پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 592 |
| تعداد مقالات | 5,809 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,765,034 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,417,974 |
کاوشی در شیوه‌های بازنمایی مفهوم فلسفی شر در رمان حصار موش اثر حسین قسامی | ||
| پژوهش‌های ادبی ـ فلسفی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، مهر 1405، صفحه 187-208 اصل مقاله (1.74 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2026.30295.1161 | ||
| نویسندگان | ||
| ایوب مرادی* 1؛ رها جعفری2 | ||
| 1استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 2دانش‌آموخته دوره کارشناسی‌ارشد، رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 26 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 24 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 28 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| میان ادبیات و فلسفه از دیرباز پیوندی عمیق وجود داشته است. از سویی اندیشه‌های فلسفی به شکل‌های مختلف در متون ادبی انعکاس یافته‌اند و ازسوی‌دیگر بسیار فیلسوفان نامداری بوده‌اند که سودای خلق اثر ادبی داشته‌اند. در میان مفاهیم مختلف فلسفی، «شر» مفهومی است که توجه ویژۀ خالقان آثار ادبی، به‌ویژه ادبیات داستانی را به خود جلب کرده است. تاآنجاکه حتی نظریه‌پردازی همچون ژرژ باتای، بازتاب انواع شرور در آثار داستانی را یکی از شگردهای اصلی از بین بردن ملال در این آثار دانسته است. دراین‌میان حسین قسامی نویسندۀ جوان ایرانی، از معدود نویسندگانی است که به‌دلیل تحصیلات تخصصی در حوزۀ فلسفه، به مفاهیم فلسفی به‌ویژه مفهوم شر توجه خاص نشان داده است. او در رمان حصار موش این مفهوم را به‌صورت بنیادین کاویده است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-توصیفی و بر پایة خوانش فلسفی از متن، انواع شر را در این روایت بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهد که هرچند شر اخلاقی در کنش‌های فردی شخصیت‌ها متجلی است، اما محور اصلی روایت بر شر ساختاری استوار است. شری که هم در رفتار تحقیرآمیز مأموران یونانی نسبت به مهاجران و هم در خشونت انتقام‌جویانۀ مهاجران از این مأموران بازنمایی شده است. همچنین در ادامه شر آشوبی و آیینی نیز از دل همین ساختارهای معیوب سربرمی‌آورند و از رهگذر آیین‌های خشونت‌بار بازتولید می‌شوند. افزون بر این، قسامی با تشریح مفاهیم ابتذال شر، سرایت شر و شر انفعالی به خوانندۀ رمان متذکر می‌شود که تولید، تکثیر و تداوم شر لزوماً آگاهانه اتفاق نمی‌افتد بلکه در بسیاری از مواقع، بی‌عملی، عادت و اطاعت کورکورانه می‌تواند منشأ تولید و تداوم شرور باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نقد فلسفی؛ شر ساختاری؛ شر آشوبی؛ شر آیینی؛ ابتذال شر؛ رمان حصار موش | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A study of the representational Modes of the Philosophical Concept of Evil in Hisar-e Moush (The Mouse Fence) by Hossein Qassami | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ayoob Moradi1؛ Raha Jafari2 | ||
| 1Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. | ||
| 2Graduated from the Master's degree program in Persian Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| There has long been a deep and enduring bond among literature and philosophy. One of the philosophical concepts most frequently reflected in narrative literature is the concept of “evil”, which has become so central to fiction that even a theorist such as Georges Bataille considered the representation of various forms of evil one of the principal devices for dispelling monotony in narrative works. In this context, Hossein Qassami, a young Iranian novelist with specialized training in philosophy, is among the few writers who have shown particular attention to philosophical concepts, especially evil. In his novel ‘Hisar-e Moush’ (The Mouse Fence), he explores this concept in a fundamental way. Using a descriptive-analytical approach and a philosophical reading of the text, the present study examines the different forms of evil in this narrative. The findings show that although moral evil appears in the individual actions of the characters, the central axis of the novel is structural evil. This evil is represented both in the humiliating behavior of Greek officers toward migrants, as well as in the migrants’ vengeful violence against those officers. In addition, chaotic and ritual evil emerge from these defective structures and are reproduced through violent rituals. Qasami also shows that the production and spread of evil are not always conscious, but may also arise from passivity, habit, and blind obedience. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Philosophical Criticism, Structural Evil, Chaotic Evil, Ritual Evil, Banality of Evil, Hisar-e Moush (The Mouse Fence) | ||
| مراجع | ||
|
آرنت، هانا (1398). آیشمن در اورشلیم؛ گزارشی در باب شر، ترجمة زهرا شمس، تهران، نشر برج.
