پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 581 |
| تعداد مقالات | 5,697 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,634,830 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,312,465 |
پیوند متناقض محیطزیست و گردشگری در توسعۀ روستاهای پیرامون کلانشهرهای ایران مطالعۀ روستای لواسان بزرگ در شهرستان شمیرانات | ||
| برنامه ریزی و توسعه گردشگری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/jtpd.2026.32390.4126 | ||
| نویسندگان | ||
| موسی عنبری* ؛ مرجان خاکساری رنانی | ||
| دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 21 تیر 1405، تاریخ بازنگری: 21 مرداد 1405، تاریخ پذیرش: 28 مرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| در دهههای اخیر، روستاهای پیرامون کلانشهرها تحت تأثیر همافزایی تعاملات شهریـروستایی و پیامدهای ناخواستۀ توسعه قرارگرفتهاند. این وضعیت تناقضی در حفظ و بهرهوری از منابع طبیعی و محیطزیست این مناطق پدید آوردهاست. این روستاها اغلب به کانون گردشگری، سکونت موقت و مصرف فراغتی طبیعت تبدیل شدهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوند متناقض محیطزیست و گردشگری در فرآیند توسعۀ روستای لواسان بزرگ، پیرامون کلانشهر تهران، با رویکرد کیفی و روش میدانی انجامشد. دادهها از طریق مشاهده میدانی، بررسی اسناد محلی و مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوریگردید. 30 مصاحبه فردی و گروهی با مسئولین و ساکنین محلی، با روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها نشانمیدهد گردشگری در روستای مورد مطالعه، نه در چارچوب الگویی پایدار و اجتماعمحور، بلکه عمدتاً بهصورت گردشگری آخرهفتهای، فصلی، مصرفی و وابسته به جمعیت غیربومی گسترش یافتهاست. درنتیجه، درک از محیطزیست با تعاریف شهرنشینان و گردشگران همسو شده و محیطزیستی فانتزی، مصرفی و دور از معیشت و طبیعت بومی، بر فضایزیستی روستا چیره گشتهاست. پیامدهای این وضعیت در افزایش جمعیت شناور، گسترش خانههایدوم و ویلاسازی، تغییر کاربریاراضی، سوداگریزمین، تضعیف کشاورزی و دامداری، فشار بر منابع آبی، افزایش پسماند، تخریب باغاها و ضعف حکمرانی گردشگری آشکار شدهاست. نتیجه نشان میدهد در لواسان بزرگ، محیطزیست از یکسو، مهمترین جاذبۀ گردشگری بهشمار میآید و ازسویدیگر، در اثر گردشگری بیضابطه و مصرف شهری طبیعت، در معرض تخریب و دگرگونی قرار گرفته است. در نبود برنامهریزی، مشارکت محلی و مدیریت یکپارچه، گردشگری به عاملی برای انتقال منافع به بیرون از جامعه محلی، کالاییشدن طبیعت و بازتولید ناپایداری زیستمحیطی و اجتماعی مبدل گردیدهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گردشگری؛ محیطزیست؛ توسعه روستایی؛ روستاهای پیرامون کلانشهرها؛ لواسان بزرگ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Environment–Tourism Paradox in the Development of Peri-Metropolitan Villages in Iran: The Case of Lavasan-e Bozorg, Shemiranat County | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Moosa Anbari؛ مرجان Khaksari Renani | ||
| : Department of Social Development, Faculty of Social Science, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In recent decades, peri-metropolitan villages have been shaped by intensified urban–rural interactions and the unintended consequences of development. These processes have created a paradox between conserving natural resources and using them for tourism and leisure. Many such villages have become destinations for weekend tourism, temporary residence, second-home ownership, and the consumption of rural nature. This study examines the contradictory relationship between environment and tourism in the development of Lavasan-e Bozorg Village on the periphery of Tehran. Using a qualitative approach, data were collected through observation, local documents, and semi-structured interviews. 30 interviews were transcribed and analyzed thematically. The findings show that tourism has not developed within a sustainable or community-based framework. Instead, it has taken the form of seasonal, weekend, and consumption-oriented tourism driven by non-local populations. Consequently, understandings of the environment have been reshaped by the expectations of urban residents and visitors, producing a commodified and idealized image of nature detached from local livelihoods and indigenous environmental relations. This transformation has contributed to population fluctuations, villa and second-home expansion, land-use change, land speculation, declining agriculture and animal husbandry, pressure on water resources, increasing waste, orchard destruction, and weak tourism governance. Although the environment remains the village’s main tourism asset, unregulated tourism and the urban consumption of nature have accelerated its degradation. In the absence of integrated planning, effective governance, and local participation, tourism has failed to support sustainable rural development and has instead reinforced environmental damage, social vulnerability, and the transfer of benefits beyond the local community. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| tourism, environment, rural development, peri-metropolitan villages, Lavasan-e Bozorg | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||