پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 592 |
| تعداد مقالات | 5,809 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,764,526 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,417,675 |
بررسی تأثیر زیبایی بر فاعل شناسا (مدرِک) ازمنظر شیخ اشراق و بازکاوی این معنا در فرایند بین‌الاثنینی انوار | ||
| پژوهش‌های ادبی ـ فلسفی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، مهر 1405، صفحه 163-185 اصل مقاله (1.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2026.30791.1177 | ||
| نویسندگان | ||
| الناز نبی لو1؛ بهمن زاهدی* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد عرفان اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2استادیار گروه الهیات و علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 23 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 20 اردیبهشت 1405، تاریخ پذیرش: 18 تیر 1405 | ||
| چکیده | ||
| پرداختن به این موضوع که زیبایی چه تأثیری بر روی فاعل شناسا یا مُدرِک می‌گذارد و چه انفعالاتی را در نفس مُدرکِ خویش برمی‌انگیزد، در زیبایی‌شناسی معاصر غالباً در قالب بحث «تجربۀ زیبایی‌شناختی» مورد مطالعه قرار می‌‌گیرد. شیخ اشراق نور را مصداق أتمّ زیبایی دانسته و در تحلیل معنای نور، آن را عین مدرکیت و ظهور برای خویشتن معرفی می‌نماید. برشمردن چنین مشخصه‌هایی برای حقیقت نور، زمینه‌ساز انواع تجارب زیبایی‌شناختی در عالم انوار می‌گردد. پژوهش حاضر درصدد است تا با رویکرد توصیفی- تحلیلی به تبیین تجارب زیبایی‌شناختی در عالم انوار پرداخته و دستاوردهای آن را ازحیث هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی مورد بررسی قرار دهد. نتایج حاصل از پژوهش حاکی‌از آن است که جناب شیخ اشراق عشق، لذت و شوق را به‌عنوان أهمّ تأثیرات زیبایی بر فاعل شناسا (مدرِک) مورد بحث قرار داده و روابط و مناسبات بین‌الاثنینی انوار را بر همین مبنا سامان می‌بخشد. بنابر اعتقاد وی رهاورد چنین تعاملاتی در عالم انوار انتظام و قوام جهان هستی اعم از روحانی و جسمانی است. همچنین سهروردی تمام تحرکات و تطورات عالم وجود را بر همین مبنا تفسیر نموده و از همین‌جاست که بابی به‌سوی سیر الی الله می‌گشاید | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نور؛ زیبایی؛ فاعل شناسا؛ عشق؛ لذت؛ شوق | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Examining the Effect of Beauty on the Cognizing Subject (Perceiver) from the Perspective of Shaykh al-Ishrāq, and Reconsidering this Meaning within the Intersubjective Process of Lights | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Elnaz Nabilou1؛ Bahman Zahedi2 | ||
| 1Master of Science in Islamic Mysticism, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Department of Theology and Political Science, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Addressing the question of how beauty affects the cognizing subject (the perceiver) and what kinds of affective responses it arouses within the perceiver’s soul is, in contemporary aesthetics, most often examined under the rubric of “aesthetic experience.” Shaykh al-Ishrāq regards light as the most perfect instantiation of beauty and, in his analysis of the meaning of light, characterizes it as identical with cognitivity and self-manifestation. Attributing such characteristics to the reality of light provides the ground for diverse forms of aesthetic experience within the realm of lights. The present study adopts a descriptive–analytical approach to elucidate aesthetic experiences in the world of lights and to examine their implications from ontological and epistemological perspectives. The findings indicate that Shaykh al-Ishrāq discusses love, pleasure, and longing as the most significant effects of beauty upon the cognizing subject (the perceiver) and structures the intersubjective relations and interactions among lights on this very basis. According to his view, the outcome of such interactions in the realm of lights is the order and coherence of the entire cosmos, encompassing both the spiritual and the corporeal domains. Moreover, Suhrawardī interprets all movements and transformations within the world of being in light of this framework, and it is precisely from here that a path toward the journey toward God (sayr ilā Allāh) is opened. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Light, Beauty, the Cognizing Subject, Love, Pleasure, and Longing | ||
| مراجع | ||
|
«قرآن» (1383)، ترجمۀ مهدی الهی قمشه‌ای، چاپ ششم، تهران: انتشارات بدرقۀ جاویدان.
ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (1363)، المبدأ و المعاد، به کوشش عبالله نورانی، تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل با همکاری دانشگاه تهران.
ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (1392)، اشارات و تنبیهات، ترجمه و شرح دکتر حسن ملکشاهی، چاپ هشتم، تهران: انتشارات سروش.
احمدی، بابک (1374)، حقیقت و زیبایی، تهران: نشر مرکز.
افراسیاب‌پور، علی‌اکبر (1380)، زیبایی‌پرستی در عرفان اسلامی، تهران: طهوری.
امام، سید محمدکاظم (1353)، فلسفه در ایران باستان و مبانی حکمةالاشراق، با مقدمۀ دکتر نصرة‌الله کاسمی، تهران: انتشارات نیکوکاری نوریانی.