اسوندسن، لارس (1403). فلسفۀ شر، تهران: بیدگل.
باتای، ژرژ (1399). ادبیات و شر، ترجمۀ فرزاد کریمی، تهران: نشر سیب سرخ.
بخشنده، حمید. الیاس عارف‌زاده و آبتین گلکار (1399). «واکاوی شر در دو زمینۀ الهیات ارتدوکس و رمان برادران کارامازوف اثر فئودور داستایفسکی»، پژوهش‌های ادیانی، شمارة 16، صص 81-106.
بهار، مهرداد (1391). پژوهشی در اساطیر ایران، تهران: آگه.
پنج‌تنی، منیره (1396). «در کافۀ اگزیستانسیالیستی»، اطلاعات حکمت و معرفت، شمارۀ 3، صص 69-75.
داستایوفسکی، تئودور (1370). دفتر یادداشت روزانۀ یک نویسنده، ترجمۀ ابراهیم یونسی، تهران: انتشارات بزرگمهر.
رادفر، ابوالقاسم و احمد کیا (1389). «زیبایی‌شناسی شر بررسی تطبیقی جایگاه شر در نگاه فردوسی و شکسپیر با توجه به داستان ضحاک ماردوش و نمایشنامة مکبث»، کهن‌نامۀ ادب فارسی، دورة 1، شمارۀ 2، صص 29-52.
ژیژک، اسلاوی (1389). خشونت؛ پنج نگاه زیرچشمی، ترجمة علیرضا پاک‌نهاد، تهران: نشر نی.
شمس، زهرا (1398). مقدمۀ آیشمن در اورشلیم؛ گزارشی درباب ابتذال شر، تهران: نشر برج.
شیخ‌پور، اکرم و سعید بزرگ بیگدلی (1401). «بازکاوی یک مسئله، در دو مکتب ادبی، هنری و فکری: تحلیل شر از دیدگاه مولوی و شکسپیر (مطالعۀ موردی: داستان موسی و خضر و نمایش‌نامۀ مکبث»، پژوهش‌نامۀ مکتب‌های ادبی، شمارۀ 17، صص 165-193.
فروید، زیگموند (1396). تفسیر خواب، ترجمۀ احسان لامع و زهره روزبهانی، تهران: نشر نامک.
قسامی، حسین (1402). حصار موش، تهران: چشمه.
کوئن، دارل (1400). سرشت شر، ترجمۀ بهار رهادوست، تهران: هنوز.
محسن‌زادگان، امیر و همکاران (1395). «ژئوگفتمان جریان تکفیری IS و بازنمایی رسانه‌ای آن، با تمرکز بر رسانه‌های دیجیتال»، جغرافیا (انجمن جغرافیایی ایران)، شمارۀ 51، صص 399-436.
مرادی، ایوب (1401). «بررسی سرشت شر در رمانی از بلقیس سلیمانی براساس آراء دارل کوئن»، کاوش‌نامه، شمارۀ 54، صص 201-232.
نامور مطلق، بهمن و لیلا عیسی‌وند (1398). «خوانش ژیراری قضاوت سلیمان و نقاشی‌های آن با تأکید بر نقش قربانی»، مجلۀ رهپویۀ هنرهای تجسمی، شمارۀ 5، صص 5-12.
