تعداد نشریات | 29 |
تعداد شمارهها | 431 |
تعداد مقالات | 4,216 |
تعداد مشاهده مقاله | 6,797,041 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,044,054 |
نقش فعالیتهای حمایتی والدین بر عملکرد سواد خواندن دانشآموزان: آزمون برابری مدلها بر حسب جنسیت | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
مطالعات برنامه ریزی آموزشی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
مقاله 5، دوره 6، شماره 11، شهریور 1396، صفحه 104-132 اصل مقاله (1.96 M) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/eps.2017.1723 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نویسنده | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
سودابه حسن زاده بارانی کرد* | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی- دانشگاه شهید بهشتی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
تاریخ دریافت: 10 دی 1396، تاریخ پذیرش: 10 دی 1396 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
چکیده | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
در دهه گذشته اهمیت حمایت والدین از فرزندان در فرایند یاددهی-یادگیری، توجه بسیاری از سیاستگذاران، مربیان، والدین و رسانهها را در برنامه های آموزشی به خود جلب کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فعالیتهای خانوادگی و فردی بر عملکرد سواد خواندن دانشآموزان پایه چهارم ابتدایی بر اساس مطالعات پرلز 2011 انجام پذیرفت. روش مورد استفاده همبستگی بود. با روش نمونهگیری سه مرحلهای (پایه چهارم، مدارس، دانشآموزان) خوشهای طبقهای و تصادفی، تعداد 5318 دانشآموز (2473 دختر و 2845 پسر) در پایه چهارم ابتدایی و والدین آنها انتخاب شدند. مقیاسهای مورد استفاده شامل وضعیت اقتصادی-اجتماعی (78/0=α)، نگرش دانشآموز به خواندن (71/0=α)، نگرش والدین به خواندن (85/0=α)، تواناییهای اولیه خواندن (93/0=α)، فعالیتهای اولیه سوادآموزی (83/0=α)، فعالیتهای خواندن در منزل (74/0=α)، تعامل سواد والدین-فرزندان (78/0=α) بود. پس از تأیید مدلهای اندازهگیری، نتایج نشان داد در آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت، تفاوت معناداری در ضرایب مسیر وضعیت اجتماعی-اقتصادی به نگرش والدین به خواندن، نگرش والدین به خواندن به فعالیتهای خواندن در منزل و تواناییهای اولیه خواندن به عملکرد سواد خواندن و تأثیر نگرش والدین به خواندن بر فعالیتهای خواندن در منزل و تعامل سواد والدین-فرزندان وجود داشت. بر این اساس میتوان گفت نقش حمایتی والدین در عملکرد سواد خواندن فرزندانشان به طور مستقیم و غیر مستقیم از طریق نگرشها و منابع آموزشی اثرگذار است. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کلیدواژهها | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
برنامه آموزش؛ سواد خواندن؛ فعالیتهای حمایتی والدین؛ جنسیت | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
عنوان مقاله [English] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
The Role Of Parent’s Supportive Activities on Students’ Reading Literacy Performance: Testing Model Invariance Based on Gender | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نویسندگان [English] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sodabeh Hasanzade barani | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی- دانشگاه شهید بهشتی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
چکیده [English] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
In the last decade the importance of supporting parents of children in the teaching-learning process, has attracted considering many policymakers, educators, parents and the media: it has attracted. The study aimed to investigate the role of personal and family activities on reading literacy performance of students in fourth grade was based on the PIRLS 2011. The research method used was correlational descriptive and the statistical population consisted of all elementary fourth grade students in the academic year of 2010-2010. Through three-stage (fourth grade, schools, students) random stratified cluster design, selected 5318 students (2473 girls and 2845 boys). A researcher-made questionnaire was used to collect data. To determine the reliability of the questionnaires, exploratory and confirmatory factor analysis was used. Tools that used in this research included social- economic status(α= 0.78), Student’s attitude to reading (α= 0.71), parent’s attitude to reading (α= 0.85), primary abilities of reading (α= 0.93), primary activities of reading (α= 0.83), home reading activities (α= 0.74), parent-student literacy interaction (α= 0.78). After confirmation of measuring model, results indicated that in invariance model based on gender, there are significant difference in path coefficient of social economic status to parent attitude to reading, parent attitude attitude to home reading activities and primary reading abilities to reading literacy performance and effect of parent’s attitude to reading on reading activities in home and parent- student literacy interaction. Accordingly it can be say supportive role of parents effects directly and indirectly through the influence attitudes and educational resources in their children's performance in reading literacy. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کلیدواژهها [English] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Reading Literacy, Parent Supportive Activities, gender | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
اصل مقاله | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نقش فعالیتهای حمایتی والدین بر عملکرد سواد خواندن دانشآموزان: آزمون برابری مدلها بر حسب جنسیت
سودابه حسن زاده بارانی کرد[1] تاریخ دریافت: 12/02/1396 تاریخ پذیرش: 20/08/1396
