پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 591 |
| تعداد مقالات | 5,779 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,660,889 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,342,770 |
زیباییشناسی نثر عرفانی در مقدمۀ فیهمافیه مولوی بر مبنای نظریۀ شهود–بیان از بندتو کروچه | ||
| پژوهشهای ادبی ـ فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405 اصل مقاله (1.72 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2026.30891.1179 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه کریمی1؛ رشید کاکاوند* 2؛ فاطمه محسنی گرده کوهی2؛ مریم مرادی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد کرج، کرج، ایران. | ||
| 2استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد کرج، کرج، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 03 دی 1404، تاریخ بازنگری: 09 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 28 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| مقدمه فیهمافیه واجد ساختاری است که در آن زبان از کارکرد صرفِ گزارشی فراتر رفته و به عرصۀ آفرینش معنا و تجربۀ زیستۀ حقیقت بدل میگردد. مسئلۀ اصلی پژوهش آن است که این شیوۀ بیان چگونه میتواند در چارچوبی فلسفی و نهصرفاً بلاغی یا ادبی تبیین شود. پژوهش حاضر با تکیهبر نظریۀ زیباییشناسی فلسفی «شهود–بیان» بندتو کروچه به تحلیل نثر عرفانی مولانا در مقدمۀ فیهمافیه میپردازد. براساس این نظریه، اثر هنری حاصل وحدت تفکیکناپذیر شهود و بیان است؛ شهود بهعنوان ادراک بیواسطه و زندۀ حقیقت و بیان بهمثابۀ تجسد ضروری و خودانگیختۀ همان ادراک درصورت حسی– نمادین. این چارچوب نظری امکان آن را فراهم میآورد که عناصر زبانی و بلاغی متن نه بهعنوان ابزارهای تزئینی، بلکه بهمثابۀ جلوههای ضروریِ بیان شهودی فهم شوند. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنیبر تحلیل کیفی نمونههای شاخص روایی، تمثیلی و استعاری از مقدمۀ فیهمافیه است. دراینراستا، مؤلفههای سبکی و بلاغی مانند هنجارگریزی، موسیقی درونی کلام و تصویرپردازی، در نسبت مستقیم با لحظۀ ادراک عرفانی و فرایند بیان هنری تحلیل شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مولانا در مقدمۀ فیهمافیه لحظۀ شهود عرفانی را بهصورت بیدرنگ و همزمان در زبان متجسد میسازد؛ بهگونهای که عناصر بلاغی نه واسطۀ انتقال معنا، بلکه صورت تحقق خود معنا هستند. هنجارگریزیهای زبانی امکان گسست از منطق مفهومی را فراهم میکنند و موسیقی کلام وحدت احساسی و شهودی متن را تقویت میکند. نتیجه آن است که نثر عرفانی مولانا نمونهای برجسته از تحقق نظریۀ «شهود–بیان» در بستر فرهنگی–عرفانی اسلامی است و نشان میدهد که زیبایی در این نثر، غایتی خودبسنده نیست، بلکه راهی برای گشودن افق معرفت و ایجاد تحول درونی مخاطب است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زیباییشناسی؛ شهود؛ بیان؛ کروچه؛ مولوی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Aesthetics of Mystical Prose in the Introduction to Mawlana Rumi’s Fīhi Mā Fīhi Based on Benedetto Croce’s Theory of Intuition-Expression | ||
| نویسندگان [English] | ||
| fatemeh Karimi1؛ Rashid Kakavand2؛ fatemeh mohseni2؛ maryam moradi2 | ||
| 1Ph.D. Candidate, Department of Persian Language and Literature, ka. C,. Islamic Azad University, Karaj, Iran. | ||
| 2Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, ka. C,. Islamic Azad University, Karaj, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The introduction to ‘Fīhi Mā Fīhi’ possesses a structure in which language transcends its merely descriptive function and becomes a medium for the creation of meaning and the lived experience of truth. The central question of this study is how such a mode of expression can be explained within a philosophical framework rather than merely through rhetorical or literary analysis. This research, therefore, analyzes Rumi’s mystical prose in the introduction to ‘Fīhi Mā Fīhi’ based on Benedetto Croce’s philosophical aesthetic theory of “intuition-expression.” According to this theory, a work of art results from the inseparable unity of intuition and expression: intuition as the immediate and living perception of truth, and expression as the necessary and spontaneous embodiment of that perception in a sensory-symbolic form. This theoretical framework allows the linguistic and rhetorical elements of the text to be understood not as decorative devices but as necessary manifestations of intuitive expression. The research method is descriptive analytical and is based on qualitative analysis of selected narrative, allegorical, and metaphorical passages from the introduction to ‘Fīhi Mā Fīhi’. In this approach, stylistic and rhetorical features such as deviation from conventional norms, the inner musicality of language, and imagery are examined in direct relation to the moment of mystical perception and the process of artistic expression. The findings indicate that in the introduction to ‘Fīhi Mā Fīhi’, Rumi immediately embodies the moment of mystical intuition in language, so that rhetorical elements function not merely as vehicles for conveying meaning but as the very form through which meaning itself is realized. Linguistic deviations enable a break from purely conceptual logic, while the musicality of the prose strengthens the emotional and intuitive unity of the text. Thus, beauty in this prose is not an end in itself; rather, it serves as a means of opening a horizon of knowledge and facilitating the inner transformation of the reader. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Aesthetics, Intuition, Expression, Croce, Rumi | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، بابک (1387)، حقیقت و زیبایی، درسهای فلسفۀ هنر، چاپ پانزدهم، تهران: مرکز.
