دانشگاه مازندران

 آمار

تعداد نشریات32
تعداد شماره‌ها591
تعداد مقالات5,779
تعداد مشاهده مقاله8,661,005
تعداد دریافت فایل اصل مقاله6,342,825
حاجی احمدی, مهدی, ملکیان, نازنین. (1405). تحولات امنیت ملی در ایران با تاکید بر روابط بین الملل و توسعه فضای مجازی. پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 9(2), 35-60. doi: 10.22080/jpir.2026.30615.1505
مهدی حاجی احمدی; نازنین ملکیان. "تحولات امنیت ملی در ایران با تاکید بر روابط بین الملل و توسعه فضای مجازی". پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 9, 2, 1405, 35-60. doi: 10.22080/jpir.2026.30615.1505
حاجی احمدی, مهدی, ملکیان, نازنین. (1405). 'تحولات امنیت ملی در ایران با تاکید بر روابط بین الملل و توسعه فضای مجازی', پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 9(2), pp. 35-60. doi: 10.22080/jpir.2026.30615.1505
حاجی احمدی, مهدی, ملکیان, نازنین. تحولات امنیت ملی در ایران با تاکید بر روابط بین الملل و توسعه فضای مجازی. پژوهشنامه مدیریت اجرایی, 1405; 9(2): 35-60. doi: 10.22080/jpir.2026.30615.1505

تحولات امنیت ملی در ایران با تاکید بر روابط بین الملل و توسعه فضای مجازی

مطالعات راهبردی سیاست بین الملل
مقاله 2، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 18، مرداد 1405، صفحه 35-60    اصل مقاله (633.53 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jpir.2026.30615.1505
نویسندگان
مهدی حاجی احمدی1؛ نازنین ملکیان* 2
1دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی
2دانشیار علوم ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
تاریخ دریافت: 08 آذر 1404،  تاریخ بازنگری: 26 آذر 1404،  تاریخ پذیرش: 17 دی 1404 
چکیده
توسعۀ فضای مجازی و روابط بین‌المللی به‌عنوان عوامل کلیدی در تحولات امنیت ملی، به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه مانند ایران، اهمیتی روزافزون یافته‌اند. فضای مجازی ضمن ایجاد فرصت‌هایی برای دیپلماسی سایبری و تقویت هویت ملی، چالش‌هایی نظیر حملات سایبری و انتشار اطلاعات نادرست را به همراه دارد. این پژوهش با رویکرد آمیختۀ اکتشافی به بررسی تأثیر این عوامل بر امنیت ملی ایران پرداخته و راهبردهایی برای بهره‌برداری از فرصت‌ها و مدیریت تهدیدات ارائه می‌دهد. در فاز کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. در فاز کمی، راهبردها با مدل QSPM اولویت‌بندی گردیدند. یافته‌ها سه مضمون اصلی را استخراج کرد: ۱) دیپلماسی سایبری و روابط بین‌المللی (با فرصت ترویج روایت ملی، اما محدودشده توسط ناهماهنگی‌ها)؛ ۲) امنیت سایبری و تهدیدات نوظهور (تأکید بر فناوری‌های بومی در برابر حملات به زیرساخت‌ها)؛ ۳) تأثیرات اجتماعی و هویتی (نقش دوگانه در انسجام ملی). مدل QSPM توسعۀ دیپلماسی سایبری، تقویت زیرساخت‌ها و تدوین قوانین جامع را به‌عنوان اولویت‌ها شناسایی کرد. پیشنهادها شامل تأسیس واحد دیپلماسی دیجیتال، سرمایه‌گذاری در فناوری بومی و آموزش سواد رسانه‌ای است تا امنیت ملی ایران در عصر دیجیتال تقویت شود.
کلیدواژه‌ها
امنیت ملی؛ امنیت سایبری؛ پایداری؛ روابط بین‌الملل؛ فضای مجازی
عنوان مقاله [English]
National Security Developments in Iran with an Emphasis on International Relations and the Expansion of Cyberspace
نویسندگان [English]
mahdi hajiahmadi1؛ nazanin malekian2
1Ph.D. Student in Communication Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
2Associate Professor of Communication Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]
The development of cyberspace and international relations has become pivotal in transforming national security dynamics, particularly in developing countries such as Iran. Cyberspace creates opportunities for cyber diplomacy and strengthening national identity while simultaneously generating challenges, including cyberattacks and misinformation. This study employs an exploratory mixed-methods approach to examine their impacts on Iran’s national security and propose strategies for leveraging opportunities and mitigating threats. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews and focus group discussions and analyzed using thematic analysis. In the quantitative phase, strategies were prioritized using the Quantitative Strategic Planning Matrix (QSPM). Findings identified three primary themes: (1) cyber diplomacy and international relations, offering opportunities to promote the national narrative but constrained by coordination deficiencies; (2) cybersecurity and emerging threats, emphasizing indigenous technologies to counter attacks on critical infrastructure; and (3) social and identity-related impacts, highlighting cyberspace’s dual role in fostering national cohesion. The QSPM identified developing cyber diplomacy, strengthening infrastructure, and formulating comprehensive regulations as top priorities. Recommendations include establishing a digital diplomacy unit, investing in indigenous technologies, and promoting media literacy education to enhance Iran’s national security in the digital era, and strengthening institutional coordination and resilience against evolving digital security challenges.
کلیدواژه‌ها [English]
National Security, Cyber Security, Sustainibility, International Relations, Cyberspace
مراجع
الف- فارسی