چکیده در دهه گذشته اهمیت حمایت والدین از فرزندان در فرایند یاددهی-یادگیری، توجه بسیاری از سیاستگذاران، مربیان، والدین و رسانهها را در برنامه های آموزشی به خود جلب کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فعالیتهای خانوادگی و فردی بر عملکرد سواد خواندن دانشآموزان پایه چهارم ابتدایی بر اساس مطالعات پرلز 2011 انجام پذیرفت. روش مورد استفاده همبستگی بود. با روش نمونهگیری سه مرحلهای (پایه چهارم، مدارس، دانشآموزان) خوشهای طبقهای و تصادفی، تعداد 5318 دانشآموز (2473 دختر و 2845 پسر) در پایه چهارم ابتدایی و والدین آنها انتخاب شدند. مقیاسهای مورد استفاده شامل وضعیت اقتصادی-اجتماعی (78/0=α)، نگرش دانشآموز به خواندن (71/0=α)، نگرش والدین به خواندن (85/0=α)، تواناییهای اولیه خواندن (93/0=α)، فعالیتهای اولیه سوادآموزی (83/0=α)، فعالیتهای خواندن در منزل (74/0=α)، تعامل سواد والدین-فرزندان (78/0=α) بود. پس از تأیید مدلهای اندازهگیری، نتایج نشان داد در آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت، تفاوت معناداری در ضرایب مسیر وضعیت اجتماعی-اقتصادی به نگرش والدین به خواندن، نگرش والدین به خواندن به فعالیتهای خواندن در منزل و تواناییهای اولیه خواندن به عملکرد سواد خواندن و تأثیر نگرش والدین به خواندن بر فعالیتهای خواندن در منزل و تعامل سواد والدین-فرزندان وجود داشت. بر این اساس میتوان گفت نقش حمایتی والدین در عملکرد سواد خواندن فرزندانشان به طور مستقیم و غیر مستقیم از طریق نگرشها و منابع آموزشی اثرگذار است. کلیدواژگان: ، برنامه آموزش، سواد خواندن، فعالیتهای حمایتی والدین، جنسیت
مقدمه در دهه گذشته اهمیت مشارکت والدین در آموزش فرزندان خود، توجه زیادی را از جانب سیاستگذاران، مربیان، والدین و رسانهها را در برنامه های آموزشی به خود جلب کرده است (پتال، کوپر و سیوی[2]، 2009). بیشتر کارهایی که درباره رابطه بین والدین و فرزندان صورت گرفته ریشه در جهتگیریهای نظری دارد. اهمیت این روابط هم به عنوان پایهای برای رشد شخصیت و هم به عنوان عاملی برای اجتماعیشدن فرزندان است. یافتههای اخیر نشان میدهد حمایتهای والدین با رشد هیجانی، رفتاری و عاطفی کودکان رابطه دارد (مورای[3]، 2009). درگیری والدین در آموزش فرزندان به معنای مشارکت معنادار والدین در حمایت از یادگیری آموزشگاهی و دیگر فعالیتهای مدرسه میباشد (مدیر اجرایی[4]، 2007). مشارکت در آموزش میتواند شکلهای مختلفی مانند برقراری ارتباط با مدرسه، شرکت در تصمیمگیری مدرسه و حمایت از یادگیری در خانه داشته باشد. مشارکت والدین در تکالیف دانشآموزان نیز راهبردی است که با هدف تسهیل پیشرفت تحصیلی به کار گرفته میشود (پتال و همکاران، 2009). یکی از مهمترین حوزههای پژوهش در زمینه پیشرفت تحصیلی، سواد خواندن میباشد. یونسکو، سواد خواندن را معیاری مناسب برای سنجش پیشرفت آموزشی و تخمین بهبود آن میداند (UNDP، 2002). این سازمان اشاره میکند که رابطهای قوی بین سطح سواد خواندن و پیشرفت در جوامع وجود دارد. خواندن، پیشنیازی برای موفقیت عملکرد در زمینههای مدرسهای به شمار میرود. تحقیقات درباره خواندن روی عوامل شناختی و اجتماعی مرتبط با خواندن مانند آگاهی واجشناختی و زمینه اقتصادی-اجتماعی کودک تمرکز کردهاند. همچنین به عوامل عاطفی سهیم در پیشرفت خواندن همچون نگرش به خواندن نیز تأکید شده است (چیا و کو[5]، 2005). از زمان مطالعه کولمن در سال 1966 درباره برابری فرصتهای آموزشی، وضعیت اقتصادی-اجتماعی به عنوان متغیری مهم در پیشبینی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان به شمار میرود. وضعیت اقتصادی-اجتماعی عبارت است از پیشینه آموزشی و سرمایه اجتماعی، تحصیلات و امکانات خانوادگی (کیامنش و مهدوی هزاوه[6]،2008). اکانر-پترسو و میرندا[7] (2003)، پهلوان صادق (1384)، کیامنش و مهدوی هزاوه (2008) و مایربرگ و راسن[8] (2006) تأثیر متغیر وضعیت اقتصادی- اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی را مثبت و معنادار به دست آوردند. نتایج همچنین نشان دادهاند اثر اصلی تعداد کتابهای کودکان در خانه روی تعامل خواندن کودکان، خودکارآمدی منفی، نگرش مثبت خواندن معنادار است. همچنین بر پایه پژوهش اکانر-پترسو و میرندا (2003) کودکانی که کتابهای بیشتری دارند، رفتارها و نگرشهای خواندن مثبتتری دارند. از عوامل اثرگذار دیگر بر پیشرفت خواندن، محیط سواد خانه[9] است که مؤلفههای اصلی آن ابزارها (مثل کتاب، روزنامه، مداد، کاغذ، نامهها) و وقایع (مثل خواندن برای کودکان) میباشد. کانینگهام[10] (2008) بیان میکند محیطهای غنی، تحریککننده فعالیتهای چالشی با خزانه بزرگتری از رفتارها مانند سئوالکردن، پاسخدادن و پیچیدگی تعاملات زبانی میباشد. نیکولی[11] و همکاران (2004) بیان میکنند که محیط سواد خانه به طور معناداری بر توسعه نگرش مثبت خواندن در کودکان تأثیر دارد و عواملی که به ایجاد نگرش مثبت به خواندن کمک میکنند شامل باور به مهم بودن خواندن، لذت بردن از خواندن، داشتن خودپنداره بالا به عنوان خواننده و وجود محیطی که محرک تعامل کلامی بین افراد خانواده به طور منظم است. وجود مجموعه کتابهای شخصی برای خود و نیز مجلات بیشتر، فراوانی خواندن با و برای کودکان، فضا و فرصتهای خاص برای خواندن، نگرشها و الگوهای مثبت خواندن والدین، فراوانی رفتن به کتابخانه و میزان مباحثات والدین- فرزندان میباشند. بُعد وقایع بیشتر شامل درگیری والدین است. درگیری والدین در فرایند یاددهی-یادگیری، به درگیری والدین در فعالیتهای مدرسه، فعالیتهای مبتنی بر خانه و فعالیتهای یادگیری خارج از مدرسه و خانه تقسیمبندی میشوند (زیا[12]، 2009). فعالیتهای یادگیری کودک-والدین مبتنی بر خانه، به فعالیتهایی اطلاق میشود که والدین را برمیانگیزد تا در فعالیتهای سواد برای رشد فرزندانشان در خانه مشارکت داشته باشند. این درگیری در فعالیتهای خانه در زمینه خواندن میتواند شامل فراوانی کمک اعضای خانوده در تکالیف خواندن، تشویق بچهها به خواندن، افزایش توجه به مدرسه، رمزگشایی، خواندن کتابها، دیدار از کتابخانه با بچهها، فراهم کردن کتاب در خانه، آگاهی از پیشرفت خواندن بچهها، فراهم کردن یک محیط برای مطالعه بچهها، تعیین زمان خاص برای مطالعه بچهها باشد (زیا، 2009). گالپر، ویگفیلد و سیفلت[13] (1997) پی بردند که رابطه مشارکت والدین در مدرسه و فعالیتهای یادگیری مبتنی بر خانه به طور مثبتی وابسته به رفتار کلاس درس، سازگاری با مدرسه، خودکارآمدی کودک و سطح کلی پیروی کودک از بزرگسالان در محیط خانه و محیطهای مجاور آن است. سراج بلتفورد و سراج بلتفورد[14] (2009) با فراتحلیل 144 مطالعه پی بردند فعالیتهای مبتنی بر خانه با انگیزش برای یادگیری، پایداری در تکلیف و پذیرابودنِ واژگان رابطه مثبت دارد. مکوین[15] و همکاران (2006) نیز پی بردند که سطح بالای مشارکت پدر در فعالیتهای سواد در منزل کاهش رفتار پرخاشگرانه کودک را در پی دارد. در کل مطالعات نشان دادهاند دانشآموزانی که در فعالیتهای زبان و خواندن در خانه درگیر میشوند آمادگی بهتری برای فرایند یادگیری برای خواندن دارند. پژوهشهای هانسن، روسن و گوستافسون[16] (2004) و لوکاننوک و تامما[17] (2005) به