| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,160,818 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,064,043 |
بازتاب فرایند فردیّت یابی اصالت وجودی در تمثیلات عرفانی مثنوی | ||
| پژوهشهای ادبی ـ فلسفی | ||
| دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 6، اسفند 1404، صفحه 29-49 اصل مقاله (407.81 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2025.29488.1117 | ||
| نویسنده | ||
| قدرت الله طاهری* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 21 خرداد 1404، تاریخ بازنگری: 09 مهر 1404، تاریخ پذیرش: 27 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| فرایند فردیّتیابی وجودی (Existential Individualization) اگرچه از حیث امکانی در ذات هر انسانی نهفته است و یک ویژگی نوعیّه محسوب میشود، ولی عملی شدن یا تحقّق آن امری نسبی است و افراد ویژه این فرایند خودشوندگیِ اصیل را طی میکنند. علیالقاعده، انسانها خود را در جمع و جماعت، آداب و رسوم، باورهای اعتقادی مقبول اجتماعی که در آن زندگی میکنند، منتشر کرده و از خود واقعی خویش غفلت میورزند. ولی برای معدودی از آدمها، این حالت انتشاریافتگی در جمع و اعتقادات جماعت، نوعی از دلزدگی، ملال و خارخار درونیِ دالّ بر نابسندگی به وجود میآورد و بر اساس یک حادثه، برخورد با فردی نامعمول، یا قرار گرفتن در معرض یک فکر و ایدۀ ویژه، از وضع نامساعد انتشاریافتگی خود در غیر و فراموشی خودِ اصیل-شان آگاهی مییابند و مسیر پرخطر تفرّد وجودی را آغاز میکنند. به نظر میرسد مولانا خود در تجربۀ زیستهاش هنگامی که در بطن سنّت خانوادگی و اجتماعی، علوم مدرسی و سنن زهدورزی مألوف را کسب کرده و بعد از بهاءولد سکّاندار ارشاد و ارائۀ خدمات دینی و معنوی به جماعت کثیر پیرامونش شده بود، خود را در غیر و جماعاتی منتشر کرده بود که منجر به فاصلهگرفتن از آن خود اصیلش گشته بود. دیدار با شمس تبریزی، همان رخداد ویژهای بود که او را به موقعیّت مرزی و سپس طی مراحل خودیابی وجودی کشاند و نهایتاً با کشف آن خودِ فراموششدۀ اصیل، به شخصیّتی کاملاً متمایز از طبقۀ عالمان مدرسی مبدّل شد. مولوی، این تجربۀ اصیل زیستۀ خود را به مکتبی عرفانی مبدّل ساخت و عصارۀ این تجربه و دانش و معرفت مرتبط با آن را در تمثیلات عرفانی مثنوی برای تعلیم و ارشاد خوانندگان برای آنکه آنها نیز بتوانند مسیر فردیّتیابی وجودی را طی کنند، به زبانی پر از رمز و کنایه بیان کرده است. ما در پژوهش حاضر، با رویکردی بینارشتهای و با استفاده از پارهای از آراء فیلسوفان اصالت وجودی فرایند فردیّتیابی وجودی را در دو تمثیل مهم مثنوی یعنی «قصّۀ آن شخص که اشتر ضالّۀ خود میجست» و «حکایت شخصی که خواب دید در مصر گنجی است و روانه شد» بررسی کردهایم تا نشان دهیم در این حکایتها مولوی، واقعیّت فاصله گرفتن انسانها از خود اصیلشان در میان جمع و جماعت و ضرورت آگاهی از این وضعیّت و آغاز فرایند خودیابی اصیل را بیان کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلسفۀ اصالت وجودی (Existentialism)؛ خودِ اصیل؛ فردیّتیابی؛ مثنوی معنوی؛ مولانا جلالالدّین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Reflection of the process of individualization of existential authenticity in the mystical allegories of the Masnavi | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ghodratallah taheri | ||
| Associate Professor of Persian Language and Literature, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Individuality is a universal quality in human beings, but few are able to recognize it. As a rule, human beings spread themselves out in the crowd, and in the passage of time, they lose their own reality. In a number of people, the spread in the group leads to boredom, and due to an accident, they become aware of their originality and begin the process of recognizing the uniqueness of their existence. Mawlana's experience of