Related Links
Statistics
| Number of Journals | 32 |
| Number of Issues | 554 |
| Number of Articles | 5,380 |
| Article View | 8,161,418 |
| PDF Download | 6,064,433 |
Child at the Intersection of Institutional Structures: A Grounded Theory on the Issue of Childlessness/Single-Child Families in the City of Isfahan | ||
| جامعهشناسی نهادهای اجتماعی | ||
| Volume 12, Issue 26, February 2026, Pages 33-63 PDF (805.22 K) | ||
| DOI: 10.22080/ssi.2025.28788.2266 | ||
| Authors | ||
| Sahar Rezaei1; Ali Ruhani* 2; Abbas Askari-Nodoushan3; Malihe Alimondegari4 | ||
| 1Ph.D. in Sociology of social problems of Iran, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran. | ||
| 2Associate Professor of Sociology, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran,. | ||
| 3Professor of Demography, Department of Demography and Anthropology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran. | ||
| 4Associate Professor of Sociology, Department of Demography and Anthropology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran. | ||
| Receive Date: 07 March 2025, Revise Date: 21 April 2025, Accept Date: 22 May 2025 | ||
| Abstract | ||
| Objectives: In recent years, declining fertility rates in Iran and their potential consequences have become a focal point for policymakers. The present study aims to explain the significance of couples' lifestyles in shaping their decisions regarding childlessness or having only one child. Methods: To this end, employing a qualitative approach and the grounded theory methodology with Strauss and Corbin’s systematic approach, 30 in-depth interviews (from March to August 2024) were conducted with participants aged between 28 and 45 years. The interviews included 15 childless couples who had been married for at least three years and 15 one-child couples whose child was over five years old. The interviews continued until theoretical saturation was reached. Data collection was conducted using semi-structured interviews, and data analysis employed open, axial, and selective coding techniques. Results: The main categories identified in the study include: child-excluding poverty, child at the intersection of lifestyle, child at the intersection of social structures, child at the intersection of mental structures, childlessness as a compromise, the inclination toward childlessness in Iran, and single-child families as a compromise. The core category derived from these main categories was conceptualized as "structural/institutional compromise in childlessness/single-child families. Conclusion: The study’s findings indicate that modernization and development in Iran, in parallel with global trends, have led to profound cultural transformations. These changes are particularly evident in the shift in individuals’ lifestyles and the rise of individualism. In essence, cultural transformations are moving away from traditional family- and child-centered models toward individualistic frameworks. This shift has significantly influenced various aspects of family life, including childbearing patterns. As a result, structural and institutional factors, alongside personal beliefs, have simultaneously created major barriers to childbearing. | ||
| Keywords | ||
| Childbearing; Childless and Single-Child Couples; Grounded Theory; Isfahan; Lifestyle | ||
| References | ||
|
احمدی، حبیب؛ هاشمی، سمیه و روحانی، علی (1389). بررسی رابطۀ وسایل ارتباطی نوین با هویت جنسیتی جوانان شهر شیراز. فصلنامۀ زن و جامعه، 1(4)، 33-20.
استراوس، انسلم و کربین، جولیت (1391). مبانی پژوهش کیفی، فنون و مراحل تولید نظریۀ زمینهای. ترجمۀ ابراهیم افشار. تهران: نشر نی.
افشانی، سیدعلیرضا؛ ابویی، آزاده و روحانی، علی (۱۴۰۱). تجربۀ زیستۀ زنان نابارور از مسألۀ بیفرزندی. زن در توسعه و سیاست، ۲۰(۱)، ۱-۲۱.
ایمان، محمدتقی و روحانی، علی (1392). هویت اسلامی و هویتهای رقیب (هویت جهانی، ملی و قومی)؛ مطالعۀ موردی: دانشجویان دانشگاه شیراز. فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، 6(1)، 148-127.
آقایاریهیر، توکل؛ فرخینگارستان، مینا و لطیفیمجزه، سیده صدیقه (1395). فرزندآوری بهمثابه مخاطره (مطالعۀ کیفی زمینههای کمفرزندی در شهر تبریز). مطالعات راهبردی زنان، 19(73)، 33-7.