تأثیر محیط خانوادگی پرداخته و آن را عاملی مهم در پیشرفت سواد خواندن یافتند. در مطالعات پرلز، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهایی است که دانشآموز قبل از ورود به مدرسه یاد گرفته و آنها را انجام میدهد. این فعالیتها هم به صورت رسمی و هم غیر رسمی به وی آموزش داده میشود (مولیس و همکاران[18]، 2006). فعالیتهای اولیه سواد شامل کتاب خواندن، قصه گفتن، آواز خواندن بچهها، بازی با اسباببازیهای الفبایی، صحبتکردن دربارۀ کارهای انجام شده، صحبتکردن درباره آنچه خوانده است، بازی با کلمات، نوشتن حروف یا کلمات، خواندن تابلوها و برچسبها با صدای بلند، رفتن به کتابخانه و خواندن تابلوهای خیابان است (ایچیلف[19]، 2004). در یادگیری این فعالیتها کمک والدین نقش بهسزایی دارد. دنا[20] (2004)، ساموئلسون[21] و همکاران (2008) و کانلن و همکاران[22] (2006) به تأثیر فعالیتهای اولیه سواد بر پیشرفت سواد خواندن پرداخته و آن را عاملی مهم در پیشرفت سواد خواندن میدانند. نگرش دانشآموزان نسبت به موضوعات تحصیلی نیز عاملی مهم در یادگیری و پیشرفت تحصیلی است. نگرش به خواندن به عنوان پیوستاری از نگرش مثبت تا منفی در نظر گرفته میشود. نگرش به خواندن مهمترین مؤلفه در برنامه درسی خواندن است و توسعه نگرش مثبت به خواندن در کودکان به درگیری مستمر خواندن در سراسر زندگی وابسته است (چیاچوی[23]، 2005). تسه و همکاران[24] (2005)، ماتانگوین و آروا[25] (2006) در پژوهشهای خود به بررسی رابطه نگرشهای دانشآموزان و والدین با عملکرد سواد خواندن پرداختهاند. مرکز مطالعات پرلز (2002) گزارش داده است در بین کشورهای شرکتکننده در مطالعات پرلز 2001، دانشآموزانی که نمرات بالایی در پیشرفت خواندن به دست آورده بودند، کسانی هستند که والدینشان وقت بیشتری صرف خواندن میکردند. بر این اساس، پژوهش حاضر با بهرهگیری از مطالعات انجامشده در صدد است با رویکردی علّی عوامل اثرگذار فردی و خانوادگی بر سواد خواندن را مورد بررسی قرار دهد. برای این منظور مدل زیر تدوین شد:
شکل1- مدل کلی پژوهش
بر اساس مدل فوق، فرضیههای زیر تدوین گردید: فرضیه 1: دادههای موجود با مدل ارائه شده برازش دارد. فرضیه 2: معناداری اثر مستقیم وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده بر نگرش والدین به خواندن، تعامل سواد والدین-فرزندان، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش دانشآموز به خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 3: معناداری اثر مستقیم نگرش والدین به خواندن بر تعامل سواد والدین- فرزندان، تواناییهای اولیه خواندن، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش دانشآموز به خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 4: معناداری اثر مستقیم تعامل سواد والدین-فرزندان بر فعالیتهای اولیه سواد، نگرش دانشآموز به خواندن، فعالیتهای خواندن در منزل و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 5: معناداری اثر مستقیم تواناییهای اولیه خواندن بر نگرش دانشآموز به خواندن، فعالیتهای خواندن در منزل، فعالیتهای اولیه سوادآموزی و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 6: معناداری اثر مستقیم فعالیتهای اولیه سواد بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 7: معناداری اثر مستقیم فعالیتهای خواندن در منزل بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 8: معناداری اثر مستقیم نگرش دانشآموز به خواندن بر عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است.
روششناسی پژوهش جامعه آماری این پژوهش، کلیه دانش آموزان چهارم ابتدایی ایران در سال تحصیلی 90-1389 بود. حجم نمونه در پژوهش حاضر، کلیه دانشآموزان ایرانی شرکت کننده در مطالعه پرلز 2011 بود. پرلز از یک طرح سه مرحلهای خوشهای طبقهای برای نمونهگیری استفاده کرده است. در ایران با این روش 250 مدرسه انتخاب گردید. انتخاب این تعداد مدرسه بر اساس خصوصیات جغرافیایی (ایالتی یا استانی)، نوع مدرسه (دولتی یا غیردولتی) و محل آن (شهری یا روستایی) بود. در مرحله سوم، در هر مدرسه یک کلاس به طور تصادفی انتخاب گردید. در بررسی اولیهی دادهها، مشخص شد که بعضی دانشآموزان به طور کامل به سئوالات پرسشنامه پاسخ ندادهاند و از آنجا که اطلاعات حتیالامکان باید بدون مقادیر از دست رفته باشد، تصمیم به حذف اطلاعاتِ دانشآموزانی که به بیش از 5 درصد از سؤالات پژوهش پاسخ نداده بودند، گرفته شد. بر این اساس تعداد کل افراد نمونه 5318 نفر به دست آمد که از این تعداد، 2473 نفر دختر و 2845 نفر پسر بودند. در پژوهش حاضر از دو پرسشنامه استفاده شده است: پرسشنامه زمینهیابی یادگیری خواندن برای سنجش وضعیت اقتصادی- اجتماعی، نگرش والدین به خواندن، فعالیتهای اولیه سوادآموزی، فعالیتهای خواندن در منزل و تعامل سواد والد-فرزند و پرسشنامه دانشآموز برای سنجش پرسشنامههای نگرش دانشآموز، تواناییهای اولیه خواندن و سواد خواندن. برای برآورد پایایی مقیاسها از روش آلفای کرونباخ و در تعیین روایی، تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی استفاده شد که اطلاعات آنها در جدول 1 آمده است.
جدول 1- پایایی ابزارهای مورد استفاده
از آنجا که این پژوهش، مطالعه میزان تغییرات در یک عامل (عملکرد سواد خواندن) بر اثر تغییرات در چند عامل دیگر است، روش تحقیق از نوع همبستگی بود که شناخت این رابطه با بهکارگیری مدل معادلات ساختاری و تجزیه و تحلیل ماتریس کوواریانس صورت گرفت.
یافتهها معادلات ساختاری، مبنای تحلیل خود را ماتریس کواریانس و همبستگی بین متغیرهای نهفته قرار میدهد. جدول 2 ماتریس همبستگی بین متغیرهای نهفته را نشان میدهد.
جدول 2: ماتریس همبستگی متغیرهای نهفته پژوهش
05/0> p* 01/0> p**
دادههای زیر قطر ماتریس، همبستگی بین متغیرهای برونزا و درونزای پژوهش را نشان میدهد. مقادیر پراکندگی مشترک بین متغیرها همگی معنادارند. رابطه خطی بین متغیرها در همه موارد معنادار به دست آمد و از این رو فرض رابطه خطی بین متغیرها تأیید میشود.
بررسی الگوی پیشنهادی تحقیق فرضیه 1 پژوهش: دادههای موجود با مدل ارائه شده برازش دارد. قبل از تحلیل فرضیههای تحقیق و به منظور اطلاع از چگونگی حضور هر یک از متغیرهای معرفی شده در الگوی کلی، به عنوان نخستین گام، برازش الگوی پیشنهادی ارائه میگردد. نتایج حاصل از تحلیل مدل نشان داد که مدل، همگرا است. با بررسیهای انجام شده، نتیجه گرفته شد که متغیر منابع آموزشی در منزل که دارای 4 گویه است پس از جمع گویهها به عنوان یکی از مؤلفههای وضعیت اقتصادی-اجتماعی در نظر گرفته شود. از این رو فرضیههای مربوط به این مقیاس به تبع این تصمیم حذف شد. پس مدل حاصل با 8 متغیر تدوین شد. نتایج حاصل از اجرای برنامه لیزرل در نمودار 2 نشان داده شده است.
