حسینی, محمد, محمدیمنفرد, حسن, بلباسی, میثم, حقیقیثانی, ساناز. (1405). الگویابی راهبردی در حکمرانی بازیهای رایانهای؛ مطالعۀ تطبیقی الگوهای جهانی و پیامدهای سیاستی برای جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 9(2), 61-92. doi: 10.22080/jpir.2026.31105.1536
محمد حسینی; حسن محمدیمنفرد; میثم بلباسی; ساناز حقیقیثانی. "الگویابی راهبردی در حکمرانی بازیهای رایانهای؛ مطالعۀ تطبیقی الگوهای جهانی و پیامدهای سیاستی برای جمهوری اسلامی ایران". پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 9, 2, 1405, 61-92. doi: 10.22080/jpir.2026.31105.1536
حسینی, محمد, محمدیمنفرد, حسن, بلباسی, میثم, حقیقیثانی, ساناز. (1405). 'الگویابی راهبردی در حکمرانی بازیهای رایانهای؛ مطالعۀ تطبیقی الگوهای جهانی و پیامدهای سیاستی برای جمهوری اسلامی ایران', پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 9(2), pp. 61-92. doi: 10.22080/jpir.2026.31105.1536
حسینی, محمد, محمدیمنفرد, حسن, بلباسی, میثم, حقیقیثانی, ساناز. الگویابی راهبردی در حکمرانی بازیهای رایانهای؛ مطالعۀ تطبیقی الگوهای جهانی و پیامدهای سیاستی برای جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 1405; 9(2): 61-92. doi: 10.22080/jpir.2026.31105.1536
1گروه سیاستگذاری عمومی و اقتصاد سیاسی، دانشکده حقوق و علومسیاسی، دانشگاه علامهطباطبایی، تهران، ایران.
2استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
3استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران, مازندران، ایران.
4دانشآموخته کارشناسیارشد سیاستگذاریعمومی، دانشکده حقوق و علومسیاسی، دانشگاه علامهطباطبایی، تهران، ایران.
تاریخ دریافت: 03 بهمن 1404،
تاریخ بازنگری: 20 تیر 1405،
تاریخ پذیرش: 23 تیر 1405
چکیده
در نظم نوین دیجیتال، بازیهای رایانهای از یک ابزار صرفاً سرگرمی فراتر رفته و به مؤلفهای راهبردی در اقتصاد دیجیتال، امنیت فرهنگی، امنیت ملی و قدرت نرم تبدیل شدهاند. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی الگوهای حکمرانی و تنظیمگری بازیهای رایانهای در چین، آمریکا، ترکیه، امارات متحده عربی و ایران انجام شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که الگوی مطلوب سیاستگذاری امنیتی و تنظیمگری بازیهای رایانهای برای جمهوری اسلامی ایران، با توجه به تجربیات جهانی و اقتضائات بومی، چگونه باید صورتبندی شود؟ پژوهش با رویکرد کیفی و روش مقایسه متمرکز ساختاریافته، بر تحلیل اسناد، قوانین، سیاستهای رسمی، ساختارهای نهادی و منابع علمی و صنعتی استوار است. چارچوب نظری پژوهش از تلفیق حکمرانی دیجیتال، نظریه امنیتیسازی مکتب کپنهاگ و نظریه قدرت نرم جوزف نای شکل گرفته است. یافتهها نشان میدهد الگوهای حکمرانی کشورهای مورد مطالعه دارای واگرایی راهبردیاند؛ چین الگویی امنیتمحور و متمرکز، آمریکا بازارمحور و خودتنظیم، ترکیه هیبریدی و امارات توسعهمحور است. در مقابل، ایران با «نیمهحکمرانی نامتوازن» ناشی از تشتت نهادی و غلبه رویکردهای محدودکننده مواجه است. نتیجه پژوهش بر گذار به الگوی حکمرانی متوازن تأکید دارد که امنیت فرهنگی، توسعه اقتصادی و قدرت نرم را بهصورت همافزا مدیریت کند.
Strategic Pattern-Making in Computer Game Governance: A Comparative Study of Global Models and Policy Implications for the I.R.Iran
نویسندگان [English]
Mohamad Hoseini1؛ Hasan Mohammadi Monfared2؛ Meisam Belbasi3؛ Sanaz Haghighi Sani4
1Group of Public Policy and Political Economy, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2Assistant Professor and Faculty Member of the National Defense Higher University, Tehran, Iran.
3Assistant Professor and Faculty Member of the University of Mazandaran, Mazandaran, Iran.
4M.A. Graduate in Public Policy, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
In the contemporary digital order, computer games have evolved from entertainment products into strategic assets of the digital economy, soft power, cultural security, and national security. This study comparatively examines governance and regulatory models for computer games in China, the United States, Turkey, the United Arab Emirates, and Iran, with the aim of identifying the strategic foundations of these models and developing a context-sensitive policy framework for Iran. The study employs a qualitative, structured-focused comparative approach based on documentary analysis of primary and secondary sources, complemented by source triangulation. Its theoretical framework integrates digital governance theory, the Copenhagen School’s securitization approach, and Joseph Nye’s concept of soft power. The findings reveal substantial strategic divergence among the selected cases: China follows a security-centered and state-directed model; the United States relies primarily on market mechanisms and industry self-regulation; Turkey has adopted a hybrid model balancing industrial development with regulatory intervention; and the UAE pursues a developmental and technocratic approach. Iran, by contrast, is characterized by an imbalanced form of semi-governance marked by institutional fragmentation and predominantly restrictive policies. The study concludes that Iran requires a balanced governance model integrating cultural security, economic development, and digital soft power within a coherent institutional framework.
