پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 557 |
| تعداد مقالات | 5,426 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,238,511 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,125,260 |
مارکسیسم ایرانی و مانیفست ادبی (نگاهی به مانیفستهای ادبیِ مارکسیستهای ایرانی با تکیه بر آرای احسان طبری) | ||
| پژوهشهای ادبی ـ فلسفی | ||
| دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 7، اردیبهشت 1405، صفحه 231-252 اصل مقاله (1.74 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/lpr.2025.30590.1169 | ||
| نویسنده | ||
| فرشته فرضی شوب* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 03 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 24 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 13 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| مانیفستها متونی هستند که غالباً گروهها یا احزاب سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، ادبی... در نقد اندیشههای مسلط بر جامعه مینویسند و تعریف جدیدی از آن ارائه میدهند. برای مثال میتوان به مانیفستهای احزاب چپ در ایران اشاره کرد که متأثر از آموزههای مارکسیسم ـ لنینیسم به وجود آمدند و به بازتعریف مرز میان هنر (ادبیات) و ایدئولوژی پرداختند. مانیفست حزب توده، مهمترین مانیفست نوشته شدۀ احزاب چپ در ایران است که به تبعیت از مرامنامۀ ادبی حزب کمونیست (رئالیست سوسیالیستی) ادبیات را ابزار نقد سرمایهداری، مبارزۀ طبقاتی و وسیلۀ آگاهیبخشی طبقۀ فرودست برشمرد و چهارچوبی جدید برای تولید آثار هنری (ادبی) تعیین کرد. این پژوهش که با روش توصیفی – تحلیلی انجام شده، در پی آن است با مطالعۀ آثار احسان طبری، بهعنوان بزرگ-ترین تئوریسین حزب توده در ایران، تأثیر اندیشههای مارکسیستی – لنینیستی بر دیدگاهها و آرای ادبی وی را موردبررسی قرار دهد. نتیجۀ پژوهش نشان میدهد احسان طبری علیرغم التزام شدید به مرامنامۀ ادبی حزب کمونیست، بهدلیل تأثیر مستقیم از اندیشههای مارکس در مواردی نیز نگاهی انتقادی بدان دارد و تابع محضِ آن نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مارکسیسم – لنینیسم؛ رئالیست سوسیالیستی؛ حزب توده؛ مرامنامۀ ادبی؛ احسان طبری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Iranian Marxism and the Literary Manifesto: A Look at Literary Manifestos Written by Iranian Marxists with a Focus on the Views of Ehsan Tabari | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Fereshteh Farzishoob | ||
| Assistant Professor of the Persian Language and Literatere Department at Golestan University, Gorgan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Manifestos are texts typically produced by political, social, cultural, or literary groups or parties to critique dominant ideologies in society and offer new definitions thereof. A prime example is the manifestos of leftist parties in Iran, which emerged under the influence of Marxist-Leninist teachings and sought to redefine the boundaries between art (literature) and ideology. The Tudeh Party Manifesto is the most significant manifesto produced by leftist parties in Iran. Following the literary doctrine of the Communist Party (Socialist Realism), it characterized literature as a tool for criticizing capitalism, engaging in class struggle, and raising consciousness among the subordinate class, thereby establishing a new framework for producing artistic (literary) works.This research, conducted using a descriptive-analytical method, seeks to examine the influence of Marxist-Leninist thought on the literary perspectives and opinions of Ehsan Tabari, as the foremost theorist of the Tudeh Party in Iran, by studying his works. The findings indicate that despite Ehsan Tabari's strong commitment to the Communist Party's literary manifesto, due to being directly influenced by Marx's ideas, he occasionally adopts a critical view towards it and is not its absolute follower. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Marxism-Leninism, Socialist Realism, Tudeh Party, Literary Doctrine, Ehsan Tabari | ||
| مراجع | ||
|
ایگلتون، تری ( 1383) مارکسیسم و نقد ادبی، ترجمه: اکبر معصوم بیگی، تهران: نشر دیگر.
احمدی، بابک (1382) واژه نامۀ فلسفی مارکس، تهران: نشر مرکز.
احمدی، محمدعلی (1397) گفتمان چپ در ایران (دورۀ قاجار و پهلوی اول)، تهران: ققنوس.
آدمیت، فریدون (1363) فکر دموکراسی اجتماعی در نهضت مشروطیت ایران، تهران: پیام.
امن خانی، عیسی (1400) نگاهی تازه به نظریۀ ادبی، تهران: خاموش.