نمودار 1: الگوی پیشنهادی متغیرهای پژوهش با ضرایب مسیر و متغیرهای مشاهده
جدول 3، اثرات مستقیم، غیر مستقیم و کل متغیرهای مورد پژوهش را نشان میدهد.
بر اساس دادههای جدول 3، اثرات مستقیم وضعیت اقتصادی- اجتماعی (γ) بر نگرش والدین به خواندن (34/0=β؛ 01/0>p)، تعامل سواد والد-فرزند (21/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای اولیه سواد (28/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (16/0=β؛ 01/0>p) و نگرش دانشآموز به خواندن (12/0=β؛ 05/0>p) معنادار بود.اثر مستقیم نگرش والدین به خواندن(β) بر تعامل سواد والد-فرزند (52/0=β؛ 01/0>p)، تواناییهای اولیه خواندن (38/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای اولیه سواد (07/0=β؛ 05/0>p) و نگرش دانشآموز به خواندن (06/0=β؛ 05/0>p) معنادار بود اما بر متغیرهای فعالیتهای خواندن در منزل (01/0=β) معنادار نشد. اثر مستقیم تعامل سواد والد- فرزند بر فعالیتهای اولیه سواد (43/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (20/0=β؛ 05/0>p) و نگرش دانشآموز به خواندن (13/0-=β؛ 05/0>p) معنادار اما بر نگرش دانشآموز به خواندن معنادار به دست نیامد (00/0=β). اثر مستقیم تواناییهای اولیه خواندن بر فعالیتهای اولیه سواد (32/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (08/0=β؛ 05/0>p)، نگرش دانشآموز به خواندن (1/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (09/0-=β؛ 05/0>p) معنادار شد. اثر مستقیم فعالیتهای اولیه سواد بر نگرش دانشآموز به خواندن (04/0=β) غیر معنادار و بر عملکرد سواد خواندن دانشآموزان (40/0=β؛ 01/0>p) معنادار بود. اثر مستقیم فعالیتهای اولیه خواندن بر نگرش دانشآموز به خواندن (29/0=β؛ 01/0>p) و عملکرد سواد خواندن (12/0=β؛ 05/0>p) معنادار بود. هم چنین اثر مستقیم نگرش دانشآموز به خواندن بر عملکرد سواد خواندن (24/0=β؛ 01/0>p) معنادار بود. اثر غیر مستقیم وضعیت اقتصادی- اجتماعی (ξ) بر تعامل سواد والد- فرزند (17/0=β؛ 05/0>p)، تواناییهای اولیه خواندن (13/0=β؛ 05/0>p)، فعالیتهای اولیه سواد (23/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (09/0=β؛ 05/0>p)، نگرش دانشآموز به خواندن (07/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (27/0=β؛ 01/0>p) مثبت و معنادار شد. اثر غیر مستقیم نگرش والدین به خواندن (η) بر فعالیتهای خواندن در منزل (13/0=β؛ 05/0>p) مثبت و معنادار و بر نگرش دانشآموز به خواندن (03/0=β) غیر معنادار به دست آمد. اثر غیر مستقیم تعامل والد-فرزند بر نگرش دانشآموز به خواندن (07/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (18/0=β؛ 01/0>p) معنادار به دست آمد. اثر غیر مستقیم تواناییهای اولیه خواندن بر نگرش دانشآموز (04/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (17/0=β؛ 01/0>p) مثبت و معنادار شد. اثر غیر مستقیم فعالیتهای اولیه سواد بر عملکرد سواد (01/0=β) غیر معنادار شد اما اثر غیر مستقیم متغیرهای فعالیتهای خواندن در منزل (07/0=β؛ 05/0>p) و نگرش والدین به خواندن (17/0=β؛ 01/0>p) بر عملکرد سواد خواندن مثبت و معنادار به دست آمد. اثر کل وضعیت اقتصادی-اجتماعی (γ)بر نگرش والدین به خواندن (34/0=β؛ 01/0>p)، تعامل سواد والد-فرزند (38/0=β؛ 01/0>p)، تواناییهای اولیه خواندن (13/0=β؛ 05/0>p)، فعالیتهای اولیه سواد (51/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (25/0=β؛ 01/0>p)، نگرش دانشآموز به خواندن (20/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (27/0=β؛ 01/0>p)مثبت و معنادار بود. اثر کل نگرش والدین به خواندن (β) بر تعامل سواد والد-فرزند (52/0=β؛ 01/0>p)، تواناییهای اولیه خواندن (38/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای اولیه سواد (41/0=β؛ 05/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (14/0=β؛ 05/0>p)، نگرش دانشآموز به خواندن (09/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (17/0=β؛ 01/0>p) مثبت و معنادار بود. اثر کل تعامل سواد والد-فرزند بر فعالیتهای اولیه سواد (43/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (20/0=β؛ 05/0>p)، نگرش دانشآموز به خواندن (06/0-=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (18/0=β؛ 01/0>p) معنادار بود. اثر کل تواناییهای اولیه خواندن بر فعالیتهای اولیه سواد (32/0=β؛ 01/0>p)، فعالیتهای خواندن در منزل (08/0=β؛ 05/0>p)، نگرش دانشآموز به خواندن (14/0=β؛ 05/0>p) و عملکرد سواد خواندن (08/0=β؛ 05/0>p) معنادار شد. اثر کل فعالیتهای اولیه سواد بر نگرش دانشآموز به خواندن (04/0=β؛ 05/0>p) و بر عملکرد سواد خواندن دانشآموزان (41/0=β؛ 01/0>p) معنادار بود. اثر کل متغیر فعالیتهای اولیه خواندن بر نگرش دانشآموز به خواندن (29/0=β؛ 01/0>p) و عملکرد سواد خواندن (19/0=β؛ 05/0>p) معنادار بود. هم چنین اثر کل نگرش دانشآموز به خواندن بر عملکرد سواد خواندن (24/0=β؛ 01/0>p) معنادار بود. جدول 4 آمارههای مربوط به نیکویی برازش مدل را نشان میدهد.
جدول 4: آمارههای مربوط به نیکویی برازش مدل
با توجه به دادههای جدول 4 شاخص ریشه خطای میانگین مجذورات تقریب 047/0، و ریشه استاندارد میانگین مجذورات باقیماندهها با مقدار 067/0، شاخص نیکویی برازش با مقدار بالا و نزدیک به یک و شاخص تعدیل شده نیکویی برازش با مقدار متوسط انطباق خوب مدل با دادههای مشاهده شده را نشان داد. میتوان در پاسخ به فرضیه یک گفت دادهها با مدل ارائهشده برازش دارد.