بربریان، اکبر (1380). جمعیت و تنظیم خانواده، تهران: انتشارات نور دانش.
پیلتن، فخرالسادات و رحمانیان، محمد (1394). بررسی جامعهشناختی عوامل مؤثر بر تمایل به فرزندآوری زنان و مردان متأهل، مورد مطالعه: زنان و مردان 25 تا 45 سالۀ شهر جهرم. مطالعات توسعۀ اجتماعی ایران، 7(2)، 134-121.
جعفریسیریزی، فائزه؛ عسکری ندوشن، عباس و علی روحانی (1402). مادری در قلمرو اجتماعی و فرهنگی: یک مطالعۀ کیفی انتقادی، مطالعات اجتماعی- روانشناختی زنان، 21(2 [75])، 217-179.
جعفریسیریزی، فائزه؛ عسکریندوشن، عباس و روحانی، علی (1401). مادران و تربیت نسل: کاوشی انتقادی از دغدغههای اجتماعی مادران در رابطه با فرزندپروری. مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی، 14(3)، 157-117.
حسینی، حاتم (1381). درآمدی بر جمعیتشناسی اقتصادی و اجتماعی و تنظیم خانواده، همدان، انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.
حمیدیفر، مهدی؛ کنعانی، محمدامین و عبادالهی چنذانق، حمید (1395). جامعه در مخاطره و فرزندآوری: مطالعهای در شهر رشت. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 11(22)، 135-101.
خواجهنوری، بیژن؛ روحانی، علی و هاشمی، سمیه (۱۳۹۱). گرایش به حجاب و سبکهای متفاوت زندگی، مطالعۀ موردی: زنان شهر شیراز. جامعهشناسی کاربردی، ۲۳(۳)، 166-141.
دهقانی، زهره (1391). بررسی تأثیر رسانههای جمعی پدیدۀ مدگرایی (مطالعۀ موردی دختران 15 تا 25 سال شهرستان شیراز)، (پایاننامۀ کارشناسی ارشد جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم).
سازمان ثبت احوال کشور (1403). درگاه آمارهای انسانی: داشبورد واقعۀ ولادت- 1402، تهران: سازمان ثبت احوال کشور. دسترسی (در تاریخ 27 بهمن 1403) از:
شمسقهفرخی، فریده؛ عسکریندوشن، عباس؛ زینابعینی، حسن و روحانی، علی (1402). کاربست روششناسی کیو در شناسایی الگوهای ذهنی مردم در مورد فرآیند فرزندآوری، مسائل اجتماعی ایران، 14(1)، 235-211.
شمسقهفرخی، فریده؛ عسکریندوشن، عباس؛ عینیزیناب، حسن؛ روحانی، علی و عباسیشوازی، محمدجلال (1401). در دوراهی تصمیم به فرزندآوری: واکاوی چالشهای فردی و اجتماعی فرزندآوری در بستر باروری پایین در شهر اصفهان. جامعهشناسی کاربردی، 33(4)، 28-1.
شمسقهفرخی، فریده؛ عسکریندوشن، عباس؛ عینیزیناب، حسن؛ روحانی، علی و عباسیشوازی، محمدجلال (1400). چالشهای اجرای سیاستهای تشویقی فرزندآوری: مطالعهای کیفی در شهر اصفهان، نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 16(32)، 112-79.
طاووسی، محمود؛ حائریمهریزی، علیاصغر؛ صدیقی، ژیلا؛ مطلق، محمداسماعیل؛ اسلامی، محمد؛ نقیزاده، فاطمه و همکاران (1396). تمایل به فرزندآوری و عوامل مرتبط با آن در ایران: یک مطالعۀ ملی. پایش، 16(4)، 410-401.
عباسیشوازی، محمدجلال و خانی، سعید (1393). ناامنی اقتصادی و باروری، مطالعۀ موردی زنان دارای همسر شهرستان سنندج. نامۀ انجمن جمعیت شناسی ایران، 9(17)، 76-37.
عباسیشوازی، محمدجلال؛ رازقی نصرآباد، حجیه بیبی و حسینیچاووشی، میمنت (1399). امنیت اقتصادی- اجتماعی و قصد باروری در شهر تهران. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 15(29)، 238-211.