Arendt, Hannah (2019). Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil. Translated by Zahra Shams. Tehran: Borj. [in Persian] Asvendsen, Lars (2024). A Philosophy of Evil. Tehran: Bidgol. [in Persian] Bataille, Georges (2020 ). Literature and Evil. Translated by Farzad Karimi. Tehran: Sib-e Sorkh. [in Persian] Bakhshand, Hamid, Elias Arefzadeh, and Abtin Golkar (2020). “Vakavi-ye Shar dar Do Zamineh-ye Elahiyat-e Orthodox va Roman-e The Brothers Karamazov Asar-e Fyodor Dostoevsky [Exploring Evil in Two Fields of Orthodox Theology and the Brothers Karamazov by Fyodor Dostoevsky].” Pazhuheshhaye Adyani, no. 16, pp. 81–106. [in Persian] Bahar, Mehrdad (2012 ). Pazhuheshi dar Asatir-e Iran [Research on Iranian Mythology]. Tehran: Agah. [in Persian] Cohen, Daryl (2021). Seresht-e Shar [The Nature of Evil]. Translated by Bahar Rahadoust. Tehran: Hanooz. [in Persian] Dostoevsky, Fyodor (1991). A Writer’s Diary. Translated by Ebrahim Younesi. Tehran: Bozorgmehr. [in Persian] Freud, Sigmund (2017). The Interpretation of Dreams. Translated by Ehsan Lame ‘and Zohreh Roozbehani. Tehran: Namek. [in Persian] Mohsenzadegan, Amir, et al. (2016 ). “Jeo-gofteman-e Jaryan-e Takfiri-ye IS va Baznemayi-ye Resaneh-i An, ba Tamarkoz bar Resanehhaye Digital [The Geodiscourse of ISIS and Its Media Representation, with a Focus on Digital Media].” Geography (Iranian Geographical Association), no. 51, pp. 399–436. [in Persian] Moradi, Ayoob (2022). “Barrasi-ye Sheresht-e Shar dar Romani az Bolqeys Soleymani bar Asas-e Ara-ye Daryl Cohen [investigating the nature of "evil" in a novel by Belqis Soleimani based on the views of Daryl Koehn].” Kavoshnameh, no. 54, pp. 201–232. [in Persian] Namvar Motlagh, Bahman, and Leyla Isavand (2019). “Khanesh-e Girari-ye Qezavat-e Soleyman va Naqqashi-haye An ba Ta’kid bar Naqsh-e Qorbani [A Girardian Reading of the Judgment of Solomon and Its Paintings, with Emphasis on the Role of the Victim].” Majalleh-ye Rahpouyeh-ye Honarhaye Tajassomi, no. 5, pp. 5–12. [in Persian] Panjtani, Monireh (2017 ). “Dar Cafe-ye Existentialisti [In the Existentialist Café].” Ettela‘at-e Hikmat va Ma‘refat, no. 3, pp. 69–75.Qasami, Hossein (2023 ). Hisar-e Moush [Mouse Fence]. Tehran: Cheshmeh. [in Persian] Radfar, Abolqasem, and Ahmad Kia (2010). “Zibayi-shenasi-ye Shar: Barrasi-ye Tatbiqi-ye Jaygah-e Shar dar Negah-e Ferdowsi va Shakespeare ba Tavajjoh be Dastan-e Zahhak-e Mardush va Namayeshnameh-ye Macbeth [The Aesthetics of Evil: A Comparative Study of the Place of Evil in Ferdowsi and Shakespeare, with Reference to the Story of Zahhak and Macbeth].” Kohannama-ye Adab-e Farsi, vol. 1, no. 2, pp. 29–52. [in Persian] Shams, Zahra (2019). Introduction to Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil. Tehran: Borj. [in Persian] Sheikhpour, Akram, and Saeed Bozorg Bigdeli (2022 ). “Bazkavi-ye Yek Mas’aleh dar Do Maktab-e Adabi, Honari va Fekri: Tahlil-e Shar az Didgah-e Molavi va Shakespeare (Motale‘eh-ye Mowredi: Dastan-e Musa va Khezr va Namayeshnameh-ye Macbeth) [Revisiting a Problem in Two Literary, Artistic, and Intellectual Traditions: An Analysis of Evil in Rumi and Shakespeare, with Reference to the Story of Moses and Khidr and Macbeth].” Pazhuheshnameh-ye Maktabhaye Adabi, no. 17, pp. 165–193. [in Persian] Zizek, Slavoj (2010). Violence: Six Sideways Reflections. Translated by Alireza Paknezhad. Tehran: Ney. [in Persian]
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 87 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 31 |
||