پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 604 |
| تعداد مقالات | 5,880 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,878,698 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,515,114 |
واکاوی شرایط اعمال نظریه تلف حکمی در حقوق مدنی ایران با مطالعه تطبیقی در حقوق انگلستان | ||
| پژوهشنامه حقوق تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lps.2026.32110.1902 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا رضائی مقدم* 1؛ رضا دریائی2؛ عیسی مقدم2 | ||
| 1قاضی دادگستری استان مازندران | ||
| 2دانشگاه گیلان | ||
| تاریخ دریافت: 10 تیر 1405، تاریخ بازنگری: 20 شهریور 1405، تاریخ پذیرش: 19 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| نظریه تلف حکمی از جمله نهادهای خاص فقه امامیه و حقوق مدنی ایران است که در مواردی مطرح می‌شود که مال، علی‌رغم بقای مادی، از دسترس مالک خارج شده یا استرداد آن از حیث عرفی، حقوقی یا عملی امکان‌پذیر نباشد. در چنین وضعیتی، به منظور جلوگیری از تضییع حقوق و تأمین عدالت جبرانی، ممکن است آثار تلف واقعی بر مال مترتب شود. در حقوق انگلستان، اگرچه نهاد مستقلی با عنوان تلف حکمی وجود ندارد، اما برخی تأسیسات حقوقی از جمله Constructive Total Loss، Frustration و قواعد حمایت از دارنده با حسن نیت، در شرایطی نتایجی مشابه ایجاد می‌کنند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، مبانی، شرایط و آثار تلف حکمی در حقوق ایران و نهادهای مشابه در حقوق انگلستان را بررسی می‌کند. در این راستا، قلمرو شمول نظریه نسبت به اعیان، منافع و حقوق مالی، دشواری استرداد مال، نقش ید واسطه و انتقال‌های غیرمجاز، تأثیر رفتار و تقصیر مالک، جایگاه حسن نیت متصرف، مشروعیت و متعارف بودن نحوه تحصیل مال، تناسب ضرر میان مالک و دارنده فعلی و اثر تغییرات مادی یا حقوقی مال مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در هر دو نظام، صرف بقای فیزیکی مال برای نفی آثار تلف کافی نیست و از دست رفتن قابلیت انتفاع متعارف، کارکرد اقتصادی یا امکان استرداد عملی می‌تواند زمینه‌ساز نتایجی مشابه تلف واقعی باشد. با این حال، حقوق ایران با اتکا به مبانی فقهی، قواعد ضمان و ملاحظات انصاف، چارچوب منسجم‌تری ارائه می‌دهد، در حالی که حقوق انگلستان از طریق نهادهای پراکنده و با رویکردی عمل‌گرایانه و اقتصادی به حل مسائل مشابه می‌پردازد. در نهایت، اعمال تلف حکمی مستلزم احراز شرایط حقوقی و عدالت‌محور و برقراری تعادل میان حمایت از مالکیت، امنیت معاملات و جبران عادلانه خسارت است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تلف حکمی؛ مسئولیت مدنی؛ ید با حسن نیت؛ قاعده لاضرر؛ انصاف حقوقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing the Conditions for Applying the Theory of fictitious destruction in Iranian Civil Law with a Comparative Study in English Law | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza Rezaeimoqadam1؛ Reza Daryaee2؛ Isa Moqadam2 | ||
| 1Judge of Mazandaran Province | ||
| 2Gilan University | ||
| چکیده [English] | ||
| The theory of fictitious destruction is one of the special institutions of Imami jurisprudence and Iranian civil law, which is applied in cases where the property subject to a right or obligation, despite its material survival, has been removed from the owner's reach or is in a situation where its return is not possible from a customary, legal or practical point of view, impose the effects of actual loss on the property. In contrast, although English law does not recognize an independent institution called fictitious destruction, some legal institutions such as Constructive Total Loss, Frustration and the rules governing the protection of the holder in good faith, in certain circumstances, produce results similar to this theory. The present study, using descriptive-analytical method and a comparative approach, examines the foundations, conditions, and effects of applying the theory of fictitious destruction in Iranian law and in English law, interests, and financial rights, the degree of difficulty in recovering property, the role of intermediaries and unauthorized transfers, the effect of the behavior and fault of original owner, the position of the possessors' good faith, the legitimacy and normality of the method of acquiring property, the proportionality of the loss between the original owner and the current holder, and the effect of material or legal changes to the property. The findings of the research show that in both legal systems, mere physical survival of property is not sufficient to negate the effects of loss, and whenever property has lost its economic function, normal utility, or practical return, effects similar to actual loss are conceivable. application theory of fictitious destruction requires the fulfillment of a set of legal, jurisprudential, and justice-oriented conditions, and its ultimate goal is to establish a balance between the protection of property, the security of transactions, and fair compensation for damages. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| fictitious destruction, civil liability, good faith, no harm rule, legal fairness | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||