علیمرادیان، مریم؛ رازقینصرآباد، حجیه بیبی؛ علیمندگاری، ملیحه و عسکریندوشن، عباس (1401). تأخیر در تولد فرزند دوم: تحلیل دورۀ ماندگاری در وضعیت تکفرزندی در شهر خرمآباد. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 17(34)، 111-73.
قانع مخلصونی، زهرا؛ رازقی نصرآباد، حجیه بیبی؛ عسکریندوشن، عباس و کلاتهساداتی، احمد (1400). مادران جایگزین، انگیزههای تصمیمگیری و احساس تعهد: یک نظریۀ زمینهای، نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 16(31)، 157-133.
مباشری، محمود؛ علیدوستی، معصومه؛ حیدریسورشجانی، سعید؛ خسروی، فرزین؛ خلفیان، پوران و جلیلیان، محسن (1392). تعیین مهمترین عوامل تأثیرگذار بر الگوی باروری خانوادههای تکفرزند و بدونفرزند شهرستان شهرکرد در سال 1392. مجلۀ علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، 21(6)، 70-63.
محمودیان، حسین؛ محمدپور، احمد و رضایی، مهدی (1388). زمینههای کمفرزندآوری در استان کردستان: مطالعۀ موردی شهر سقز. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 4(8)، 122-85.
مدیری، فاطمه و قاضیطباطبایی، محمود (1397). بررسی تأثیر کیفیت زندگی زناشویی بر قصد فرزندآوری. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 5(12)، 94-73.
مرکز آمار ایران (1400). محاسبۀ باروری کل با روش مستقیم با منابع مختلف داده به تفکیک استان 1399-1395، (13/2/1401)
مرکز آمار ایران (1401). میزان باروری به تفکیک ایران و ایرانی و استان 1400-1396. برگرفته از:
مهربانی، وحید (1393). بررسی مقایسهای الگوها و مکاتب اقتصاد باروری با به کارگیری دادههای ایران. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 8(16)، 27-5.
نعمتیان، ساره و نوغانی دخت بهمنی، محسن (1400). فرآیند تصمیمگیری زوجین در تأخیر فرزندآوری و شرایط اجتماعی دخیل در آن. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 8(18)، 173-149.
https://doi.org/10.22080/ssi.2022.22905.1955
Abbasi-Shavazi, M. J. & Khani, S. (2014). Economic insecurity and fertility: Case study of married women in Sanandaj district. Journal of Population Association of Iran, 9(17), 37-76. [In Persian]. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1735000.1393.9.17.2.8 Abbasi-Shavazi, M. J., Razeghi-Nasrabad, H.B & Hosseini-Chavoshi, M. (2020). Socio- economic security and fertility intention in Tehran city. Journal of Population Association of Iran, 15(29), 211-238. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2020.243924 Afshani, S. A., Abooei, A. & Ruhani, A. (2022). Lived experience of infertile women of their infertility issue. Woman in Development & Politics, 20(1), 1-21. [In Persian]. https://doi.org/10.22059/jwdp.2021.327319.1008049 Aghayari hir, T., Farokhi nekarestan, M. & Latifi mojreh, S. S. (2016). Childbearing as risk: (Qualitative study of milieu for bearing few children in Tabriz city). Women's Strategic Studies, 19(73), 7-33. [In Persian]. https://doi.org/10.22095/jwss.2016.44367 Ahmadi, H., Hashemi, S., & Ruhani, A. (2010). A study of the relationship between modern communication technologies and gender identity of students a case study of high school students of Shiraz. Quarterly Journal of Woman and Society, 1(4), 20-33. [In Persian]. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20088566.1389.1.4.3.3 Alimoradiyan, M., Razeghi Nasrabad, H. B., Alimondegari, M. & Askari-Nodoushan, A. (2023). Delay in the second birth: An analysis of the length of waiting time from first to the second birth among women in the City of Khorramabad, Iran. Journal of Population Association of Iran, 17(34), 73-111. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2023.1983029.1258 Berberian, A. (2002). Population and family planning, Tehran: Noorbakhsh Publications. [In Persian]. Brough, M., & Sheppard, P. (2022). Fertility decision-making in the UK: Insights from a qualitative study among British men and women. Social Sciences, 11(9), 409-432. https://doi.org/10.3390/socsci11090409 Dehghani, Z. (2012). Investigating the impact of mass media on the phenomenon of fashionism (case study of girls aged 15 to 25 in Shiraz), (Master's thesis in Sociology, Islamic Azad University, Jahrom Branch). [In Persian]. Emmott, E.H., Myers, S., & Page. (2021). Who cares for women with children? Crossing the bridge between disciplines. Philosophical Transactions of the Royal Society B, 376(1827), https://doi.org/10.1098/rstb.2020.0019 Emokpae, M. A., & Brown, S. I. (2021). Effects of lifestyle factors on fertility: practical recommendations for modification. Reproduction and Fertility, 2(1), R13-R26. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35128442/ Easterlin, R. A. (1976). The conflict between aspirations and resources. Population and Development Review, 417-425. https://doi.org/10.2307/1971619 Ermisch, J. (2001). Family theory: Economics of childbearing. in N. J. Smelser & P. B. Baltes (Eds.), In International encyclopedia of the social and behavioral sciences, (pp. 5378-5383). Oxford: Elsevier Gafari Sirizi, F., Askari Nodoushan, A. & Ruhani, A. (2023). Motherhood in socio-cultural context a critical qualitative study. Women's Studies Sociological and Psychological, 21(2), 179-217. [In Persian]. https://doi.org/10.22051/jwsps.2022.40022.2615 Gafari Sirizi, F., Askari-Nodoushan, A. & Ruhani, A. (2022). Mothering and childrearing: A critical exploration of mothers’ social concerns about parenting. Interdisciplinary Studies in the Humanities, 14(4), 117-175. [In Persian]. https://doi.org/10.22035/isih.2022.4801.4707 Ghane-Mokhallesouni, Z., Razeghi-Nasrabad, H. B., Askari-Nodoushan, A. & Kalate Sadati, A. (2021). Surrogate mothers, decision motivations and sense of commitment: A grounded theory. Journal of Population Association of Iran, 16(31), 97-131. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2022.547593.1217 Goode, W. J. (1963). World revolution and family patterns, London: Free Press Glencoe. Hamidifar, M., Kanani, M. A. & Abdollahi chanzanaq, H. (2017). Voluntary childless' sight on childbearing: A study in Rasht. Sociological Cultural Studies, 8(3), 25-50. [In Persian]. https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_2896.html Hosseini, H. (2002). An introduction to socio-economic demography and family planning. Hamedan, Bu Ali Sina University Publications. [In Persian]. Iman, M. & Ruhani, A. (2013). Islamic identity and competitive identities (global, national and ethnic identity); A case study of Shiraz university students. Journal of Iranian Cultural Research, 6(1), 127-148. [In Persian]. https://doi.org/10.7508/ijcr.2013.21.006 Iran Statistics Center. (2021). Calculating total fertility using the direct method with different data sources by province2016-2020. [In Persian]. Accessed from: https://www.amar.org.ir/Portals/0/News/1400/barvari.pdf Iran Statistics Center. (2022). Fertility rate by country, Iranian, and province 2017-2021. [In Persian]. Accessed from: https://amar.org.ir/population-and-migration#28514 Khajenoori, B., Ruhani, A. & Hashemi, S. (2012). Tendency towards veil and different lifestyles case Study: Shiraz women. Journal of Applied Sociology, 23(3), 141-166. [In Persian]. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20085745.1391.23.3.7.4 Lesthaeghe, R. (2010). The unfolding story of the second demographic transition‚ Population and Development Review, 36 (2), 211-251. https://doi.org/10.1111/j.1728-4457.2010.00328.x Lesthaeghe, R. (2020). The second demographic transition, 1986–2020: sub-replacement fertility and rising cohabitation—a global update‚ Genus‚ 76 (10) ‚ 1-38. https://link.springer.com/article/10.1186/s41118-020-00077-4 Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publication. Mahmoudian, H., Mohammadpur, A. & Rezaei, M. (2009). The contexts of low childbearing in Kurdistan: The case study of Saghez city. Journal of Population Association of Iran, 4(8), 85-122. [In Persian]. https://www.jpaiassoc.ir/article_722546.html Mehrbani, V. (2014). A comparative study of economic schools of fertility by using data from Iran. Journal of Population Association of Iran, 8(16), 5-27. [In Persian]. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1735000.1392.8.16.1.8 Mobasheri M, Alidosti M, Sorshajani S, khosravi F, khalafian P, Jalilian M. (2013). Determination of the most important factors influencing the fertility patterns of single child and without child families in Shahr-e-kord city in 2013. J. Ilam Uni. Med. Sci. 21 (6), 63-70. [In Persian]. http://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-1435-fa.html Modiri, F., & Ghazi Tabatabaie, M. (2019). A study on the effects of the quality of marital life on the childbearing intention. Sociology of Social Institutions, 5(12), 73-94. [In Persian]. https://doi.org/10.22080/ssi.1970.2133 National Civil Registration Organization (2024). Human statistics portal: Birth event dashboard - 2023, Tehran: National Civil Registration Organization. Accessed (On February 27, 2024). [In Persian]. https://sabteahval.ir Nematian, S., & Noghani Dokht Bahmani, M. (2022). The impact of couples' decision-making process in delayed childbearing and related social conditions. Sociology of Social Institutions, 8(18), 139-173. [In Persian]. https://doi.org/10.22080/ssi.2022.22905.1955 Piltan, F., & Rahmanian, M. (2015). Investigating factors affecting the tendency toward childbearing among married men and women (case of study: men and women aged 25 TO 45 years Old in Jahrom). Journal of Iranian Social Development Studies (JISDS), 7(2 (26)), 121-134. [In Persian]. https://sid.ir/paper/231884/en Shams Gahfarokhi, F., Askari-Nodoushan, A., Eini-Zeinab, H., Ruhani, A. & Abbasi-Shavazi, M. J. (2022). At the crossroad of decision to have children: An analysis of individual and social childbearing challenges in the context of low fertility in Isfahan. Journal of Applied Sociology, 33(4), 1-28. [In Persian]. https://doi.org/10.22108/jas.2022.132711.2269 Shams Gahfarokhi, F., Askari-Nodoushan, A., Eini-Zeinab, H., & Ruhani, A. (2023). The application of Q-methodology for identifying the mental patterns of the people of Isfahan city about childbearing. Social Problems of Iran, 14(1), 211-235. [In Persian]. https://doi.org/10.61186/jspi.14.1.211 Shams-Ghahfarokhi, F., Askari-Nodoushan, A, Eini-Zinab, H., Ruhani, A. & Abbasi-Shavazi, M. J. (2021). Challenges of new pronatalist population policies and programs in Iran: A qualitative study in the city of Isfahan. Journal of Population Association of Iran, 16(32), 79-112. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2022.559285.1242 Soederberg, M., Christensson, K., Lundgren, I., & Hildingsson, I. (2015). Women's attitudes towards fertility and childbearing–A study based on a national sample of Swedish women validating the Attitudes to Fertility and Childbearing Scale (AFCS). Sexual & Reproductive Healthcare, 6(2), 54-58. https://doi.org/10.1016/j.srhc.2015.01.002 Strauss, A., & Corbin, J. (2012). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. (Translated to persian by E. Afshar), Tehran: Ney publications. [In Persian]. Tavousi, M., Haerimehrizi, A.A., Sadighi, J., Esmaeil Motlagh, M., Eslami, M., Naghizadeh, F, et al (2017). Fertility desire among Iranians: A nationwide study. Payesh, 16 (4), 401-410. [In Persian]. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.16807626.1396.16.4.1.4 Van de Kaa, D.J. (1987). Europe’s second demographic transition. Population Bulletin, 42 (1), 1-59. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12268395/ Van de Kaa, D.J. (2001). Postmodern fertility preferences: from changing value orientation to new behavior‚ Population and Development Review, 27 (1) ‚ 290-331. | ||
|
Statistics Article View: 33 PDF Download: 40 |
||