ـــــــــــــــ (1398) تبارشناسی نقد ادبی ایدئولوژیک، تهران: خاموش.
ــــــــــــــــ ( 1401) دربارۀ تجدد ادبی، تهران: خاموش.
باتامور و دیگران( 1388) فرهنگنامۀ اندیشۀ مارکسیستی، ترجمه: اکبر معصومبیگی، تهران: بازتاب نگار.
تایسن، لُیس (1387) نظریههای نقد ادبی معاصر، ترجمه: مازیار حسین زاده – فاطمه حسینی، ویراستار: حسین پاینده، تهران: نشر نگاه امروز و حکایت قلم نوین.
پارسینژاد، ایرج (1388) احسان طبری و نقد ادبی، تهران: سخن.
جامی (1371) گذشته چراغ راه آینده است، ویراستار: بیژن نیک بین، تهران: نیلوفر.
حکمت، علی اصغر( تیرماه 1325) شعر فارسی در عصر معاصر. چاپ شده در کتاب نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران، 1326.
خاورینژاد، سعید ( 1394) هنر و القای ایدئولوژی(واکاوی تبلیغات سیاسی در آثار هنری شوروی) تهران: شادرنگ.
خسروپناه، محمد حسین ( 1389) سرآغاز رئالیسم سوسیالیستی در ایران، فصلنامۀ فرهنگ، ادب و تاریخ، پاییز و زمستان، شمارۀ52 ، صص 199-228.
رواسانی، شاپور( 1384) نهضت جنگل، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
ژدانف، آندرهئی (1375) سخنرانی آندرهئی ژدانف در کنگرۀ نویسندگان شوروی، ترجمۀ رضا سید حسینی، نشریۀ کلک، شمارههای 76 تا 79، صص179-186.
سیاح، فاطمه ( تیرماه 1325) سخنرانی در نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران. چاپ شده در کتاب نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران.
سیم، استوارت (1389) مارکسیسم و زیبایی شناسی، ترجمه: مشیت علایی، تهران: مؤسسۀ ترجمه و نشر آثار هنری (متن).
علمداری، کاظم (1398) هنر و ادبیات در سوسیالیسم (نظر و عمل)، تهران: توسعه.
علوی، بزرگ، (تیرماه 1325) سخنرانی در نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران. چاپ شده در کتاب نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران، 1326.
طبری، احسان (تیرماه 1325) بحث دربارۀ نظم معاصر. چاپ شده در کتاب نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران، 1326.
ــــــــــــــ (1366 ) کژراهه(خاطراتی از تاریخ حزب توده) تهران: امیرکبیر.
ــــــــــــــ (1359) مسائلی از فرهنگ و هنر و زبان، تهران: مروارید.
ــــــــــــــ (1360) نوشتههای فلسفی و اجتماعی، تهران: انتشارات حزب تودۀ ایران.
فرهنگ، بهرام (1389) دو قطعنامه و یک کنگره (تصویری از اوضاع ادبی شوروی در دهههای 20 و 30) فصلنامۀ فرهنگ، ادب و تاریخ، پاییز و زمستان، شمارۀ 52، صص 31-76.
فوسارو، دیهگو(بیتا) فلسفه و امید (تفسیر ارنست بلوخ و کارل لوویت از مارکس) ترجمه: شروین طاهری، ویراستاران: فرزاد عظیمبیک –علی ذوالقدر، نشر: حلقۀ تجریش.
قزلسفلی، محمد تقی(1391)، زیبایی شناسی و سیاست، بابلسر، انتشارات دانشگاه مازندران.
کسرایی، سیاوش (1382) در هوای مرغ آمین ( نقدها، داستانها، گفتگوها)، تهران: نشر نادر.
مارکس، کارل و انگلس، فریدریش ( 1385) مانیفست حزب کمونیست، ترجمه: محمد پورهرمزان، انتشارات حزب تودۀ ایران.
نوشین، عبدالحسین (1325) سخنرانی در نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران. چاپ شده در کتاب نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران، 1326.
یزدانی، سهراب (1391) اجتماعیون عامیون، تهران: نشر نی.
