پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 591 |
| تعداد مقالات | 5,779 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,660,782 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,342,638 |
مطالعه مردم نگارانه پایداری اجتماعی در فضاهای طراحی شده شهری مورد پژوهی: میدان پژوهش مشهد | ||
| مطالعات ساختار و کارکرد شهری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/usfs.2026.30186.2552 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب بشگزی1؛ ایمان قلندریان* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2گروه شهرسازی، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| تاریخ دریافت: 16 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 27 فروردین 1405، تاریخ پذیرش: 14 شهریور 1405 | ||
| چکیده | ||
| فضاهای عمومی شهری نقش مهمی در ارتقای پایداری اجتماعی شهرها ایفا میکنند. پایداری اجتماعی با مفاهیمی چون عدالت، سلامت، مشارکت، سرمایههای اجتماعی، اقتصاد، محیط زیست و نیز شادی، رفاه و کیفیت زندگی مرتبط است. هدف این پژوهش، بررسی پایداری اجتماعی در میدان پژوهش مشهد با تأکید بر رفتار کاربران نوجوان (۱۴ ۱۷ سال) و ارتباط آن با طراحی فضاهای شهری است. این مطالعه از نوع کیفی با رویکرد مردمنگاری شهری و طی سالهای ۱۴۰۳ ۱۴۰۴ انجام شد. دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای، تحلیل اسنادی، مشاهده عمیق(رفتارهای نوجوانان 14-17 سال)، مشاهده مستقیم و مشارکتی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۳۰ مشارکتکننده (نمونهگیری هدفمند) گردآوری گردید.نتایج نشان میدهد که عواملی چون مراکز فرهنگی، فضاهای باز باکیفیت، دسترسی به امکانات عمومی، راحتی، خوانایی، تنوع، برابری، مشارکت جامعه، غنای بصری و حس مکان، تعاملات اجتماعی و رضایت شهروندان را افزایش میدهند و نشاندهندهی پتانسیل این فضا برای ارتقای پایداری اجتماعی است. اما در وضعیت موجود، به دلیل عدم نظارت اجتماعی بر شاخصهای طراحی محیط (بهویژه در فضاهای نیمهپنهان و ساعات پس از تعطیلی کارخانه نوآوری)، این تأثیر مثبت به طور کامل محقق نشده و در مواردی به معضلات اجتماعی، تنشها و روابط ناسالم انجامیده است. بدین ترتیب، پایداری اجتماعی میدان با چالش مواجه شده است.برای تعدیل این مسائل، بهکارگیری روشهای طراحی زیر پیشنهاد میشود: حذف یا شفافسازی فضاهای دنج و فاقد نظارت طبیعی، همپوشانی ساعات فعالیت رسمی با اوج حضور نوجوانان، مشارکت کاربران (بهویژه نوجوانان) در مدیریت فضا، جانمایی هدفمند فعالیتهای ورزشی و فرهنگی همراه با کنترل اجتماعی، و ایجاد مکانهای سوم برای گروههای سنی و جنسیتی مختلف. این راهکارها میتوانند طراحی خلاقانه را با نظارت اجتماعی پیوند زده و پایداری اجتماعی واقعی را در فضاهای شهری تحقق بخشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مردم نگاری؛ طراحی شهری؛ پایداری اجتماعی؛ توسعه پایدار؛ میدان پژوهش شهر مشهد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Ethnographic Study of Social Sustainability in Designed Urban Space Case Study: Pajoohesh Square, Mashhad | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zeinab Beshgazi1؛ Iman Ghalandarian2 | ||
| 1Master's student of Urban Design, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran | ||
| 2Department of Urbanism, Faculty of Architecture and Urbanism, Ferdowsi University of Mashhad. | ||
| چکیده [English] | ||
| Urban public spaces play a crucial role in enhancing the social sustainability of cities. Social sustainability is associated with concepts such as justice, health, participation, social capital, economy, environment, as well as happiness, well-being, and quality of life. This research aims to investigate social sustainability in Mashhad's Research Square, focusing on the behavior of adolescent users (aged 14-17) and its relationship with urban space design. This qualitative study employed an urban ethnographic approach and was conducted between 2024 and 2026 (Iranian calendar years 1403-1405). Data were collected through library research, documentary analysis, in-depth observation (of adolescent behaviors), direct and participant observation, and semi-structured interviews with 30 participants (selected through purposive sampling). The results indicate that factors such as cultural centers, high-quality open spaces, access to public amenities, comfort, legibility, diversity, equity, community participation, visual richness, and sense of place enhance social interactions and citizen satisfaction, demonstrating the potential of this space to promote social sustainability. However, in the current situation, due to a lack of social surveillance over environmental design indicators (particularly in semi-enclosed spaces and during hours after the Innovation Factory closes), this positive impact is not fully realized. In some cases, this has led to social problems, tensions, and unhealthy relationships. Consequently, the social sustainability of the square is challenged. To mitigate these issues, the following design strategies are proposed: eliminating or making transparent cozy spaces lacking natural surveillance; overlapping official operating hours with peak adolescent presence; user participation (especially adolescents) in space management; strategically locating sports and cultural activities alongside social control; and creating third places for different age and gender groups. These strategies can link creative design with social surveillance, thereby realizing genuine social sustainability in urban spaces. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Ethnography, urban design, social sustainability, sustainable development, Mashhad research field | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||