  • آقایی، سیدداوود، صادقی، سیدسعید، و هادی، داریوش. (1391). «واکاوی نقش اینترنت و رسانه‌‌های اجتماعی جدید در تحولات منطقۀ خاورمیانه و شمال افریقا (اطلاع‌رسانی، سازمان­دهی و گسترش سریع تحولات)»، فصل­نامۀ روابط خارجی. 4(2)، 33-7.
  • پاسبان، ابوالفضل. (1402). «حاکمیت حقوقی دولت‌ها بر فضای مجازی و تأثیر آن بر امنیت ملی»، فصل­نامۀ سیاست دفاعی. 32(125)، 48-11.
  • پالیزبان، محسن. (1394). «بررسی رابطۀ اینترنت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصل­نامۀ سیاست. 45(3)، 654-635.
  • تومی، ایلکا. (1384). جامعه دانایی و پرسش‌های پژوهشی آینده. ترجمۀ اسماعیل یزدان‌پور. تهران: نشر مرکز پژوهش‌های ارتباطات کشور.
  • حاجی­احمدی، مهدی و ملکیان، نازنین. (1403). «واکاوی نقش دیپلماسی رسانه‌ای در قدرت داخلی و روابط بین‌المللی کشورهای درحال‌توسعه»، فصل­نامۀ سیاست خارجی. 38(3)، 166-127.
  • روحانی، ابوالفضل و روحانی، مهدی. (1402). «نقش فضای مجازی در حکمرانی ملی ج.ا.ایران»، مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی. 13(53)، 84-61.
  • قدسی، امیر. (1392). «تأثیر فضای مجازی بر امنیت ملی ج. ا. ایران و ارائه راهبرد با تأکید بر ایفای نقش سرمایۀ اجتماعی»، فصل­نامۀ راهبرد دفاعی. 11(44)، 186-149.
  • قنبرلو، عبداله. (1397). امنیت ملی: مفهوم، تئوری، و عمل، فصل­نامۀ سیاست کاربردی. 1(1)، 67-41.
  • کاستلز، مانوئل. (1385). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ جلد ۱، ظهور جامعۀ شبکه‌ای. ترجمۀ احد علیقلیان، افشین خاکباز، حسن چاوشیان. تهران: نشر طرح نو.
  • کلومبیس، تئودور، ولف، جیمز. (1375). رویکردهای مختلف در مطالعۀ سیاست. (وحید بزرگی، مترجم). تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
  • گل‌محمدی، احمد. (1386). جهانی‌شدن، فرهنگ، هویت. تهران: نشر نی.
  • محسنی، منوچهر. (1380). جامعه‌شناسی جامعۀ اطلاعاتی. تهران: نشر دیدار.
  • ندری، غلامرضا، بخشایشی، احمد، دارابی، علی، مقصودی، مجتبی. (1398). «بررسی نقش سیاسی - امنیتی شبکه‌‌های اجتماعی مجازی بر امنیت ملی ج. ا. ا.»، فصل­نامۀ پژوهش‌‌های حفاظتی امنیتی. 8(29)، 88-63.
ب- انگلیسی