تحلیل مدل بر حسب جنسیت فرضیه 2: معناداری اثر مستقیم وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانواده بر نگرش والدین به خواندن، تعامل سواد والدین-فرزندان، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش دانشآموز به خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 3: معناداری اثر مستقیم نگرش والدین به خواندن بر تعامل سواد والدین-فرزندان، تواناییهای اولیه خواندن، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش دانشآموز به خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 4: معناداری اثر مستقیم تعامل سواد والدین-فرزندان بر فعالیتهای اولیه سواد، نگرش دانشآموز به خواندن، فعالیتهای خواندن در منزل و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 5: معناداری اثر مستقیم تواناییهای اولیه خواندن بر نگرش دانشآموز به خواندن، فعالیتهای خواندن در منزل، فعالیتهای اولیه سوادآموزی و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 6: معناداری اثر مستقیم فعالیتهای اولیه سواد بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 7: معناداری اثر مستقیم فعالیتهای خواندن در منزل بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. فرضیه 8: معناداری اثر مستقیم نگرش دانشآموز به خواندن بر عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است.
تحلیل مدل به تفکیک جنسیت تأثیر مستقیم، غیرمستقیم و کل متغیرهای نهفته پژوهش در هر دو جنس در جدول 5 آمده است.
جدول 5: اثرات مستقیم، غیر مستقیم و کل متغیرهای نهفته پژوهش بر هم در مدل کلی و هر دو جنس
ادامه جدول 5: اثرات مستقیم، غیر مستقیم و کل متغیرهای نهفته پژوهش بر هم در مدل کلی و هر دو جنس
05/0> p* 01/0> p**
اطلاعات موجود در جدول 5 کل اثرات متغیرهای نهفته پژوهش آمده به صورت کل و به تفکیک جنسیت را نشان میدهد. در بین اثرات مستقیم، اثر فعالیتهای خواندن در منزل بر نگرش دانشآموز به خواندن با 09/0، فعالیتهای خواندن در منزل و تواناییهای اولیه خواندن بر عملکرد خواندن با 08/0، تعامل سواد والد-فرزند بر فعالیتهای خواندن در منزل با 08/0، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش والدین به خواندن با 07/0 اختلاف بین پسران و دختران، بیشترین تفاوتها را داشتند. در بین اثرات غیر مستقیم، بیشترین تفاوتهای دو مدل دختران و پسران در مسیرها، به ترتیب عبارتند از: وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر فعالیتهای خواندن در منزل با 09/0 اختلاف، نگرش والدین به خواندن بر عملکرد سواد خواندن با 08/0 اختلاف، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر عملکرد سواد خواندن با 06/0 اختلاف و نگرش والدین به خواندن بر نگرش دانشآموز به خواندن با 06/0. در بین اثرات کل، بیشترین اختلاف اثرات بر حسب جنسیت مربوط به اثر نگرش والدین به خواندن بر فعالیتهای خواندن در منزل با 19/0، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر فعالیتهای خواندن در منزل با 16/0، تواناییهای اولیه خواندن بر عملکرد سواد خواندن با 10/0، نگرش والدین به خواندن بر نگرش دانشآموز با 09/0، فعالیتهای خواندن در منزل بر نگرش دانشآموز به خواندن با 09/0، تعامل سواد والد-فرزند بر فعالیتهای خواندن در منزل با 08/0، نگرش والدین به خواندن بر عملکرد سواد خواندن با 08/0، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر نگرش والدین به خواندن با 07/0، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر تعامل سواد والد-فرزند با 07/0، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر فعالیتهای اولیه سواد با 06/0 و تعامل سواد والد-فرزند بر فعالیتهای اولیه سواد با 06/0 اختلاف بود. جدول 6 آمارههای برازش را در مدل کلی و هر دو جنس به تفکیک نشان میدهد.
جدول 6: آمارههای برازش در مدل کلی و هر دو جنس
دادههای جدول فوق نشان میدهد هر دو مدل با مقدار خطاهای تقریباً معقول (046/0 برای پسران و 048/0 برای پسران) و نیز شاخصهی برازندگی نزدیک به یک برازش مناسبی دارند.
آزمون برابری مدلها برحسب جنسیت برای آزمون معناداری مسیرهای دو یا چند مدل از آزمون اینواریانس[26] استفاده شد که به معنای تغییرناپذیری است. لذا در این پژوهش برابری مسیرهای ساختاری بین مدلهای پسران و دختران با استفاده از آزمون اینواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. بررسی نتایج ارائه شده در جدول 12 در خصوص آزمون تغییر ناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط همارزی بارهای عاملی مربوط به تمامی متغیرهای موجود در مدل بیانگر آن است که مقدار تفاوت مجذور کای در حالت مقایسه مدل 1 (41/6493=2χ، 1467=df) با مدل پایه (93/6377=2χ، 1434=df) برابر با 48/115=2Δχ بوده که این مقدار با درجه آزادی 33 و در سطح معناداری 01/0≥p معنادار است (0001/0=2pΔχ). نتایج حاکی از احتمال وجود عدم همارزی در بعضی از بارهای عاملی مربوط به متغیرهای مورد بررسی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر بوده و بیانگر آن است که اثر بارهای عاملی مربوط به متغیرهای مورد بررسی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر متفاوت میباشد. در همین رابطه بررسی نتایج مربوط به آزمون تغییر ناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط هم ارزی بارهای عاملی به تفکیک متغیرها، حاکی از عدم وجود هم ارزی بارهای عاملی مربوط به متغیرهای وضعیت اجتماعی- اقتصادی (78/34=2Δχ، 0001/0=2pΔχ)، فعالیتهای خواندن در منزل (00/27=2Δχ، 0001/0=2pΔχ) و نگرش دانشآموزان به خواندن (81/18=2Δχ، 0009/0=2pΔχ) در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر بوده و در سایر متغیرها تفاوت معناداری در اثرات بارهای عاملی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر مشاهده نگردید. نگاهی به نتایج ارائه شده در جدول 7 در خصوص آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط همارزی بارهای عاملی و خطاهای اندازه گیری مربوط به تمامی متغیرهای موجود در مدل بیانگر آن است که مقدار تفاوت مجذور کای در حالت مقایسه مدل 2 (71/6660=2χ، 1507=df) با مدل 1 (41/6493=2χ، 1467=df) برابر با (30/167=2Δχ) بوده که این مقدار با درجه آزادی 40 و در سطح معناداری 01/0≥p معنادار است (0001/0=2pΔχ). نتایج حاکی از احتمال وجود عدم همارزی در بعضی از خطاهای اندازه گیری مربوط به متغیرهای مورد بررسی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر بوده و بیانگر آن است که اثر خطاهای اندازهگیری مربوط به متغیرهای مورد بررسی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر متفاوتند. بررسی نتایج مربوط به آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط هم ارزی بارهای عاملی و خطاهای اندازهگیری به تفکیک متغیرها، حاکی از عدم وجود همارزی خطاهای اندازهگیری مربوط به متغیرهای وضعیت اجتماعی- اقتصادی (28/11=2Δχ، 0236/0=2pΔχ)، تعامل سواد والد-فرزند (99/24=2Δχ، 0003/0=2pΔχ)، تواناییهای اولیه خواندن (24/21=2Δχ، 0007/0=2pΔχ)، فعالیتهای خواندن در منزل (89/20=2Δχ، 0009/0=2pΔχ) و نگرش دانشآموز (81/75=2Δχ، 0001/0=2pΔχ) در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر بوده و در سایر متغیرها تفاوت معناداری در اثرات خطاهای اندازه گیری در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر مشاهده نگردید. بررسی نتایج ارائه شده در جدول 7 در خصوص آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط هم ارزی بارهای عاملی، خطاهای اندازه گیری و ضرایب مسیر مربوط به تمامی متغیرهای موجود در مدل بیانگر آن است که مقدار تفاوت مجذور کای در حالت مقایسه مدل 3 (41/6712=2χ، 1530=df) با مدل 2 (71/6660=2χ، 1507=df) برابر با (70/51=2Δχ) بوده که این مقدار با درجه آزادی 23 و در سطح معناداری 01/0≥p معنادار است (0001/0=2pΔχ). نتایج حاکی از احتمال وجود عدم همارزی در بعضی از ضرایب مسیر مربوط به متغیرهای مورد بررسی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر بوده و بیانگر آن است که اثر ضرایب مسیر مربوط به متغیرهای مورد بررسی در میان دو گروه دانشآموزان دختر و پسر متفاوت است. نتایج مربوط به آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط همارزی بارهای عاملی، خطاهای اندازهگیری و ضرایب مسیر به تفکیک رابطه زوجی بین متغیرها، حاکی از عدم وجود همارزی ضرایب مسیر: وضعیت اجتماعی-اقتصادی به نگرش والدین به خواندن (33/7=2Δχ، 0068/0=2pΔχ)، نگرش والدین به خواندن به فعالیتهای خواندن در منزل (64/4=2Δχ، 0312/0=2pΔχ) و تواناییهای اولیه خواندن به عملکرد سواد خواندن (98/3=2Δχ، 0460/0=2pΔχ) در میان دانشآموزان دختر و پسر بوده و در سایر ضرایب مسیر تفاوت معناداری بین دو گروه دانشآموزان مشاهده نگردید.