lived experience was so widespread that it resulted in the separation from his original self. His familiarity with Shams Tabrizi led him to the position of Boundary-Line Situation that transformed him into a distinct personality from the scholastic scientist. Mawlana transformed her lived experience into a mystical school, and this experience and the knowledge associated with it are summarized in the mystical allegories of the Masnavi, for the education and guidance of the readers, in a language full of mystery and irony. In the present paper, we are going to analyze the current situation with the help of a number of philosophers' views on the authenticity of existence and modern psychological perspectives. Several important allegories have been investigated in order to show that in all these stories, Rumi has expressed the critique of her present in the form of symbolic allegories and the reality of humans distancing themselves from their authentic selves in the midst of the community, and the necessity of beginning the process of authentic self-discovery. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Philosophy of Existentialism, authentic self, individualization, Masnavi, Jalal ad-Din Rumi | ||
| مراجع | ||
|
اسپرهم، داوود(1394) «مولانا و هویّت انسانی»، کهننامۀ ادب پارسی، سال ششم، شمارۀ چهارم، زمستان 1394، صص 1-20
تیلور، چارلز(1389) تنوّع دین در روزگار ما، دیداری دوباره با ویلیام جیمز، ترجمۀ مصطفی ملکیان، چاپ اوّل، نشر شور: تهران
جیمز، ویلیام(1391) تنوع تجربۀ دینی، ترجمۀ حسین کیانی، چاپ اوّل، حکمت: تهران
حسینی، سیّده زهرا و فرامرز قراملکی(1391) «از خودبیگانی، موقعیّت مرزی و مرگ در مثنوی»، مجلّۀ فلسفه و کلام اسلامی، سال چهل و پنجم، پاییز و زمستان 1391، صص 47- 65
رازی، نجمالدین(1345) معیار الصدق فی مصداق العشق یا رسالة عشق و عقل، مصحح: تقی تفضلی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب: تهران
رحمتی، انشاءالله (1388) «از ترس آگاهی تا غربت آگاهی»، ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت، اردیبهشت 1388، شمارۀ 2 (پیاپی 38)، صص 4-6
سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدودبن آدم (بیتا) دیوان اشعار، به سعی و اهتمام مدرّس رضوی، چاپ چهارم، انتشارات سنائی: تهران
سپهسالار، فریدون بن احمد(1391) رسالۀ سپهسالار، تصحیح و توضیح محمّدعلی موحّد، چاپ اوّل، نشر کارنامه: تهران
سولومون، رابرت سی(1401) شناخت اگزیستانسیالیسم، ترجمۀ داود صدیقی، چاپ اوّل، نشر نگاه معاصر: تهران
سهروردی، شهابالدّین یحیی(شیخ اشراق) (1380) مجموعه مصنّفات شیخ اشراق، تصحیح و تحشیه و مقدّمه سیّدحسین نصر، جلد سوّم، چاپ سوّم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: تهران
شمسالدّین محمّد تبریزی(1377) مقالات شمس تبریزی، تصحیح و تعلیق محمّدعلی موحّد، چاپ دوّم، انتشارات خوارزمی: تهران
علمالهدی، جمیله(1375) «بررسی اندیشۀ تعالی نزد مولوی و یاسپرس»، نامۀ فرهنگ، شمارۀ 23، پاییز 1375، صص 70- 85
کاپلستون، فردریک چارلز(1392) تاریخ فلسفه؛ از فیشته تا نیچه، ج هفتم، ترجمۀ داریوش آشوری، چاپ هفتم، انتشارات علمی و فرهنگی: تهران
کمپل، جوزف(1385) قهرمان هزارچهره، ترجمۀ شادی خسروپناه، چاپ اوّل، انتشارات گل آفتاب: مشهد
مککواری، جان(1396) مارتین هایدگر، ترجمۀ محمّدسعید حنایی کاشانی، انتشارات هرمس، تهران
مولانا، جلالالدّین محمّد(1356) کلیّات دیوان شمس تبریزی، با مقدّمه و تصحیح محمّد عبّاسی، انتشارات نشر طلوع: تهران
مولانا، جلالالدّین محمّد(1336) مثنوی معنوی، چاپ اوّل، انتشارات امیرکبیر: تهران
وارنوک، مری(1396) اگزیستانسیالیسم، ترجمۀ حسین کاظمی یزدی، چاپ دوّم، ماهگون: تهران
هایدگر، مارتین(1393) هستی و زمان، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان، چاپ چهارم، نشر نی: تهران.
Alam al-Huda, Jamileh (1996) "An Examination of the Concept of Transcendence in Rumi and Jaspers," Cultural Letter, Issue 23, Autumn 1996, pp. 70-85 Asperham, Davoud (2015) "Mawlana and Human Identity," Ancient Persian Literature, Volume 6, Issue 4, Winter 2015, pp. 1-20 Campbell, Joseph (2006) The Hero with a Thousand Faces, translated by Shadi Khosrowpanah, First edition, Gol Aftab Publications: Mashhad. (In Persian) Carlisle, Clare (2006) Kierkegaard: A guide for the perplexed, Printed and bound in Great Britain by Cromwell Press Ltd, Trowbridge. Wiltshin Copleston, Frederick Charles (1993) History of Philosophy; From Fichte to Nietzsche, Volume Seven, translated by Dariush Ashouri, Seventh edition, Scientific and Cultural Publications, Tehran. (In Persian) Ferreira, M. Jamie (2004) “Faith and Kierkegaardian Leap” in The Cambridge Companian to Kierkegaard, Edited by, Alstair Hannay & Gordon D. Marino, Cambridge University Press Gardiner, Patrick (1988) Kierkegaard, New York, Oxford University Press Heidegger, Martin (2014) Being and Time, translated by Abdolkarim Rashidian, fourth edition, Nashr Ney: Tehran. (In Persian) Hosseini, Sayyedeh Zahra and Faramarz Qaramaleki (2012) "Alienation, Border Position, and Death in Masnavi," Journal of Islamic Philosophy and Theology, Volume 45, Autumn and Winter 2012, pp. 47-65 James, William (2012) Diversity of Religious Experience, translated by Hossein Kiani, first edition, Hikmat: Tehran. (In Persian) Kierkegaard, Soren (1962) Philosophical Fragments, Originally Translated and Introduced by Dawid F. Swenson, Princeton University Press Malantschuk, Gregor (2003) Kierkegaard’s Concept of Existence, Edited and Translated by Howard V. Hong and Edna H. Hong, Marquette University Press McQuarrie, John (2017) Martin Heidegger, translated by Mohammad Saeed Hanaei Kashani, Hermes Publications, Tehran. (In Persian) Pattison. George (2003) Kierkegaard’s Upbuilding Discourses, Philosophy, theology, literature, Taylor & Francis e-Library, published by Routledge Podmore, Simom D (2011) Kierkegaard and the self before God: anatomy of the abyss, Indiana University Press Rahmati, Inshaallah (2009) "From the Fear of Awareness to the Alienation of Awareness," Monthly Journal of Information, Wisdom, and Knowledge, May 2009, No. 2 (Consecutive 38), pp. 4-6 Razi, Najm al-Din (1966) The Meyar al sedgh fi mesdagh al eshgh or Treatise love and reason, edited by Taqi Tafazzoli, Book Translation and Publication Institute: Tehran. (In Persian) Rumi, Jalal al-Din Muhammad (1957) Masnavi Ma'navi, first edition, Amir Kabir Publications: Tehran. (In Persian) Rumi, Jalal al-Din Muhammad (1977) Collected Works of the Divan of Shams Tabrizi, with an introduction and editing by Mohammad Abbasi, Tolu Publishing: Tehran. (In Persian) Sanai Ghaznavi, Abul-Majd Majdood ibn Adam (n.d.) Divan of Poems, edited and compiled by Modarres Razavi, fourth edition, Sanai Publications: Tehran. (In Persian) Schultz, Duane P.& Sydney Ellen Schultz (2005) Theories of Personality, Eight Edition, Wadsworth Cengage Learning, United States of America Sepahsalar, Fereydoun ibn Ahmad (2012) Treatise of Sepahsalar, edited and explained by Mohammad Ali Mohaghegh, first edition, Karnameh Publishing: Tehran. (In Persian) Shams al-Din Muhammad Tabrizi (1998) The Articles of Shams Tabrizi, edited and annotated by Mohammad Ali Mohahed, second edition, Kharazmi Publications: Tehran. (In Persian) Solomon, Robert C. (2022) Understanding Existentialism, translated by Davood Sedighi, first edition, Tehran: Contemporary Look Publishing. (In Persian) Suhrawardi, Shihab al-Din Yahya (Sheikh Ishraq) (2001) Collected Works of Sheikh Ishraq, edited and annotated with a preface by Seyyed Hossein Nasr, volume three, third edition, Research Institute for Humanities and Cultural Studies: Tehran. (In Persian) Taylor, Charles (2010) The Diversity of Religion in Our Time, A Revisit with William James, translated by Mostafa Malekian, First Edition, Shoor Publishing: Tehran. (In Persian) Warnock, Mary (2017) Existentialism, translated by Hossein Kazemi Yazdi, second edition, Tehran: Mahgun. (In Persian) Westphal, Merold (2004) Transcendence and Self-Transcendence: On God and the Soul, Indiana University Press | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 65 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 25 |
||