  • Bell, D. (1980). The social framework of the information society. In The microelectronics revolution (pp. 211-230). Basil Blackwell.
  • Bjola, C., & Manor, I. (2022). The Oxford Handbook of Modern Diplomacy. Oxford University Press, pp. 451-468.
  • Castells, M. (1997). The informational city: Information technology, economic restructuring, and the urban-regional process. Blackwell.
  • Castells, M. (2010). The rise of the network society: The information age: Economy, society, and culture. Wiley-Blackwell.
  • Chen, H., Chau, M., & Xu, H. (2021). Cybersecurity and national security in the digital age. Springer.
  • Chudasama, D & Patel, K. (2021). National security threats in cyberspace. National Journal of Cyber Security Law, 4(1), p12-20.
  • Dobák, I. (2021). Thoughts on the evolution of national security in cyberspace. Security and Defence Quarterly, 33(1), 75–85.
  • Ebo, E. (1996). Media diplomacy and foreign policy: Toward a theoretical framework. In A. Malek (Ed.) , News media and foreign relations, pp. 44-56. Routledge.
  • Farrell, H., & Newman, A. L. (2019). Weaponized Interdependence: How Global Economic Networks Shape State Coercion. International Security, 44(1), 42–79.
  • Fischerkeller, M. P., Goldman, E. O., & Harknett, R. J. (2022). Cyber Persistence Theory: Redefining National Security in Cyberspace. Oxford University Press.
  • Hampton, K. N., Goulet, L. S., Rainie, L., & Purcell, K. (2011). Social networking sites and our lives. Pew Research Center.
  • Harvey, D. (1989). The condition of postmodernity: An enquiry into the origins of cultural change. Blackwell Publishers.
  • Johnson, R., & White, M. (2024). The Impact of Social Media on Global Security: A New Perspective. International Security Review, 28(1), 89-112.
  • Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons, 53(1), 59–68.
  • Kaspersky Lab. (2014). Stuxnet worm analysis.
  • Kello, L., & Arquilla, J. (2023). Cyber threats and strategic challenges in global politics. Political Science Quarterly, 138(1), 42–60.
  • Maurer, T. (2020). Cyberspace and International Relations: Rising Powers, Proxies, and Norms, Doctoral dissertation, university of
  • Mearsheimer, J. J. (1994). The false promise of international institutions. International Security, 19(3), 5–49.
  • Mwangi, P. (2024). Cybersecurity Threats and National Ssmecurity in the Digital Age. American Journal of International Relations, 9(1), 26–35.
  • Ness, S., & Khinvasara, T. (2024). Emerging Threats in Cyberspace: Implications for National Security Policy and Healthcare Sector. Journal of Engineering Research and Reports, 26(2), 107-117.
  • Nye, J. (2023). Digital power and diplomacy in the 21st century. Journal of International Affairs, 76(2), 65–82.
  • Prasad, R. (2002). Communication and foreign policy. Journal of Communication, 52(4), 122-135.
  • Sheafer, T., & Gabay, I. (2009). The media and public diplomacy: A strategic contest over international agenda building and frame building. Political Communication, 26(4), 445-467.
  • Taylor, M. (1997). Global communications, international affairs and the media since 1945. Routledge.
  • (2020). Global report on cybercrime and digital cooperation. United Nations Office on Drugs and Crime.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 42
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 10


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب