پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 554 |
| تعداد مقالات | 5,405 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,198,905 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,090,210 |
ارزیابی نقدهای معرفتشناختی و روشی علامه مجلسی بر فلسفه اسلامی: بررسی چهار محور بنیادین | ||
| کاوشهای فلسفه و دین | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی اصیل (Original Article) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jepr.2026.30942.1317 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مهدوی* 1؛ محمد عظیمی2؛ مهدی منزه3 | ||
| 1دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تبریز | ||
| 2استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تبریز، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، تبریز، ایران، | ||
| 3استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تبریز، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، تبریز، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 07 دی 1404، تاریخ بازنگری: 18 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 20 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی دیدگاههای علامه محمدباقر مجلسی درباره فلسفه اسلامی انجام شده است. دادههای تحقیق شامل منابع دست اول همچون بحارالأنوار، رسائل علامه مجلسی و متون فلسفی مسلمانان مانند آثار ابنسینا، سهروردی و ملاصدرا و همچنین منابع ثانوی پژوهشگران معاصر در فلسفه اسلامی، تاریخ علم و کلام شیعی میباشد. روش جمعآوری دادهها مبتنی بر مرور نظاممند متون و استخراج محورهای انتقادی مجلسی و روش پردازش دادهها بر اساس تحلیل تطبیقی و استدلال نقادانه بوده است. یافته های تحقیق نشان میدهد که محورهای اصلی نقد مجلسی عبارتاند از خاستگاه غیر وحیانی فلسفه، ادعای استقلال عقل از وحی، روش تأویل فلسفی و اختلاف میان مکاتب فلسفی. تحلیل تطبیقی نشان میدهد فلاسفه اسلامی عقل را نه در تقابل با وحی بلکه در امتداد آن میدانستند و تأویل فلسفی را در چارچوب قواعد عقل و نصّ برای فهم ژرفتر دین بهکار میبردند. بررسی دیدگاه مجلسی در بستر اجتماعی و فکری عصر صفوی نیز بیانگر تلاش او برای صیانت از مرجعیت وحی و جلوگیری از انحراف فهم دینی است. این پژوهش نشان میدهد نقدهای علامه مجلسی، هرچند از منظر روششناسی فلسفی کامل نیست، اما نقش مهمی در حفاظت از مبانی معرفت دینی و شکلدهی گفتوگو میان عقل و نقل در سنت اسلامی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علامه مجلسی؛ فلسفه اسلامی؛ تأویل فلسفی؛ نقد فلسفه؛ تحلیل تطبیقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Evaluation of Allameh Majlesi’s Epistemological and Methodological Critiques of Islamic Philosophy: An Examination of Four Fundamental Axes | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohammad azimi2؛ mahdi monazzah3؛ | ||
| 2Assistant Professor, Department of Islamic Studies, University of Tabriz, Faculty of Theology and Islamic Sciences, Tabriz, Iran | ||
| 3Assistant Professor, Department of Islamic Studies, University of Tabriz, Faculty of Theology and Islamic Sciences, Tabriz, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to provide a critical analysis of Allameh Mohammad Baqer Majlesi’s views on Islamic philosophy. The research data consist of primary sources such as Bihār al-Anwār, the treatises of Allameh Majlesi, and the philosophical texts of Muslim philosophers, including the works of Ibn Sīnā (Avicenna), Suhrawardī, and Mullā Ṣadrā, as well as secondary sources by contemporary scholars in Islamic philosophy, the history of science, and Shiʿi theology. Data collection was based on a systematic review of texts and the extraction of Majlesi’s critical axes, while data analysis was conducted through comparative analysis and critical reasoning. The findings indicate that the main axes of Majlesi’s critique include the non-revelatory origins of philosophy, the claim of the independence of reason from revelation, the method of philosophical interpretation (taʾwīl), and the disagreements among philosophical schools. Comparative analysis shows that Islamic philosophers regarded reason not as opposed to revelation but as complementary to it, and employed philosophical interpretation within the framework of rational and textual principles in order to achieve a deeper understanding of religion. Examining Majlesi’s views within the social and intellectual context of the Safavid era also reveals his effort to safeguard the authority of revelation and to prevent deviations in religious understanding. This study demonstrates that although Allameh Majlesi’s critiques are not fully developed from the standpoint of philosophical methodology, they nevertheless play an important role in preserving the foundations of religious epistemology and in shaping the dialogue between reason and revelation within the Islamic tradition. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Allameh Majlesi, Islamic philosophy, philosophical interpretation (taʾwīl), critique of philosophy, comparative analysis | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||