبی.
تیمور، محمود: 1955، ابولهول یطیر، مصر: طبعه مکتبه الاداب بالجمامیز تلیقون.
راسل، برتراند: 1388، تاریخ فلسفۀ غرب، ترجمۀ نجف دریابندری،تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.
سبحانی، جعفر: 1386، مسائل جدید کلامی، قم: موسسه امام صادق (ع).
سیاح، حمید: 1383، خاطرات حاج سیاح، به کوشش ایرج افشار،تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.
شجاعی زند، علیرضا: 1394، دین در زمانه و زمینۀ مدرن، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی..
شهرستانی، عبدالکریم: 1395، الملل و النحل، از مترجمی ناشناخته (احتمالا از سدۀ ششم هجری) با مقدمۀ سید محمد عبادی حایری، میراث مکتوب.
عفیفی، محمد: ۱۹۷۲، تائهه فی لندن، بیروت: دارالشروق.
غزالی، ابوحامد: 1362، المنقذ من ضلال (شک و شناخت)، ترجمه صادق آیینهوند، تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.
لاهوری، اقبال: 1338، احیای فکر دینی در اسلام، ترجمۀ احمد آرام،تهران: کتاب پارسا.
لوبون، گوستاو: 1318، تمدن اسلام و غرب، ترجمۀ سید محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران: شرکت تضامنی محمد حسن علمی و شرکا، چاپخانۀ علمی.
نراقی، آرش: 1395، سنت و افق‌های گشوده، تهران: نشر نگاه معاصر.
نراقی، آرش:1390، اخلاق حقوق بشر، تهران: نشر نگاه معاصر.
هیوم، دیوید: 1396، تاریخ طبیعی دین، تهران: انتشارات خوارزمی.
یاحقی، محمدجعفر: 1388، زین دایرۀ مینا؛گشت و گذارهای علمی و فرهنگی، تهران:انتشارات سخن.
مقاله
اوجاقی، ناصرالدین: 1386، «دین و تأثیر آن بر رفتار اخلاقی»، معرفت، شمارۀ 113.
خاکی قراملکی، محمدرضا: 1387، «دین و علم مدرن»، پگاه حوزه، شماره 236.
هابرماس، یورگن: 1383و 1385، «مذهب در عرصۀ عمومی»، مجلۀ چشم‌انداز ایران، ش 36، اسفند 83 و فروردین 85..
هژبری، نسرین. رقیه نظری: 1402، «عقلانیت سکولار و عرفی شدن»، نشریۀ مطالعات فلسفی کلامی، پاییز و زمستان 1399، شمارۀ 18. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 100 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 25 |
||