پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 602 |
| تعداد مقالات | 5,873 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,863,620 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,505,385 |
سیاست های مدیریت منابع آب و مواجهه روستاییان در مناطق بحرانی | ||
| جامعه و محیط زیست | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله‌ی پژوهشی استخراج از رساله و پایان‌‌‌‌نامه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jsn.2026.33187.1180 | ||
| نویسندگان | ||
| احسان شریعت1؛ صادق Salehi* 2؛ احمد رضایی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای جامعه شناسی دانشگاه مازندران | ||
| 2دانشیار و عضو هیات علمی، دانشگاه مازندران | ||
| 3دانشیار گروه جامعه‌شناسی توسعه دانشگاه مازندران | ||
| تاریخ دریافت: 12 مهر 1405، تاریخ بازنگری: 25 مهر 1405، تاریخ پذیرش: 12 آبان 1405 | ||
| چکیده | ||
| بحران آب در مناطق روستایی افزون بر ماهیت هیدرولوژیک، بحرانی در حکمرانی و کنش‌های اجتماعی است و موفقیت سیاست‌های مدیریت منابع آب به حمایت بهره‌برداران محلی وابسته است. پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی پارادایمی عوامل و فرایندهای مؤثر بر حمایت روستاییان از سیاست‌های مدیریت منابع آب در شرق استان مازندران انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه زمینه‌ای اشتراوس و کوربین انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از روستاییان و کارشناسان شرکت آب منطقه‌ای، جهاد کشاورزی و خانه کشاورز در شهرستان‌های بهشهر، نکا و گلوگاه در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ گردآوری و با نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شد. داده‌ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد و ضریب کاپای کوهن ۰/۸۲ به دست آمد. ۴۲۰ کد اولیه، ۳۲ مفهوم و ۱۲ مقوله اصلی شناسایی شد. فشارهای اقتصادی و معیشتی، عدالت و مشروعیت ادراک‌شده و اعتماد نهادی از شرایط علّی؛ شرایط محیطی، ساختاری، حکمرانی آب، آگاهی و آموزش از شرایط زمینه‌ای؛ و سرمایه اجتماعی، فرهنگ، هویت و سبک زندگی از شرایط مداخله‌گر بودند. روستاییان راهبردهایی مانند مقاومت پنهان، انکار مسئله، حمایت مشروط، تغییر الگوی کشت و معیشت جایگزین اتخاذ می‌کردند. حمایت مشروط مقوله هسته پژوهش بود. حمایت روستاییان حاصل تعامل ادراک تهدید و ارزیابی مقابله با آن با شرایط اقتصادی، عدالت، اعتماد، سرمایه اجتماعی و زمینه‌های فرهنگی است. بر این اساس، عدالت توزیعی، تقویت اعتماد و مشارکت واقعی روستاییان و حمایت‌های جبرانی برای کاهش هزینه‌های اجرای سیاست‌ها ضروری است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مدیریت منابع آب؛ حمایت روستاییان؛ نظریه انگیزه حفاظت؛ مقاومت پنهان؛ حمایت مشروط | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| water Resource Management Policies and Rural Residents’ Responses to Water Crises in Critical Areas | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ehsan shariat1؛ Sadegh Salehi2؛ Ahmad Rezaei3 | ||
| 1PhD student in Sociology at the University of Mazandaran | ||
| 2Academic staff member | ||
| 3Associate Professor, Department of Development Sociology, University of Mazandaran | ||
| چکیده [English] | ||
| Water crisis in rural areas is not merely a hydrological issue but also a crisisof governance and social action and the success of water resource management policies depends largely on the support of local users.This study aimed to develop a paradigmatic model of the factors and processes influencing rural residents support for water resource management policies in eastern Mazandaran Province.This qualitative study employed the grounded theory approach based onthe systematic method of Strauss and Corbin. Data were collected through in depth semi-structured interviews with 20rural residents and experts from the Mazandaran Regional Water Company, Agricultural Jihad, and Farmers’ House in Behshahr, Neka, and Galugah counties during 2025–2026. Participants were selected using purposive maximum-variation sampling. Data were analyzed through open, axial, and selective coding. Cohen’s kappa coefficient was 0.82.The analysis identified 420 initial codes, 32concepts, and 12main categories. Economic and livelihood pressures, perceived justice and legitimacy, and institutional trust constituted the causal conditions; environmental and structural conditions, water governance, awareness and education constituted the contextual conditions; and social capital, rural culture, identity and lifestyle constituted the intervening conditions.Rural residents adopted strategies suchas covert resistance, problem denial, conditional support, changes in cropping patterns, and alternative livelihoods. Conditional support emerged asthe core category ofthe study.Rural residents’ support results fromthe interaction between perceived threats and coping assessments onthe one hand, and economic conditions, perceived justice, trust, social capital, and cultural contexts, on the other Accordingly distributive justice, strengthening institutional trust meaningful rural participation and compensatory supportto reduce the costs of policy implementation are essential. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Water Resources Management, Rural Residents’ Support, Protection Motivation Theory, Hidden Resistance, Conditional Support | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||