پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 581 |
| تعداد مقالات | 5,665 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,610,298 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,280,627 |
تأثیرپذیری نظام عدالت کیفری ایران از اسناد بین المللی حقوق بشر با تأکید بر تضمینهای دادرسی منصفانه | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 26 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.31158.1856 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا محمدی* 1؛ سید ابراهیم قدسی2؛ حمیدرضا داداش پور دواچی3 | ||
| 1دانشجوی | ||
| 2گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 3گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 13 بهمن 1404، تاریخ بازنگری: 18 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 29 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| نظام عدالت کیفری بهعنوان اصلیترین ابزار اعمال اقتدار عمومی نقشی بنیادین در تضمین یا نقض حقوق بشر دارد. چگونگی تنظیم و اجرای این نظام میتواند حقوق بنیادین اشخاص را تقویت یا تضعیف کند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-توصیفی به بررسی میزان و نحوه تأثیرپذیری نظام عدالت کیفری جمهوری اسلامی ایران از اسناد بینالمللی حقوق بشر میپردازد. پرسش اصلی تحقیق آن است که اصول و الزامات مندرج در اسناد بنیادین حقوق بشر، بهویژه اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، تا چه اندازه در مراحل مختلف اعمال عدالت کیفری، از تحقیقات مقدماتی تا رسیدگی و صدور رأی، در حقوق ایران انعکاس یافتهاند یافتههای پژوهش نشان میدهد که بسیاری از اصول اساسی حقوق بشر نظیر اصل برائت، منع عطف بماسبق قوانین کیفری مشدد، حق دفاع، حق سکوت و منع بازداشت خودسرانه در قوانین داخلی ایران شناسایی شده و حتی پشتوانههای فقهی و اساسی نیز یافتهاند. با این حال، در سطح اجرا، تضمین عملی این حقوق با چالشهایی جدی مواجه است. این چالشها بیش از آنکه ناشی از تعارض ماهوی میان حقوق بشر و حقوق کیفری باشند، ریشه در شیوه تفسیر قوانین، کیفیت اعمال عدالت کیفری و نقش نهادهای اجرایی و قضایی دارند. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که عدالت کیفری ذاتاً متعارض با حقوق بشر نیست، و در صورت اعمال کارکردگرایانه و مبتنی بر اصول دادرسی منصفانه، میتواند مهمترین ضمانت اجرای حقوق بشر در سطح ملی باشد. بهرهگیری هدفمند از آییننامهها و دستورالعملها میتواند شکاف میان تقنین و اجرا را کاهش داده و نقش نظام عدالت کیفری را در پاسداشت حقوق بشر تقویت کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حقوق بشر؛ عدالت کیفری؛ حقوق متهم؛ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ میثاق حقوق مدنی و سیاسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Influence of International Human Rights Documents on the Iranian Criminal Justice System with an Emphasis on Fair Trial Guarantees | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamidreza Mohammadi1؛ Seyed Ebrahim Ghodsi2؛ Hamidreza Dadashpour davachi3 | ||
| 1University of Mazandaran, Babolsar, Iran | ||
| 2Criminal law and criminology department,, Faculty of Law and political science, University of Mazandaraan, Babolsar, Iran | ||
| 3department of criminal law and criminology, faculty of law and political science, Islamic university of Karaj, Karaj, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The criminal justice system is one of the main instruments through which public authority is exercised and consequently plays a decisive role in the protection or violation of human rights. This study examines the extent to which the Iranian criminal justice system has been influenced by international human rights instruments, particularly the Universal Declaration of Human Rights (UDHR) and the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). Using a descriptive-analytical approach, the research investigates the reflection of fundamental human rights standards in the stages of criminal investigation and adjudication within the Iranian legal system. The findings indicate that many main principles of fair trial and due process, including the presumption of innocence, the right to defense, the right to silence, the prohibition of arbitrary detention, the prohibition of torture, and the principle of legality of crimes and punishments, have been recognized in the Constitution of the Islamic Republic of Iran and related criminal legislations. A comparative analysis further reveals substantial convergence between domestic legal provisions and international human rights standards. Nevertheless, the principal challenges arise not from legislative deficiencies but from issues related to legal interpretation, practical implementation, fragmented supervisory mechanisms, and the absence of a coherent policy framework for the protection of human rights within criminal proceedings. The study concludes that the effective realization of human rights in the criminal justice process requires mote stronger enforcement mechanisms, greater reliance on judicial guidelines and procedural regulations, and a more consistent commitment to the principles of fair trial. Accordingly, a criminal justice system grounded in legality, proportionality, and respect for human dignity can serve not only as a mechanism of punishment but also as a significant guarantee the protection of human rights. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Human rights, Criminal justice, constitutional criminal law, torture, fair trial | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 28 |
||