تاونزند، دبنی (1393)، فرهنگنامۀ تاریخی زیباییشناسی، ترجمۀ فریبرز مجیدی، تهران: فرهنگستان هنر.
رؤیایی، طلایه (1385)، «شهود در درک و آفرینش اثر هنری»، هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، ش25 .صص79 -86.
شفیعی کدکنی، محمّدرضا (1391)، درعشق، زندهبودن، گزیدۀ غزلیات شمس، چاپ دوم، تهران: سخن.
سهروردی، شهابالدین یحیی(1380)، حکمه الاشراق، ترجمۀ سیدجعفرسجادی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.
کروچه، بندتو (1399)، کلیات زیباییشناسی، ترجمۀ فؤاد روحانی، چاپ نهم ،تهران: علمی و فرهنگی.
مولوی، جلال الدین (1402)، فیهمافیه، با تصحیحات و حواشی بدیعالزمان فروزانفر، چاپ یازدهم، تهران: نگاه.
Ahmadi, Babak (2008). Reality and Beauty, Lessons in Philosophy of Art, 15th edition. Tehran: Markaz. (In Persian). Baumgarten, A. G. (2007). Aesthetica (1750). Hamburg: Felix Meiner Verlag. Bergson, H. (1999). Introduction to Metaphysics (T. E. Hulme, Trans.). Hackett Publishing. (Original work published 1911). Collingwood, R. G. (1938). The Principles of Art. Oxford: Clarendon Press. Croce, B. (1995). Aesthetics as Science of Expression and General Linguistic. Cambridge: Cambridge University Press. Croce, B. (2008). Philosophy, Poetry, History: An Anthology of Essays. Oxford: Oxford University Press. (Original work published 1920). Croce, Benedetto (2020). General Aesthetics. Translated by Fouad Rouhani, 9th edition. Tehran: Elmi va Farhangi. (In Persian). Hegel, G. W. F. (1975). Lectures on Aesthetics (Vol. 1) (T. M. Knox, Trans.). Oxford: Clarendon Press. Kant, I. (1998). Critique of Pure Reason (P. Guyer & A. W. Wood, Trans.). Cambridge: Cambridge University Press. (Original work published 1781). Molavi, Jalal el-Din (202). Fihi Ma Fihi, with corrections and annotations by Badi' al‑Zaman Foruzanfar, 11th edition. Tehran: Negah. (In Persian). Royaei, Talayeh (2006). “Intuition in the Understanding and Creation of Artwork.” Fine Arts – Architecture and Urbanism, No. 25, pp. 79–86. (In Persian). Schopenhauer, A. (1969). The World as Will and Representation* (Vol. 1) (E. F. J. Payne, Trans.). New York: Dover Publications. Shafiei Kadkani, Mohammad Reza (2012). On Love, Being Alive: Selection of Shams’ Ghazals, 2nd edition. Tehran: Sokhan. (In Persian). Sohravardi, Shahab al-Din Yahya (2001). The Philosophy of Illumination. Translated by Seyed Jafar Sajjadi, 1st edition. Tehran: University of Tehran. (In Persian). Stocks, J. L. (1936). “Reason and Intuition.” Philosophy, Vol. 11, No. 43, pp. 288–300. Cambridge University Press on behalf of the Royal Institute of Philosophy. https://www.jstor.org/stable/3746187 Townsend, Dabney (2014). Historical Dictionary of Aesthetics. Translated by Fariborz Majidi. Tehran: Academy of Arts. (In Persian). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 57 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4 |
||