کلیدواژهها [English]
Computer Games, Digital Governance, Regulation, Securitization, Islamic Republic of Iran
مراجع
الف- فارسی
بنیاد ملی بازیهای رایانهای (1400). «آمار جالب از تعداد گیمرها در کشور / هزینه ۱۹ میلیاردی بازیکنان ایرانی در سال ۱۴۰۰»، قابل دسترسی در: https://www.eghtesadonline.com/fa/news/699718/
بودریار، ژان. (1389)، جامعۀ مصرفی: اسطورهها و ساختارها، ترجمۀ پیروز ایزدی: نشر ثالث.
حسینی، محمد؛ حداد، غلامرضا. (1403)، «آسیبشناسی سیاستگذاری بازیهای رایانهای در قوانین بالادستی ایران از منظر ذینفعان»، تهران: هفتمین همایش بینالمللی تحقیقات بازیهای دیجیتال.
شمسی، میترا؛ جلالی، یاسر. (1392)، «وضعیت بازیهای رایانهای در ایران و جهان سیاستها، رویکردها و سازمانهای دستاندرکار»، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. 4(10)، 161-193.
مرکز تحقیقات بازیهای دیجیتال (دایرک)، (1401) «نمای باز 1400: شاخصترین اطلاعات مصرف بازیهای دیجیتال در ایران.» قابل دسترسی در: https://direc.ircg.ir
هداوند، مهدی؛ جم، فرهاد. (1400). مفهوم دولت تنظیمگر: تحلیل تنظیمگری بهمثابه ابزار حکمرانی. راهبرد، 30(99)، 227-266.
ب- انگلیسی
Akdeniz, Y. (2010). Report of the OSCE Representative on Freedom of the Media on Turkey and Internet Censorship. Organization for Security and Co-operation in Europe, Office of the Representative on Freedom of the Media. Available in: https://rfom.osce.org/sites/default/files/f/documents/a/d/41091.pdf
Baldwin, R., M. Cave and M. Lodge (2012), Understanding Regulation: Theory, Strategy, and Practice, 2nd ed, Oxford: Oxford University Press.
Bogost, I. (2007). Persuasive Games: The Expressive Power of Videogames. Cambridge, MA: MIT Press.
Buzan, B., O. Wæver and J. de Wilde (1998), Security: A New Framework for Analysis, Boulder: Lynne Rienner Publishers.
Creemers, R. (2017). Cyber China: Upgrading propaganda, public opinion work and social management for the twenty-first century. Journal of Contemporary China, 26(103), 85–100. https://doi.org/10.1080/10670564.2016.1206281
DeNardis, L. (2020), The Internet in everything: Freedom and security in a world with no off switch, New Haven: Yale University Press.
Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). Digital era governance: IT corporations, the state, and e-government. Oxford University Press.
Dyer-Witheford, N., & de Peuter, G. (2009). Games of empire: Global capitalism and video games. Minnesota: University of Minnesota Press.
Entertainment Software Rating Board. (2024). About the ESRB rating system. https://www.esrb.org
European Commission for Democracy through Law (Venice Commission). (2016). Turkey: Opinion on Law No. 5651 on Regulation of Publications on the Internet and Combating Crimes Committed by Means of Such Publication (“The Internet Law”). Opinion No. CDL-AD(2016)011. Council of Europe. Available in: file:///C:/Users/ASUS/Downloads/CDL-AD(2016)011-e.pdf
Farrell, H., & Newman, A. L. (2019). Weaponized interdependence: How global economic networks shape state coercion. International Security, 44(1), 42–79. https://doi.org/10.1162/isec_a_00351
Federal Decree-Law No. 45 of 2021 on the Protection of Personal Data. (2021). UAE Legislation. Available in: https://www.uaelegislation.gov.ae/en/legislations/1972/download.
Flick, U. (2018). An introduction to qualitative research (6th ed.). New York: SAGE Publications.
Foucault, M. (1978). The history of sexuality: Volume 1: An introduction (R. Hurley, Trans.). New York: Pantheon Books.
(2023). General Commercial Gaming Regulatory Authority. Available in: https://www.gcgra.gov.ae/en/
George, A. L., & Bennett, A. (2005). Case studies and theory development in the social sciences. Massachusetts: MIT Press.
Hoffman, F. G. (2007). Conflict in the 21st Century: The Rise of Hybrid Wars. Arlington: Potomac Institute for Policy Studies.
Jin, D. Y. (2015). Digital platforms, imperialism and political culture. New York:
Küzeci, E. (2020). Kişisel Verilerin Korunması (5th ed.). Turkey: Turhan Kitabevi.
Nye, J. S., Jr. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
Nye, J. S., Jr. (2011). The future of power. PublicAffairs.
Shen, H. (2018). Building a digital silk road? Situating the internet in China’s Belt and Road Initiative. International Journal of Communication, 12, 2683–2701.
Tushnet, M. (2018). Advanced introduction to freedom of expression. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Wade, R. (1990). Governing the market: Economic theory and the role of government in East Asian industrialization. Princeton: Princeton University Press.
Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. New York: PublicAffairs.