بلخاری قهی، حسن (1403)، درباب زیبایی: زیبایی‌شناسی در حکمت اسلامی و فلسفۀ غربی، چاپ پنجم، تهران: مؤسسۀ انتشارات دانشگاه تهران.
بووی، اندرو (1394)، زیبایی‌شناسی و ذهنیت؛ از کانت تا نیچه، ترجمۀ فریبرز مجیدی، چاپ پنجم، تهران: مؤسسۀ تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
بینای مطلق، محمود (1385)، نظم و راز، تهران: انتشارات هرمس و آگاهان ایده.
پورجوادی، نصرالله و دیگران (1380)، راز و رمز هنر دینی، تنظیم و ویرایش مهدی فیروزان، تهران: سروش.
تاتارکیویچ، ووادیسواف (1390)، «زیبایی‌شناسی سوفسطائیان و سقراط»، ترجمۀ جواد فندرسکی، ماهنامۀ علمی تخصصی اطلاعات حکمت و معرفت، سال ششم، شماره 2، صص: 47-51.
تولستوی، لئون (1387)، هنر چیست، ترجمۀ کاوه دهقان، تهران: امیرکبیر.
جوادی آملی، عبدالله (1391)، حکمت عبادات، تنظیم و ویرایش حسین شفیعی، چاپ نوزدهم، قم: نشر اسراء.
دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامۀ دهخدا، چاپ دوم از دورۀ جدید، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
سجادی، جعفر (1379)، فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، چاپ اول، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
سهروردی، شیخ شهاب‌الدین (1367)، حکمةالاشراق، ترجمه و شرح سید جعفر سجادی، تهران: مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
سهروردی، شیخ شهاب‌الدین (1388)، مجموعه مصنّفات، تصحیح و مقدمۀ سید حسین نصر، جلد سوم، چاپ چهارم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
سهروردی، شیخ شهاب‌الدین (1388)، مجموعه مصنّفات، تصحیح و مقدمۀ نجفقلی حبیبی، جلد چهارم، چاپ چهارم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
سهروردی، شیخ شهاب‌الدین (1388)، مجموعه مصنّفات، تصحیح و مقدمۀ هانری کربن، جلد اول و دوم، چاپ چهارم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
شجاعی باغینی، حوریه (1399)، « بررسی تطبیقی آراء شیخ‌الرئیس و شیخ اشراق دربارۀ چیستی لذت»، دو فصلنامۀ علمی حکمت سینوی، دورۀ 24، شمارۀ 63، صص: 153-171.
شفیعی، فاطمه؛ فاضلی، علی‌رضا (1392)، «زیبایی و شأن وجودی آن نزد سهروردی»، نشریۀ پژوهش‌های هستی‌شناختی، سال دوم، شمارۀ3، صص: 101-122.
شهرزوری، شمس‌الدین محمد (1372)، شرح حکمةالاشراق، تحقیق حسین ضیائی، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
شوپنهاور، آرتور (1375)، هنر و زیبایی‌شناسی (شاهکار فلسفی)، ترجمۀ فؤاد روحانی، (بی‌جا): زریاب.
شیرازی، صدرالدین محمد (1981م)، اسفار، الحکمة‌المتعالیة فی‌الاسفار الاربعة، بیروت: دار احیاء التراث
شیرازی، قطب‌الدین (1388)، شرح حکمةالاشراق، تصحیح و تحقیق سید محمد موسوی، تهران: انتشارات حکمت.
عزیزی، محمدرضا (1401)، «نگاهی بر مفهوم عشق در جمال‌شناسی شهاب‌الدین سهروردی»، نشریۀ مطالعات هنر و زیبایی‌شناسی، دورۀ دوم، شماره4، صص: 46-54.
کلینی، محمد بن یعقوب (بی‌تا)، اصول کافی، ترجمه و شرح سید جواد مصطفوی و سید هاشم رسولی، تهران: علمیه اسلامیه.
کمالی‌زاده، طاهره (1392)، مبانی حکمی هنر و زیبایی از دیدگاه شهاب‌الدین سهروردی، چاپ دوم، تهران: مؤسسۀ تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
نوربخش، سیما سادات (1383)، نور در حکمت سهروردی، چاپ اول، تهران: نشر شهید سعید محبی.
هاشم‌نژاد، حسین (1403)، زیبایی‌شناسی در آثار ابن‌سینا، شخ اشراق و صدر‌المتألهین، چاپ چهارم، تهران: سمت.
همتی، همایون (1386)، فهم هنر و هنر فهم، آبادان: نشر پرسش.
وزیری، علینقی (1363)، زیباشناسی در هنر و طبیعت، چاپ اول، تهران: انتشارات هیرمند.
یزدان‌پناه، سید یدالله (1400)، حکمت اشراق، تحقیق و نگارش مهدی علی‌پور، جلد دوم، چاپ ششم، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سازمان سمت. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 103 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 40 |
||