پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شماره‌ها | 597 |
| تعداد مقالات | 5,837 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,820,739 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,459,264 |
بررسی تطبیقی پویایی مضمون‌آفرینی در رمان‌های شازده احتجاب و ملکوت با تأکید بر مؤلفه‌های سوررئالیستی | ||
| پژوهش‌نامه‌ی مکتب های ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مهر 1405 اصل مقاله (2.63 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله‌ی پژوهشی استخراج از رساله و پایان‌‌‌‌نامه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22080/rjls.2026.29842.1568 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه آستانه اصل1؛ بهرام پروین گنابادی* 2؛ مهرانگیز اوحدی2 | ||
| 1زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال | ||
| 2زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 24 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 02 دی 1404، تاریخ پذیرش: 16 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| رمان‌های شازده احتجاب (هوشنگ گلشیری) و ملکوت (بهرام صادقی) از برجسته‌ترین آثار ادبیات داستانی معاصر فارسی‌اند که هردو با بهره‌گیری از عناصر سوررئالیستی، در پی بازنمایی پیچیدگی‌های ذهنی، روانی و تاریخی جامعه ایران در نیمۀ دوم قرن بیستم هستند. این آثار، گرچه از منظر فرم و زبان تفاوت‌هایی دارند، در سطح معنا و ساختار روایت، اشتراکاتی در تکنیک‌ها و مضامین فراساختاری دارند که قابل بررسی است. در شازده احتجاب، با به‌کارگیری تکنیک‌هایی مانند جریان سیال ذهن، گسست‌های زمانی و روایت درونی، مرز واقعیت بیرونی و درونی فرو می‌ریزد. روایت حول شخصیت اصلی درگیر با خاطرات، توهمات و اضطراب‌های روانی می‌چرخد. بن‌مایه‌هایی چون زوال اشرافیت، مرگ، گناه و فقدان رستگاری، در قالب نمادها و زبان استعاری بر ساختار داستان حاکم‌اند. ملکوت با ساختاری منسجم، به‌تدریج وارد فضایی رازآلود و فراواقعی می‌شود و ابعاد خاصی از سوررئالیسم را نمایان می‌سازد. راوی نامطمئن، تجربه‌هایی چون رؤیا، جن‌زدگی، زوال عقل و خون را به‌گونه‌ای روایت می‌کند که مرز میان واقعیت و خیال محو می‌شود. عناصر سوررئالیستی نه‌فقط در مضمون، بلکه در گسست روابط علی و منطقی میان رویدادها نیز قابل‌ردیابی است. هر دو رمان از تکنیک‌هایی چون تداخل زمان و مکان، ترکیب رؤیا و واقعیت و خلق فضاهای ذهنی و خواب‌گونه بهره می‌برند تا تجربه‌ای چندلایه و استعاری از واقعیت ارائه دهند. این ویژگی‌ها معنا را نه در سطح آشکار روایت، بلکه در لایه‌های پنهان زبانی و نمادین شکل می‌دهند. لذا «پویایی مضمون‌آفرینی» در این آثار برآمده از تعامل خلاق ذهن ایرانی با بحران‌های تاریخی و روانی است، نه صرفاً الگوگیری از سوررئالیسم غربی. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سوررئالیسم؛ مضمون‌آفرینی؛ رمان فارسی؛ هوشنگ گلشیری؛ بهرام صادقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of the Dynamics of Theme Creation in Shazdeh Ehtejab and Malakut, with an Emphasis on Surrealist Elements | ||
| نویسندگان [English] | ||
| fateme Astane asl1؛ bahram parvinginabadi2؛ Mehr Angiz owhadi2 | ||
| 1Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, North Tehran Branch of Azad University | ||
| 2Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Shazdeh Ehtejab by Golshiri and Malakut by Sadeghi are among the most prominent works of contemporary Persian fiction. Both employ surrealist elements to represent the psychological, mental, and historical complexities of Iranian society in the second half of the twentieth century. Although these works differ in form and language, they share certain techniques and overarching themes at the levels of meaning and narrative structure. In Shazdeh Ehtejab, the use of techniques such as stream of consciousness, temporal fragmentation, and interior narration dissolves the boundaries between external and internal reality. The protagonist is entangled in memories, hallucinations, and psychological anxieties and themes such as the decline of the aristocracy, death, guilt, and the absence of redemption govern the structure of the novel. Malakut, with its relatively coherent structure, gradually develops into a mysterious and surreal atmosphere, revealing distinctive dimensions of surrealism. The unreliable narrator recounts experiences involving dreams, demonic possession, and mental deterioration in a manner that blurs the boundaries between reality and imagination. Both novels employ techniques such as the interpenetration of time and space, the fusion of dreams and reality, and the creation of mental and dreamlike spaces to present a multilayered and metaphorical representation of reality. These characteristics generate meaning both at the explicit level of the narrative and within its concealed linguistic and symbolic layers. Accordingly, the dynamics of theme creation in these works arise from the creative interaction between the Iranian mind and historical and psychological crises, rather than from the mere imitation of Western surrealism. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Surrealism, Theme creation, Persian novel, Houshang Golshiri, Bahram Sadeghi | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||