پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 581 |
| تعداد مقالات | 5,665 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,610,298 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,280,627 |
«نقش مشارکتی نهادهای مدنی در تحقق حق بر محیط زیست سالم: مطالعه تطبیقی حقوق ایران، اسناد بین المللی و حقوق داخلی کشورهای آمریکا، هند، فرانسه» | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 26 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.31802.1887 | ||
| نویسندگان | ||
| بیژن عباسی1؛ الهام بیژن پور* 2 | ||
| 1استاد گروه حقوق، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2فلکه دوم صادقیه بلوار آیت الله کاشانی بلوار شقایق شمالی، کوچه چهارم پرواز پلاک ۱۸ طبقه اول، واحد دو | ||
| تاریخ دریافت: 12 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 11 تیر 1405، تاریخ پذیرش: 13 تیر 1405 | ||
| چکیده | ||
| حق بر محیط زیست سالم در دهههای اخیر بهعنوان یکی از حقوق بنیادین بشر در اسناد بینالمللی و نظامهای حقوقی داخلی مورد شناسایی قرار گرفته و تحقق آن مستلزم مشارکت مؤثر دولت، جامعه مدنی و شهروندان در فرایندهای تصمیمگیری، نظارت و مطالبهگری زیستمحیطی است. در این میان، نهادهای مدنی و سازمانهای مردمنهاد زیستمحیطی با ایفای نقشهایی نظیر ارتقای آگاهی عمومی، نظارت بر عملکرد نهادهای اجرایی، پیگیری تخلفات زیستمحیطی، مشارکت در سیاستگذاری عمومی و حمایت از منافع عمومی، از مهمترین بازیگران حکمرانی زیستمحیطی محسوب میشوند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از مطالعه تطبیقی، ضمن بررسی جایگاه حقوقی مشارکت عمومی و سازمانهای مردمنهاد در اسناد بینالمللی نظیر اعلامیه ریو، کنوانسیون آرهوس به بررسی نقش نهادهای مدنی در تحقق حق بر محیط زیست سالم در حقوق ایران و برخی نظامهای حقوقی منتخب از جمله فرانسه، هند و آمریکا میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تقویت جایگاه حقوقی نهادهای مدنی، توسعه سازوکارهای مشارکت عمومی، تضمین دسترسی آزاد به اطلاعات زیستمحیطی و پذیرش نقش فعال سازمانهای مردمنهاد در فرایندهای نظارتی و قضایی، میتواند زمینه تحقق مؤثرتر و پایدار حق بر محیط زیست سالم و ارتقای حکمرانی مطلوب زیستمحیطی را به خوبی فراهم سازد. افزون بر این، پژوهش حاضر بر ضرورت انجام اصلاحات تقنینی و اجرایی در نظام حقوقی ایران، از جمله شناسایی حق اقامه دعوای عمومی برای نهادهای مدنی، افزایش شفافیت اطلاعات زیستمحیطی و حمایت نهادی و آموزشی از سازمانهای مردمنهاد تأکید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق بر محیط زیست سالم؛ نهادهای مدنی؛ سازمانهای مردمنهاد؛ مشارکت عمومی؛ حکمرانی زیستمحیطی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Participatory Role of Civil Society in Realizing the Right to a Healthy Environment: A Comparative Study of Iranian Law, International Instruments, and the Domestic Laws of India, France, and the United States | ||
| نویسندگان [English] | ||
| bizhan abbasy1؛ الهام بیژن پور2 | ||
| 1**Professor, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran** | ||
| 2Phd of public law_ university of tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract The right to a healthy environment has, in recent decades, been increasingly recognized as one of the fundamental human rights within both international instruments and domestic legal systems. The effective realization of this right depends on the active engagement of governments, civil society, and citizens in environmental decision making, monitoring, accountability, and advocacy processes. In this context, civil institutions and environmental non governmental organizations (NGOs) play a crucial role. By raising public awareness, monitoring the performance of executive bodies, addressing environmental violations, participating in the development of public policies, and safeguarding the public interest, these organizations have become central actors in contemporary environmental governance. This study employs a descriptive–analytical approach combined with a comparative method to examine the legal status of public participation and environmental NGOs in key international instruments such as the Rio Declaration and the Aarhus Convention. It further explores the role and effectiveness of civil institutions in promoting the right to a healthy environment within the legal framework of Iran and selected jurisdictions, including France, India, and the United States. The findings indicate that strengthening the legal standing of civil institutions, expanding mechanisms for public participation, ensuring free and timely access to environmental information, and recognizing the supervisory and judicial roles of NGOs can significantly enhance the sustainable realization of the right to a healthy environment. The study also emphasizes the need for legislative and administrative reforms in Iran, including the recognition of public interest litigation, increasing transparency in environmental matters, and providing institutional and educational support for NGOs. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Right to a healthy environment, civil institutions, non-governmental organizations (NGOs), public participation, environmental governance | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||