جدول 7: نتایج آزمون تغییر ناپذیری مربوط به مدل بر حسب جنسیت
ادامه جدول 7: نتایج آزمون تغییر ناپذیری مربوط به مدل بر حسب جنسیت
ادامه جدول 7: نتایج آزمون تغییر ناپذیری مربوط به مدل بر حسب جنسیت
ادامه جدول 7: نتایج آزمون تغییر ناپذیری مربوط به مدل بر حسب جنسیت
ادامه جدول 7: نتایج آزمون تغییر ناپذیری مربوط به مدل بر حسب جنسیت
ادامه جدول 7: نتایج آزمون تغییر ناپذیری مربوط به مدل بر حسب جنسیت
05/0> p* 01/0> p**
بحث و نتیجهگیری بر اساس رویه معمول در مطالعات تحلیل ساختار کوواریانس، در این پژوهش نیز پس از بررسی روانسنجی هریک از گویههای مقیاسهای مورد استفاده (تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی)، الگوی مورد نظر از حیث روابط بین متغیرها آزمون شد. بر اساس مدل طراحیشده و بر پایه متغیرهای بین گروهی جنسیت، 8 فرضیه در پژوهش وجود داشت که به ترتیب یافتههای مرتبط با آنها به ترتیب مورد بررسی قرار گرفته است.
فرضیه 1: دادههای موجود با مدل ارائه شده برازش دارد. بر اساس یافتهها، شاخصهای برازش با مقادیر بالا و شاخصهای مربوط به خطا با مقادیر کم حاکی از برازش مدل با دادههای موجود بود. از این رو میتوان مدل پیشنهادشده را به عنوان مدلی منطقی که پشتوانه آماری و ریاضی دارد، پذیرفت. هدف از ارزیابی برازش کل مدل این است که مشخص شود تا چه حد کل مدل با دادههای تجربی مورد استفاده سازگاری و توافق دارد. در این پژوهش مدل موجود (ارائهشده) با دادهها برازش مناسبی داشت و میتوان یافتهها را بر اساس این مدل تبیین کرد. فرضیه 2: معناداری اثر مستقیم وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده بر نگرش والدین به خواندن، تعامل سواد والدین-فرزندان، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش دانشآموز به خواندن در دختران و پسران متفاوت است. در بررسی اولیه در بین اثرات مستقیم در مدل پسران و دختران، اثر وضعیت اقتصادی- اجتماعی بر نگرش والدین به خواندن و فعالیتهای خواندن در منزل تفاوت داشتند. نتایج مربوط به آزمون تغییرناپذیری مدل در برابر جنسیت در شرایط هم ارزی بارهای عاملی، خطاهای اندازهگیری و ضرایب مسیر به تفکیک رابطه زوجی بین متغیرها، حاکی از تفاوت ضرایب مسیر وضعیت اجتماعی-اقتصادی به نگرش والدین به خواندن، نگرش والدین به خواندن به فعالیتهای خواندن در منزل و تواناییهای اولیه خواندن به عملکرد سواد خواندن بود. در سایر ضرایب مسیر تفاوت معناداری بین دو گروه دانشآموزان مشاهده نگردید. در ضرایب فوق، تفاوت به نفع دختران بود. با توجه به ضرایب بدست آمده، میتوان گفت وضعیت اقتصادی- اجتماعی بر نگرش والدین به خواندن در دختران بیش از پسران است. این یافته با نتایج پژوهشهای انجامگرفته در زمینه تأثیر نگرش والدین بر فعالیتهای خواندن در منزل (مانند مرکز مطالعات بینالمللی پرلز، 2002)، نگرش والدین بر فعالیتهای خواندن در منزل (ماتانگوین و آروا، 2006)، وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر نگرش والدین به خواندن (چیاچوی، 2005)، تواناییهای اولیه بر عملکرد سواد خواندن (چیو و چانگ[27]، 2006)، و نگرش والدین بر نگرش دانشآموز (چیا و کو، 2005) همسو است. از سویی دیگر مغایر با نتایج پژوهشهای دنا (2004) و اسوالاندار و تاب[28] (2006)، کندی، ترانگ و هیل[29] (2006) در ضریب فعالیتهای اولیه سوادآموزی بر عملکرد سواد، سالکانن[30] (2007) در مسیر نگرش والدین به خواندن بر عملکرد سواد خواندن بود. در پژوهش نامداری پژمان (1387) نیز ارتباط نگرش والدین به خواندن با فعالیتهای اولیه سوادآموزی در دو گروه پسران و دختران معنادار نبود. وضعیت اقتصادی-اجتماعی عبارت است از پیشینه آموزشی و سرمایه اجتماعی، تحصیلات و امکانات خانوادگی. به نظر میرسد هر چه امکانات آموزشی (مانند تعداد کتابهای موجود در محیط خانوادگی دانشآموز)، تحصیلات والدین (به لحاظ آیندهنگری و اثرپذیری از شغل و تحصیلات والدین) و امکانات خانوادگی (به لحاظ فراهم آوردن تجربیات بیشتر) بیشتر و بالاتر باشد، بر عملکرد تحصیلی به طور کلی و قدرت درک مطلب و تفسیر به عنوان دو جزء اصلی سواد خواندن، تأثیر بیشتری داشته باشد. فرضیه 3: معناداری اثر مستقیم نگرش والدین به خواندن بر تعامل سواد والدین-فرزندان، تواناییهای اولیه خواندن، فعالیتهای اولیه سواد، فعالیتهای خواندن در منزل و نگرش دانشآموز به خواندن در دختران و پسران متفاوت است. نتایج اولیه حاکی از آن بود در بین اثرات مستقیم در مدل پسران و دختران، اثر نگرش والدین به خواندن بر فعالیتهای خواندن در منزل و تعامل والدین-فرزندان تفاوت داشتند. نتایج مربوط به آزمون تغییرناپذیری مدل حاکی از تفاوت در مسیر نگرش والدین به خواندن بر فعالیتهای خواندن در منزل بود. در سایر ضرایب مسیر، تفاوت معناداری بین دو گروه دانشآموزان مشاهده نشد. در مسیر یادشده تأثیر نگرش والدین به خواندن بر فعالیتهای خواندن در منزل در پسران منفی و در دختران مثبت بود. این یافته با نتایج پژوهشهای رشید، موریس و سوسیک[31] (2005)، ریچی[32] (2004) همسو بود. از طرفی با نتایج بدست آمده از پژوهشهای مرکز مطالعات بینالمللی پرلز (2002) و ریچی (2004)، در زمینه اثرگذاری بر نگرش دانشآموز مغایر و در همین مسیر با نتایج تحقیق نامداری پژمان (1387) همسو است. در مسیر تواناییهای اولیه با نتیجه پژوهش اسولاندار و تاب (2006) همسو و با