پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 591 |
| تعداد مقالات | 5,805 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,751,942 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,410,067 |
از کلاس درس تا کنش‌گری سبز: الگوی بازتعریف نقش مدرسه در تربیت شهروند محیط زیستی | ||
| جامعه و محیط زیست | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jsn.2026.31976.1161 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی عزیزی شمامی* 1؛ اوا کاسپارووا2؛ آملیا توماسویچ3 | ||
| 1دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 2دانشگاه اقتصاد و تجارت پراگ، گروه روانشناسی مدیریتی و جامعه شناسی | ||
| 3استاد دانشگاه ورن، زاگرب، کرواسی | ||
| تاریخ دریافت: 22 تیر 1405، تاریخ بازنگری: 10 مهر 1405، تاریخ پذیرش: 12 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی بازتعریف نقش مدرسه در تربیت شهروندان محیط زیستی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل 19 نفر از متخصصان حوزه تعلیم و تربیت و اساتید آشنا با مبانی آموزش محیط زیست بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که پدیده محوری پژوهش، بازتعریف نقش مدرسه از یک نهاد صرفاً آموزشی به نهادی کنش‌گر و تربیت‌کننده شهروندان محیط زیستی است. شرایط علّی شامل الگوهای رفتاری، پیوند مدرسه با جامعه، آموزش، ساختار برنامه‌درسی و سیاست‌گذاری بودند. همچنین شرایط زمینه‌ای شامل فرهنگ‌سازی، توانمندسازی معلمان، برنامه‌درسی، زیرساخت‌ها، مهارت‌آموزی، مشارکت خانواده و جامعه، نگرش عمومی، بازطراحی فضای یادگیری و منابع مالی شناسایی شد. عوامل مداخله‌گر نیز در قالب مدیریت، امکانات آموزشی، مشارکت خانواده‌ها، سیاست‌گذاری، همکاری نهادهای بیرونی، فرهنگ سازمانی و منابع حمایتی تبیین شدند. راهبردهای اصلی شامل استقرار مدرسه سبز، یادگیری مبتنی بر پروژه، توسعه حرفه‌ای معلمان، مشارکت دانش‌آموزان، شبکه‌سازی، یادگیری میدانی، بازطراحی نقش معلم و حکمرانی آموزشی بود. پیامدهای الگو در سه سطح فردی، مدرسه و جامعه شامل ارتقای سواد محیط زیستی، تقویت رفتارهای پایدار، توسعه مشارکت اجتماعی و نهادینه‌سازی فرهنگ پایداری شناسایی شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تحقق شهروندی محیط زیستی مستلزم گذار از آموزش نظری به یادگیری کنش‌محور، مشارکتی و تجربه‌محور در بستر مدرسه است | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شهروندی محیط زیستی؛ آموزش محیط زیست؛ کنش‌گری محیط زیستی؛ نظریه داده‌بنیاد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| From Classroom to Green Activism: A Model for Redefining the School's Role in Educating Environmental Citizens | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mostafa Azizi1؛ Eva Kasparova2؛ amelia tomasevic3 | ||
| 1Associate Professor of Educational Administration, university of Mazandaran, Babolsar, Iran. | ||
| 2Prague University of Economics and Business, Department of Managerial Psychology and Sociology | ||
| 3professor VERN' University, Zagreb, Croatia | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aimed to provide a model for redefining the school's role in educating environmental citizens. This research was conducted using a qualitative approach and the grounded theory method. The participants included 19 specialists in the field of education and university professors familiar with the fundamentals of environmental education, who were selected through purposive and snowball sampling. Data were collected via semi-structured interviews and analyzed using open, axial, and selective coding. The findings indicated that the core phenomenon of the study is redefining the school's role from a purely educational institution to an active, nurturing agent for environmental citizens. The causal conditions included behavioral patterns, school-community linkage, education, curriculum structure, and policymaking. Furthermore, contextual conditions were identified as cultural cultivation, teacher empowerment, curriculum, infrastructure, skill training, family and community participation, public attitudes, redesign of learning spaces, and financial resources. Intervening factors were explained in terms of management, educational facilities, family involvement, policymaking, collaboration with external institutions, organizational culture, and support resources. The main strategies included establishing a green school, project-based learning, professional development of teachers, student participation, networking, field-based learning, redesigning the teacher's role, and educational governance. The consequences of the model were identified at three levels—individual, school, and society—including enhancing environmental literacy, strengthening sustainable behaviors, developing social participation, and institutionalizing a culture of sustainability. The results of the study indicate that achieving environmental citizenship requires a transition from theoretical instruction to action-oriented, participatory, and experience-based learning within the school context. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Environmental citizenship, Environmental education, Environmental activism, Grounded theory | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||