Eagleton, Terry (2004) *Marxism and Literary Criticism*, translated by Akbar Masoum Beigi, Tehran: Nashr Digar. Ahmadi, Babak (2003) *Marx Philosophical Dictionary*, Tehran: Nashr Markaz.[In Persian] Ahmadi, Mohammad Ali (2018) *Left Discourse in Iran (Qajar and Early Pahlavi Era)*, Tehran: Qoqnoos.[In Persian] Adamiyat, Fereydoun (1984) *Social Democracy in the Iranian Constitutional Movement*, Tehran: Payam.[In Persian] Amn Khani, Isa (2021) *A Fresh Look at Literary Theory*, Tehran: Khamoosh. .[In Persian] - ——— (2019) Genealogy of Ideological Literary Criticism*, Tehran: Khamoosh. .[In Persian] - ——— (2022) On Literary Modernity*, Tehran: Khamoosh. .[In Persian] Botamore et al. (2009) *Dictionary of Marxist Thought*, translated by Akbar Masoum Beigi, Tehran: Bazarang Negar. Tyson, Lois (2008) *Critical Theory Today*, translated by Maziar Hosseinzadeh and Fatemeh Hosseini, editor: Hossein Payandeh, Tehran: Nashr Negah Emrooz and Hekayat Ghalam Novin. Parsi Nejad, Iraj (2009) *Ehsan Tabari and Literary Criticism*, Tehran: Sokhan. .[In Persian] Jami (1992) *The Past is the Lantern of the Future*, editor: Bijan Nikbin, Tehran: Niloufar. .[In Persian] Hekmat, Ali Asghar (July 1946) *Persian Poetry in the Contemporary Era*. Published in *First Congress of Iranian Writers*, 1947. .[In Persian] Khavari Nejad, Saeed (2015) *Art and Ideological Imposition (Analysis of Political Propaganda in Soviet Artworks)*, Tehran: Shadrang. .[In Persian] Ravasani, Shapour (2005) *The Jungle Movement*, Tehran: Office of Cultural Research. .[In Persian] Siah, Fatemeh (July 1946) *Speech at the First Congress of Iranian Writers*. Published in *First Congress of Iranian Writers*.[.[In Persian] Sim, Stuart (2010) *Marxism and Aesthetics*, translated by Masihit Alaei, Tehran: Moton. Almadari, Kazem (2019) *Art and Literature in Socialism (Theory and Practice)*, Tehran: Tose'e.[In Persian] Alavi, Bozorg (July 1946) *Speech at the First Congress of Iranian Writers*. Published in *First Congress of Iranian Writers*, 1947.[In Persian] Tabari, Ehsan (July 1946) *Discussion on Contemporary Order*. Published in *First Congress of Iranian Writers*, 1947.[In Persian] - ——— (1987) Dead End (Memoirs from Tudeh Party History)*, Tehran: Amir Kabir.[In Persian] - ——— (1980) Issues in Culture, Art, and Language*, Tehran: Morvarid.[In Persian] - ——— (1
981) Philosophical and Social Writings*, Tehran: Tudeh Party of Iran Publications.[In Persian] Fussaro, Diego (n.d.) *Philosophy and Hope (Interpretation of Ernst Bloch and Karl Lowith on Marx)*, translated by Shervin Tahri, editors: Fereydoun Azim Beik and Ali Zolghadr, Tehran: Halgheh Tajrish. Ghazelsafli, Mohammad Taghi (2012) *Aesthetics and Politics*, Babolsar: Mazandaran University Press.[In Persian] Kasraei, Siahoush (2003) *In the Air of the Amen Bird (Critiques, Stories, Conversations)*, Tehran: Nashr Nader.[In Persian] Marx, Karl and Engels, Friedrich (2006) *Communist Manifesto*, translated by Mohammad Pourhermezan, Tudeh Party of Iran Publications. Nushin, Abdolhossein (1946) *Speech at the First Congress of Iranian Writers*. Published in *First Congress of Iranian Writers*, 1947.[In Persian] Yazdani, Sohrab (2012) *Socialist Populists*, Tehran: Nashr Ney.[In Persian]
Articles Zhdanov, Andrei (1996) *Andrei Zhdanov's Speech at the Soviet Writers' Congress*, translated by Reza Seyed Hosseini, Kelk Magazine, issues 76-79, pp. 179-186. Khosropanah, Mohammad Hossein (2010) *The Beginning of Socialist Realism in Iran*, Farhang, Adab va Tarikh Quarterly, Fall-Winter, Issue 52, pp. 199-228.[In Persian] Farhang, Bahram (2010) *Two Resolutions and One Congress (A Picture of the Soviet Literary Situation in the 1920s and 1930s)*, Farhang, Adab va Tarikh Quarterly, Fall-Winter, Issue 52, pp. 31-76.[In Persian]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 37 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 12 |
||