نتایج هانی و هیل[33] (2004) مغایر است. همچنین در مسیر فعالیتهای اولیه سوادآموزی با نتایج نامداری پژمان (1387) همسو و با نتیجه هانی و هیل (2006) مغایر است. نگرشها جنبهای مهم از زندگی عاطفی و احساسی هستند که غالباً تعیینکننده شیوه برخورد ما با اشیا، افراد یا اندیشهها میباشند. این عنصر مهم انسانی، سه بعد شناختی، عاطفی و رفتاری را در بر دارد. تعامل بین این سه باعث بروز رفتار میشود و حالتی پیوسته بین این سه برقرار است. بر اساس نظریه ویگوتسکی (فرهنگی-اجتماعی) و بندورا (شناختی- اجتماعی) نگرشها قابل انتقال و یادگیری هستند. فرضیه 4: معناداری اثر مستقیم تعامل سواد والدین-فرزندان بر فعالیتهای اولیه سواد، نگرش دانشآموز به خواندن، فعالیتهای خواندن در منزل و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. نتایج به دست آمده حاکی از آن بود که هیچ یک از ضرایب تفاوت معناداری در بین مدلهای مربوط به جنسیت ندارند. پژوهشهای انجامگرفته به ندرت تفاوتهای جنسیتی را در با این شیوه مورد بررسی قرار دادهاند. در کلیت این فرضیه، این نتیجه با نتایج پژوهشهای ماتوسزنی، باندا و کولمن[34] (2007) و ییلینگ، هواوی و کام[35] (2008) همسو است. در بخش ضرایب، یافتههای به دست آمده با نتایج پژوهشهای سالکانن (2007) و ساموئلسون و همکاران (2008) [در مسیر تعامل سواد به سواد خواندن]، چیو و چانگ (2006) و اسوالاندار و تاب (2006) [در مسیر تعامل سواد به فعالیتهای خواندن در منزل]، کندی و همکاران (2006) [در مسیر تعامل سواد به فعالیتهای اولیه خواندن] مغایر است. ویگوتسکی میگوید کودکانی که به تنهایی از عهده انجام پارهای تکالیف یادگیری بر نمیآیند به کمک بزرگسالان یا دوستان بالغتر و آگاهتر از خود انجام آن کارها را یاد میگیرند. رشد شناختی زمانی به حداکثر میرسد که در منطقه تقریبی رشد، تعامل اجتماعی صورت پذیرد. والدین اولین معلمان فرزندان هستند. حمایت والدین در کمک به یادگیری و خواندن متون میتواند در دانشآموز آمادگی بیشتری ایجاد کند. تعامل والدین و فرزندان در زمینه خواندن میتواند شامل فراوانی کمک اعضای خانوده در تکالیف خواندن، تشویق بچهها به خواندن، افزایش توجه به مدرسه، رمزگشایی، خواندن کتابها، دیدار از کتابخانه با بچهها، فراهم کردن کتاب در خانه، آگاهی از پیشرفت خواندن بچهها، فراهم کردن محیطی برای مطالعه کودکان و تعیین زمان خاص برای مطالعه آنها باشد. در بیان علت مغایرت میتوان به عواملی همچون بالابودن توانایی کلامی دختران، توجه به ظرافتها و جزئیات محیط در دختران اشاره داشت. فرضیه 5: معناداری اثر مستقیم تواناییهای اولیه خواندن بر نگرش دانشآموز به خواندن، فعالیتهای خواندن در منزل، فعالیتهای اولیه سوادآموزی و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. در بررسی نتایج حاصل مربوط به دو مدل پسران و دختران، ابتدائاً ضرایب مسیر تواناییهای اولیه خواندن بر سایر متغیرها معنادار بود. نتایج حاصل از اجرای آزمون تغییرناپذیری دو مدل نشان داد تنها در مسیر تواناییهای اولیه خواندن به عملکرد سواد خواندن بین پسران و دختران تفاوت وجود دارد. در سایر ضرایب تفاوت معناداری بدست نیامد. با توجه به ضرایب به دست آمده در مدل پسران تواناییهای اولیه خواندن بر عملکرد سواد خواندن تأثیر مثبتتری دارد. در مسیر تواناییهای اولیه به نگرش دانشآموز به خواندن نتایج به دست آمده با نتایج پژوهش کانلن و همکاران (2006) همسو و با نتایج پژوهش مایربرگ و راسن (2006) و چیا و کو (2005) مغایر است. مسیر تواناییهای اولیه به عملکرد سواد خواندن با نتایج پژوهش مایربرگ و راسن (2006) و کانلن و همکاران (2006) همسو بود. همچنین نتایج مسیر تواناییهای اولیه به فعالیتهای سوادآموزی با نتایج مایربرگ و راسن (2006) همسو است. اساس یادگیری کودکان مدتها پیش از رشد مهارتهای زبانی و شناختی لازم برای خواندن، با استفاده از تجربیات آنها، در زمینه زبان گفتاری و نوشتاری بنا نهاده میشود (مولیس و همکاران، 2006). ویژگیهای خاص خانوادگی می تواند جوی را به وجود آورد که کودکان را به کاوش و به دست آوردن تجربه در زمینه زبان و اشکال مختلف متن تشویق کند. تواناییهای اولیه منطبق بر نظریه ویگوتسکی [منطقه تقریبی رشد] است که در آن کودکان از طریق کمکهای بزرگسالان و نیز همسالان، توانمندیهای لازم را برای یادگیری و برخورد با متون کسب میکنند. فرضیه 6: معناداری اثر مستقیم فعالیتهای اولیه سواد بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. تفاوت ضریب مسیر فعالیتهای اولیه سوادآموزی بر عملکرد سواد خواندن در بررسی اولیه تشخیص داده شد. پس از آزمون تغییرناپذیری این تفاوت معنادار نشد. در باره تفاوت فعالیتهای اولیه سواد و عملکرد سواد خواندن نیز تفاوت معناداری بین دو مدل مشاهده نشد. به عبارتی فرضیه مطرح شده تأیید نشد. در مسیر فعالیتهای اولیه سوادآموزی بر نگرش، نتایج به دست آمده با نتایج پژوهشهای اسوالاندار و تاب (2006)، سالکانن (2007) مغایر و از طرفی با نتایج چیا و کو (2005) و نامداری پژمان (1387) همسو است. در مسیر فعالیتهای اولیه سواد بر عملکرد سواد خواندن، نتایج به دست آمده با نتایج کندی و همکاران (2006) و نیتن، ورهافن و دروپ[36] (2008) مغایر و با نتایج نامداری پژمان (1387) همسو است. علت مغایرت در مسیرهای مذکور را باید در عواملی همچون توجه ناکافی خانوادهها به فعالیتهای سوادآموزی دانشآموزان، تفاوتهای فرهنگی و نیز تفاوت در نوع و تعداد متغیرهای مدلها جستجو کرد. فعالیتهای اولیهی سواد فعالیتهایی هستند که دانشآموز قبل از ورود به مدرسه یاد میگیرد و آن را انجام میدهد. این فعالیتها هم به صورت رسمی و هم غیر رسمی به وی آموزش داده میشود. نتایج پژوهشهای مختلف (نقل از مولیس و همکاران، 2006) نشان میدهد پایه و اساس یادگیری کودکان مدتها پیش از رشد مهارتهای زبانی و شناختی لازم برای خواندن، با استفاده از تجربیات آنها، در زمینهی زبان گفتاری و نوشتاری بنا نهاده میشود. ویژگیهای خاص خانه میتواند جوی به وجود آورد که کودکان را به کاوش و به دست آوردن تجربه در زمینه زبان و اشکال مختلف متن تشویق کند. از این رو فعالیتهای اولیه سوادآموزی نقش غیر قابل انکاری در نگرش و عملکرد در زمینه سواد خواندن دارند. فرضیه 7: معناداری اثر مستقیم فعالیتهای خواندن در منزل بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. نتایج اولیه حاکی از آن بود در بین اثرات مستقیم در مدل پسران و دختران، اثر فعالیتهای خواندن در منزل بر نگرش دانشآموز به خواندن و عملکرد سواد خواندن مشخص گردید. این نتیجه با نتایج پژوهشهای بلوا و همکاران[37] (2005) و پتر و بادورینا[38] (2005) همسو است. نتایج مربوط به تغییر ناپذیری مدل در برابر جنسیت، تفاوت معناداری را نشان نداد. به همین دلیل روابط موجود در فرضیه فوق رد میشود. نتایج مایربرگ و راسن (2006) در خصوص تأثیر فعالیتهای خواندن در منزل بر عملکرد سواد خواندن در کشورهای اروپایی با توجه به متغیر جنسیت معنادار اما در کشورهای آسیایی غیر معنادار به دست آمد. نتایج پژوهش حاضر با بخش آسیایی نتایج مایربرگ و راسن (2006) و مک وین و همکاران (2006) همسو است. فرضیه 8: معناداری اثر مستقیم نگرش دانشآموز به خواندن بر عملکرد سواد خواندن در دختران و پسران متفاوت است. تفاوت بین مدل پسران و دختران در رابطه فوق، پس از اجرای آزمون تغییرناپذیری معنادار نشد، لذا فرضیه فوق رد میشود. در زمینه تأثیر نگرش بر عملکرد که در اینجا معنادار بود، پژوهشهای دیگر نیز به این نتیجه دست یافتهاند (چیاچوی، 2005؛ تسه و همکاران، 2005؛ ماتانگوین و آروا، 2006). در زمینه تغییرناپذیری مدل، نتیجه به دست آمده با یافتههای پژوهشهای نامداری پژمان (1387)، مرکز ملی مطالعات پرلز (2002)، چیو و چانگ (2006)، سالکانن (2007) و پسچر[39] (2010) مغایر است. نگرش دانشآموزان نسبت به موضوعات تحصیلی نیز عاملی مهم در یادگیری و پیشرفت تحصیلی است. نگرش به خواندن به عنوان پیوستاری از نگرش مثبت تا منفی در نظر گرفته میشود. نگرش به خواندن مهمترین مؤلفه در برنامه درسی خواندن است و توسعه نگرش مثبت به خواندن در کودکان به درگیری مستمر خواندن در سراسر زندگی وابسته است. پژوهشگران مختلفی (مانند تسه و همکاران، 2005، ماتانگوین و آروا، 2006) به این نتیجه رسیدهاند والدینی که اوقات فراغت خود را صرف خواندن میکنند و معتقدند که خواندن جایگاه مهمی در زندگی آنان دارد، فرزندانی به مراتب موفقتر دارند.
پیشنهادها به پژوهشگران توصیه میگردد در این زمینه ها به پژوهش بپردازند: 1- با توجه به این که در پژوهش حاضر، مدل از منظر سه متغیر وضعیت اقتصادی- اجتماعی، جنسیت و نوع مدرسه آزمون شد، پیشنهاد میشود پژوهشگران آتی متغیرهای دیگری مانند دوزبانه یا چندزبانه بودن، شهری و روستایی، زندگی با پدر و مادر و سرپرست، شاغل بودن و یا نبودن پدر و مادر و ... مورد بررسی و آزمون قرار دهند. 2- پژوهش حاضر بر روی دانشآموزان ایرانی شرکتکننده در مطالعهی پرلز 2006 در پایه چهارم ابتدایی انجام گرفت. مناسب است تا پژوهشهای دیگری روی دادههای 2011 انجام شود تا بتوان به صورت روندی تغییرات ایجادشده را مشاهده و برای آینده برنامهریزی کرد. 3- با توجه به این که دانشآموزان مورد مطالعه از مدارس دولتی و غیر دولتی هستند، تحلیلی بر اساس سطوح متغیر مدرسه صورت گیرد تا نقش عوامل درون مدرسهای بر پیشرفت سواد خواندن دانشآموزان مشخصتر شود. منابع
s.hasanzadehbarani@gmail.com دکتری برنامه ریزی توسعه آموزش عالی، دانشگاه شهید بهشتی [1] [2]. Patall, Cooper & Civey [3]. Murray [4]. Administrative Directive [5]. Chiu & Ko [6]. Kiamanesh & Mahdavi-Hezaveh [7]. O’connor-petruso &Miranda [8]. Myrberg& Rosén [9]. Home literacy environment [10]. Cunningham [11]. Nickoli et al [12]. Xia [13]. Galper,Wigfield & Seefeldt [14]. Siraj-Blatchford &Siraj-Blatchford [15]. McWayne [16]. Hansen, Rosen &Gustafsson [17]. Lukanenok&Tammemae [18]. Mullis et al. [19]. Ichilov [20]. Dana [21]. Samuelsson [22]. Conlon et al. [23]. Chia-Chui [24]. Tse et al. [25]. Mathangwane& Arua [26]. Invariance [27]. Chiu and Chang [28]. Swalander & Taube [29]. Kennedy, Trong & Hill [30]. Sulkunen [31]. Rashid, Morris & Sevcik [32]. Ricci [33]. Haney & Hill [34]. Matuszny,Banda & Coleman [35]. Yi-Ling, Hwawei & Kam [36]. Netten, Verhoeven & Droop [37]. Belova et al. [38]. Petr &Badurina [39]. Petscher | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
مراجع | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,666 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,538 |